Wybrane problemy teologii pastoralnej WT-TW-WTP
Student zapozna się z istotą i zadaniami teologii pastoralnej oraz jej relacją do nauk teologicznych i pozateologicznych.
Będzie potrafił, nawiązując do nauczania Magisterium, ukazać istotę parafii oraz tożsamości i powołania świeckich jako jednego z podmiotów duszpasterstwa.
Wymieni i omówi zasady (nawrócenie pastoralne, duszpasterstwo misyjne, synodalność), według których Kościół ma urzeczywistnia swoją misję.
Nabędzie umiejętność analizy wskazanych dokumentów Magisterium dotyczących parafii oraz diagnozy jej sytuacji oceniając, w jakim stopniu realizuje ona zawarte w nich wskazania.
Będzie potrafił moderować pracę parafialnej rady duszpasterskiej podejmującej synodalną diagnozę sytuacji parafii.
Zaproponuje, współpracując synodalnie w grupie i odwołując się do wskazań Magisterium i przeprowadzonej diagnozy, działania duszpasterskie możliwe do podjęcia w parafii w kontekście odnowy sposobu jej funkcjonowania.
Dyscyplina naukowa, do której odnoszą się efekty uczenia się
E-Learning
Grupa przedmiotów ogólnouczenianych
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2025/26_L: | W cyklu 2026/27_Z: |
Opis nakładu pracy studenta w ECTS
Poziom przedmiotu
Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się
Typ przedmiotu
Wymagania wstępne
Efekty uczenia się
W1 - student wyjaśnia istotę, przedmiot i zadania teologii pastoralnej, jej relacje do nauk teologicznych i pozateologicznych; charakteryzuje, nawiązując do nauczania Magisterium, istotę parafii oraz tożsamości i powołania świeckich jako jednego z podmiotów duszpasterstwa (W10).
W2 - student omawia zasady, według których Kościół urzeczywistnia swoją misję (nawrócenie pastoralne, duszpasterstwo misyjne, synodalność) (W15).
U1 - student analizuje wskazane dokumenty Magisterium dotyczące parafii oraz diagnozuje jej sytuację oceniając, w jakim stopniu realizuje ona zawarte w nich wskazania (U05).
U2 - student moderuje pracę parafialnej rady duszpasterskiej podejmującej synodalną diagnozę sytuacji parafii (U21).
K1 – student proponuje, synodalnie współpracując w grupie i odwołując się do wskazań Magisterium oraz przeprowadzonej diagnozy, działania duszpasterskie możliwe do podjęcia w parafii w kontekście odnowy sposobu jej funkcjonowania (K13).
Kryteria oceniania
Ocena końcowa jest średnią wyliczaną na podstawie ocen cząstkowych za: aktywność w dyskusji podczas wykładu (20%), test śródsemestralny ze wskazanych lektur (30%), pracę pisemną zawierającą analizę sytuacji własnej parafii i propozycję kierunków działań duszpasterskich służących jej odnowie z uwzględnieniem wskazań Magisterium (nawrócenie pastoralne, duszpasterstwo misyjne, synodalność) (50%).
Frekwencja na zajęciach: dopuszczalna jest jedna nieusprawiedliwiona nieobecność.
Kryteria oceny z testu (pytania zamknięte, jednokrotny wybór):
30-28 pkt - ocena: bardzo dobra;
27-26 pkt - ocena: dobry plus;
25-23 pkt - ocena: dobry;
22-21 pkt - ocena: dostateczny plus;
20-18 pkt - ocena: dostateczna;
17 pkt i mniej - ocena: niedostateczna.
Kryteria oceny pracy pisemnej: w pracy proponującej sposoby odnowy duszpasterstwa w parafii, powinny znaleźć się trzy wymiary: normatywny, obejmujący odniesienie do Magisterium; diagnostyczny opisujący aktualną sytuację parafii studenta i nawiązujący do aktualnych wyników badań religijności (ISKK, CBOS), jak też praktyczny, wskazujący na to, jak nauczanie Kościoła może być realizowane w kontekście danej parafii.
Praca: 8-10 stron (Times Roman, czcionka 12, odstęp 1,5) powinna mieć charakter naukowy zawierając: przejrzysty podział na punkty składowe (plan podany na początku opracowania); bibliografię; przypisy. Należy ją przesłać wykładowcy do 31 XII 2026 (t.wielebski@uksw.edu.pl).
Na ostatnich zajęciach studenci zostaną podzieleni na grupy i dokonają analizy wybranych studiów przypadków parafii z rotacyjnym pełnieniem roli moderatora.
Na ocenę bardzo dobrą student: samodzielnie i wnikliwie przeprowadza diagnozę sytuacji własnej parafii, trafnie i krytycznie wykorzystując wskazania Magisterium oraz aktualne wyniki badań religijności; formułuje spójne, dobrze uzasadnione i możliwe do wdrożenia propozycje odnowy kierunków działań duszpasterskich w parafii; aktywnie i merytorycznie uczestniczy w dyskusjach podczas wykładu; sprawnie moderuje pracę grupy i przedstawia owoce jej pracy; uzyskuje 28–30 pkt z testu śródsemestralnego.
Na ocenę dobrą student: poprawnie przeprowadza diagnozę sytuacji parafii; odwołując się do wskazań Magisterium i wybranych danych z badań religijności, proponuje trafne, choć mniej rozbudowane kierunki odnowy działań duszpasterskich; uczestniczy w dyskusjach podczas wykładu; moderuje pracę grupy z uchybieniami w organizacji jej pracy i podsumowaniem wniosków; uzyskuje 23–27 pkt z testu śródsemestralnego.
Na ocenę dostateczną student: przeprowadza podstawową, ogólną diagnozę sytuacji parafii z ograniczonym odwołaniem do dokumentów Magisterium i danych z badań; proponowane kierunki odnowy działań mają charakter schematyczny; sporadycznie uczestniczy w dyskusjach; moderuje pracę grupy wyłącznie według wskazówek prowadzącego; uzyskuje 18–20 pkt z testu śródsemestralnego.
Literatura
Literatura obowiązkowa:
Franciszek, Adhortacja apostolska o głoszeniu Ewangelii we współczesnym świecie Evangelii gaudium, Watykan 2013.
Franciszek, XVI Zwyczajne Zgromadzenie ogólne Synodu Biskupów Ku Kościołowi Synodalnemu. Komunia, Uczestnictwo, Misja. Dokument końcowy, Watykan 2024.
Kongregacja ds. Duchowieństwa, Instrukcja Nawrócenie duszpasterskie wspólnoty parafialnej w służbie misji ewangelizacyjnej Kościoła, Wrocław 2020.
Kamiński R., Parafia. Przemiany w strukturze i funkcjach parafii, Siedlce 2023.
Komisja Duszpasterstwa KEP, Parafia wspólnotą misyjną. Program duszpasterski Kościoła katolickiego w Polsce na rok 2026/2027. Zeszyt teologicznopastoralny, Opole 2026 (wybrane artykuły).
Sapieha A., Planowanie duszpasterskie w praktyce, „Studia Paradyskie”, t. 23, 2013, s. 137–156.
Tutak M. J., Jewdokimow M., Wielebski T., Sadłoń W. (red.), Poradnik ożywienia parafii, Warszawa 2024.
Wielebski T., Tutak M. J., Meandry interdyscyplinarności teologii pastoralnej. Przyczynek do dyskusji, "Teologia Praktyczna" 2016 t. 17, s. 25-46.
Tutak M. J., Wielebski T. (red.), Parafia jutra, Warszawa 2024 (wybrane rozdziały).
Literatura uzupełniająca:
CBOS, Lokalna parafia – jej postrzeganie i funkcje, Komunikat z badań nr 5/2022, Warszawa 2022.
CBOS, Polski pejzaż religijny - z dalekiego planu, Komunikat z badań nr 89/2022, Warszawa 2022.
CBOS, Polski pejzaż religijny - z bliższego planu, Komunikat z badań nr 91/2022, Warszawa 2022.
CBOS, Dlaczego Polacy odchodzą z Kościoła?, Komunikat z badań nr 105/2022, Warszawa 2022.
ISKK SAC, Annuarium Statisticum Ecclesiae in Polonia. Kościół w liczbach. Dane za rok 2024, Warszawa 2025.
Komisja Duszpasterstwa KEP, Parafia wspólnotą misyjną. Program duszpasterski Kościoła katolickiego w Polsce na rok 2026/2027. Zeszyt statystyczny, Opole 2026.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: