Prymas Wyszyński i jego rola w dziejach Kościoła w Polsce WT-DTE-PWY
Uczestnik zajęć zostanie zapoznany z postacią prymasa Wyszyńskiego, jego życiem i wpływem na dzieje Kościoła oraz Polski.
Będzie ponadto rozwijał swoje umiejętności w zakresie korzystania z różnych źródeł i opracowań historycznych dotyczących osoby Księdza Prymasa i jego epoki. Udział w zajęciach zakłada również zapoznanie się z najważniejszymi miejscami związanymi w kard. Wyszyńskim, co służy rozwijaniu perspektywy przestrzennej historii.
Podstawowe kompetencje związane w wykładem odnoszą się do rozwijania aksjologii w sferze myślenia i działania, jako istotnego czynnika kształtowania historii. W tym obszarze student będzie rozwijał także kompetencje w zakresie podejmowania debaty i argumentowania swojego stanowiska na istotne kwestie moralne.
Grupa przedmiotów ogólnouczenianych
Koordynatorzy przedmiotu
Poziom przedmiotu
Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się
Typ przedmiotu
Wymagania wstępne
Efekty uczenia się
Student po zakończeniu zajęć osiąga następujące efekty:
W zakresie wiedzy:
W 1. Przedstawia i analizuje kluczowe fakty z życia kard. Stefana Wyszyńskiego oraz charakteryzuje jego wpływ na dzieje i współczesność Kościoła w Polsce. TMA_W24
W 2. Przybliża i poprawnie wyjaśnia strategię duszpasterską prymasa S. Wyszyńskiego oraz odnosi ją do współczesnych wyzwań Kościoła w Polsce. TMA_W25
w zakresie umiejętności
U 3. Umiejętnie charakteryzuje zjawiska społeczne, odnosi je do nauczania społecznego prymasa Wyszyńskiego oraz proponuje praktyczny wykorzystanie wniosków z przeprowadzonej analizy w działaniach naukowych lub duszpasterskich. TMA_U18
U 4. Potrafi kreatywnie animować debatę w grupie, której celem jest analiza i interpretacja dostępnych źródeł historycznych dotyczących prymasa Wyszyńskiego. TMA_U21
w zakresie kompetencji
K 5. potrafi słuchać argumentacji i debatować z innymi na tematy aksjologiczne, a także uzasadniać znaczenie moralności w życiu społecznym
Kryteria oceniania
EK. W 1
Student na ocenę:
dst (3) – podaje podstawowe fakty z życia kard. Wyszyńskiego i wskazuje przynajmniej jedno ważne jego dokonanie;
db (4) – swobodnie omawia różne wydarzenia z życia kard. Wyszyńskiego oraz wymienia jego dokonania dla Kościoła i narodu;
bdb (5) - swobodnie omawia różne wydarzenia z życia kard. Wyszyńskiego, prawidłowo je charakteryzuje, wymienia i omawia jego dokonania dla Kościoła i narodu, a także wskazuje na ich skutki sięgające współczesności.
EK. W 2
Student na ocenę:
dst (3) – podaje podstawowe fakty związane z trudną relacją kard. Wyszyńskiego z komunistami;
db (4) – omawia znaczenie postawy kard. Wyszyńskiego wobec komunistów oraz jej znaczenie dla postawy polskiego społeczeństwa do komunizmu i władz PRL;
bdb (5) – wyjaśnia istotę konfrontacji prymasa Wyszyńskiego z komunizmem, na poziomie koncepcji duszpasterskich i omawia podstawy jego antropologii, nauki społecznej oraz strategii obrony narodu w oparciu o odnowę aksjologiczną.
EK. U 3
Student na ocenę:
dst (3) – zna podstawowe dzieła (teksty) Księdza Prymasa odnoszące się do problematyki społecznej, charakteryzuje je i wskazuje na współczesne zjawiska społeczne, do których się odnoszą;
db (4) – wymienia i analizuje teksty Księdza Prymasa odnoszące się do problematyki społecznej, wskazuje na ich przydatność w rozwiązywaniu współczesnych problemów społecznych na wybranych przykładach;
bdb (5) - w sposób pogłębiony analizuje współczesne zjawiska społeczne, dokonuje ich diagnozy na podstawie tekstów prymasa Wyszyńskiego, a następnie projektuje działania o charakterze naukowym, społecznym lub eklezjalnych w oparciu o jego myśl.
EK. U 4
Student na ocenę:
dst (3) – wymienia podstawowe źródła historyczne związane z Księdzem Prymasem oraz przynajmniej dwa najważniejsze dzieła (dokumenty) jego autorstwa;
db (4) – wymienia i charakteryzuje główne kategorie dzieł autorstwa prymasa Wyszyńskiego, wskazuje, gdzie są najważniejsze archiwalne źródła wiedzy dotyczące jego osoby, także generowane przez aparat bezpieczeństwa PRL, potrafi dokonać ich krytycznej oceny oraz wyciągać wnioski;
bdb (5) - w sposób pogłębiony analizuje wskazane dzieła prymasa Wyszyńskiego, swobodnie posługuje się różnymi źródłami archiwalnymi i krytycznie je interpretuje, zna opracowania, które służą analizie problemowej nauczania Prymasa, potrafi animować dyskusję nt. prymasa Wyszyńskiego i jego czasów.
EK 5. K
Student na ocenę:
dst (3) – wymienia i ogólnie omawia wartości, jakim służył prymas Wyszyński;
db (4) – wykazuje się umiejętnością słuchania argumentacji innych na tematy aksjologiczne, potrafi je analizować i uzasadniać swoje stanowisko;
bdb (5) – umiejętnie debatuje na tematy z zakresu aksjologii, uzasadnia swoje stanowisko powołując się na wypowiedzi prymasa Wyszyńskiego, wykazuje i charakteryzuje wpływ stosowania norm moralnych dla kondycji i rozwoju społeczeństwa.
Opis ECTS:
Aktywny udział w wykładach: 30 godzin
Samodzielna analiza materiałów źródłowych: godzin
Praca śródsemestralna:
Przygotowanie do odpowiedzi zaliczającej: godzin
Konsultacje z prowadzącym: godzin
Razem h = ETCS
Literatura
Literatura podstawowa:
Czaczkowska E., Droga życia. Kardynał Stefan Wyszyński, Prymas Polski (1901-1981), w: Kardynał Stefan Wyszyński. Droga życia i posługi pasterskiej, red. R. Czekalski, Warszawa 2021, s. 17-25.
Poniński A., Działalność duszpasterska ks. Stefana Wyszyńskiego we włocławskim okresie jego życia, w: Kardynał Stefan Wyszyński. Droga życia i posługi pasterskiej, red. R. Czekalski, Warszawa 2021, s. 31-65.
Wejman G., Droga wolności. Uwięzienie-Jasnogórskie Śluby Narodu - Wielka Nowenna - Milenium Chrztu Polski, w: Kardynał Stefan Wyszyński. Droga życia i posługi pasterskiej, red. R. Czekalski, Warszawa 2021, s. 291-309.
Bednarczyk R., Kościół prześladowanego prymasa Stefana Wyszyńskiego w perspektywie teologiczno-historycznej, "Studia Prymasowskie" 9 (2024), s. 13-32.
Literatura uzupełniająca:
Czaczkowska E., Kardynał Wyszyński. Biografia, Kraków 2013.
Łatka R., Prymas Stefan Wyszyński w realiach PRL, Warszawa 2026.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: