Prowadzony w cyklach: 2023/24_Z, 2024/25_Z, 2025/26_Z

Kod ISCED: 9998

Punkty ECTS: 3

Język: polski

Organizowany przez: Wydział Społeczno-Ekonomiczny (dla: Instytut Politologii)

Międzynarodowe stosunki polityczne WSE-ZP-MSP

https://teams.microsoft.com/l/team/19%3aCeTMjIN9TQB_4Pewam6hp9VrjUtHcbVjfFzyXXtaD7M1%40thread.tacv2/conversations?groupId=53b43f0b-b5c2-41dd-9684-c20402b97fe9&tenantId=12578430-c51b-4816-8163-c7281035b9b3

Przedmiot „Międzynarodowe stosunki polityczne” stanowi fundament wiedzy politologicznej w obszarze stosunków międzynarodowych i jest obowiązkową częścią programu Europeistyki na studiach I stopnia na Wydziale Społeczno-Ekonomicznym UKSW. Jego zasadniczym celem jest wprowadzenie studentów w analizę dynamicznych procesów, struktur oraz uczestników współczesnej polityki globalnej i regionalnej, z uwzględnieniem zarówno historycznych uwarunkowań, jak i aktualnych wyzwań międzynarodowych.

CZĘŚĆ I. STOSUNKI MIĘDZYNARODOWE JAKO DYSCYPLINA NAUKOWA

STOSUNKI MIĘDZYNARODOWE JAKO DYSCYPLINA NAUKOWA ORAZ JAKO RZECZYWISTOŚĆ KULTUROWA, GOSPODARCZA I POLITYCZNA
Wieloznaczność terminu „Stosunki międzynarodowe”
Spór o naukowość stosunków międzynarodowych
Spór o przedmiot i istotę stosunków międzynarodowych
Definicja stosunków międzynarodowych
Funkcje nauki o stosunkach międzynarodowych

POCZĄTKI REFLEKSJI NAD STOSUNKAMI MIĘDZYNARODOWYMI. PIERWSZE PRÓBY STWORZENIA TEORII
Starożytność
Średniowiecze
Odrodzenie
Oświecenie
XIX i XX wiek

WSPÓŁCZESNE TEORIE STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH – WIELKIE DEBATY
Pierwsza debata
Druga debata
Trzecia debata
Teorie stosunków międzynarodowych

CZĘŚĆ II. ASPEKT PODMIOTOWY STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH

UCZESTNICTWO I PODMIOTOWOŚĆ PRAWNA W STOSUNKACH MIĘDZYNARODOWYCH
Pojęcie uczestnictwa (podmiotowości)
Rodzaje uczestnictwa w stosunkach międzynarodowych
Problem uznania w stosunkach międzynarodowych

PAŃSTWA JAKO UCZESTNICY STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH
Powstawanie państw
Upadek państw
Typy państw we współczesnym świecie
Podstawowe cechy państw w porządku międzynarodowym
Poglądy na pozycję państwa w stosunkach międzynarodowych
Organy państwa w stosunkach międzynarodowych

NARODY i RELIGIE JAKO UCZESTNICY STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH
Problemy z definicją narodu
Nacjonalizm
Kwestia narodowa
Prawo narodów do samostanowienia
Religie jako uczestnicy stosunków międzynarodowych

ORGANIZACJE MIĘDZYNARODOWE JAKO UCZESTNICY STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH
Geneza organizacji międzynarodowych
Typologia organizacji międzynarodowych
Międzynarodowe organizacje rządowe – uczestnicy państwowi (IGOs)
Międzynarodowe organizacje pozarządowe – uczestnicy niepaństwowi (INGOs)
Funkcje i znaczenie organizacji międzynarodowych

CZĘŚĆ III. ASPEKT PRZEDMIOTOWY STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH

KONWENCJONALNE I NIEKONWENCJONALNE SPOSOBY REGULACJI STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH
Pojęcie i ogólna charakterystyka regulacji konwencjonalnych
Prawo międzynarodowe
Obyczaj międzynarodowy
Pojęcie i ogólna charakterystyka regulacji niekonwencjonalnych

STRUKTURA I EWOLUCJA SYSTEMU MIĘDZYNARODOWEGO
System jako metoda naukowa badająca stosunki międzynarodowe
System jako rzeczywistość społeczna
Typy systemów międzynarodowych
Państwo w systemie międzynarodowym

POLITYKA ZAGRANICZNA
Pojęcie polityki zagranicznej
Podmioty polityki zagranicznej
Cele polityki zagranicznej
Strategia i taktyka oraz metody i środki polityki zagranicznej
Determinanty polityki zagranicznej
Funkcje polityki zagranicznej

SPORY I KONFLIKTY MIĘDZYNARODOWE
Pojęcie i podział sporów oraz konfliktów międzynarodowych
Główne przyczyny sporów i konfliktów międzynarodowych
Sposoby pokojowego rozwiązywania sporów międzynarodowych
Prawo międzynarodowe wobec wojny

BEZPIECZEŃSTWO MIĘDZYNARODOWE
Pojęcie bezpieczeństwa międzynarodowego
Główne tendencje ewolucji bezpieczeństwa międzynarodowego do lat 90. XX wieku
Perspektywy bezpieczeństwa międzynarodowego w XXI wieku

Dyscyplina naukowa, do której odnoszą się efekty uczenia się

nauki o polityce i administracji

E-Learning

W cyklu 2021/22_Z:

E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy

W cyklu 2024/25_Z:

E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy

W cyklu 2023/24_Z:

E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy

W cyklu 2025/26_Z:

E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy

W cyklu 2022/23_Z:

E-Learning (pełny kurs)

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych

nie dotyczy

Poziom przedmiotu

podstawowy

Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się

ZP1_W04, ZP1_U17

Typ przedmiotu

obowiązkowy

Wymagania wstępne

Przedmiot „Międzynarodowe stosunki polityczne” nie wymaga od studentów specjalistycznego przygotowania kierunkowego, jednak zakłada posiadanie podstawowej wiedzy ogólnej z zakresu nauk społecznych i humanistycznych, zdobytej na wcześniejszych etapach edukacji. W szczególności oczekuje się elementarnej orientacji w historii powszechnej XX i XXI wieku, znajomości podstawowych pojęć z zakresu wiedzy o społeczeństwie, a także umiejętności rozumienia aktualnych wydarzeń politycznych na arenie międzynarodowej. Student przystępujący do realizacji przedmiotu powinien wykazywać gotowość do analizy tekstów naukowych i publicystycznych, zdolność logicznego myślenia oraz formułowania prostych sądów i argumentów w formie ustnej i pisemnej. Istotne znaczenie ma również otwartość na dyskusję oraz umiejętność pracy z materiałem źródłowym, w tym z dokumentami międzynarodowymi i opracowaniami analitycznymi. Zalecana jest ponadto podstawowa znajomość języka angielskiego, umożliwiająca korzystanie z wybranych materiałów obcojęzycznych oraz śledzenie międzynarodowego dyskursu politycznego. Przedmiot adresowany jest do studentów rozpoczynających kształcenie w obszarze stosunków międzynarodowych i pełni funkcję wprowadzającą, dlatego kluczowe znaczenie ma motywacja do systematycznej pracy oraz zainteresowanie problematyką polityki globalnej.

Koordynatorzy przedmiotu

Radosław Zenderowski

Efekty kształcenia

Po ukończeniu przedmiotu „Międzynarodowe stosunki polityczne” student posiada uporządkowaną wiedzę na temat istoty, zakresu i metod badawczych stosunków międzynarodowych jako subdyscypliny nauk o polityce. Rozumie podstawowe pojęcia i kategorie analityczne, takie jak państwo, system międzynarodowy, podmiotowość międzynarodowa, polityka zagraniczna, bezpieczeństwo czy konflikt międzynarodowy, a także zna główne etapy historycznej ewolucji stosunków międzynarodowych.

Student potrafi identyfikować i charakteryzować głównych aktorów stosunków międzynarodowych, w tym państwa, narody, organizacje międzynarodowe oraz podmioty niepaństwowe, a także analizować ich role i interesy w systemie globalnym. W zakresie umiejętności nabywa zdolność interpretowania podstawowych zjawisk i procesów polityki międzynarodowej, krytycznej analizy wybranych wydarzeń oraz prostych dokumentów i stanowisk międzynarodowych.

W wymiarze kompetencji społecznych student wykazuje świadomość złożoności współczesnych relacji międzynarodowych, rozumie znaczenie dialogu, współpracy i prawa międzynarodowego w rozwiązywaniu sporów oraz jest przygotowany do odpowiedzialnego uczestnictwa w debacie publicznej dotyczącej spraw międzynarodowych, z poszanowaniem odmiennych perspektyw kulturowych i politycznych.

Kryteria oceniania

Egzamin. Wszystkie zajęcia są obowiązkowe. Można dwukrotnie je opuścić bez konieczności usprawiedliwiania. Podstawą zaliczenia jest wiedza z zakresu wykładu ewaluowana w postaci egzaminu pisemnego lub ustnego (do wyboru).

Literatura

PODRĘCZNIKI
1. Burchill S. i in., Teorie stosunków międzynarodowych, Warszawa 2006.
2. Kukułka J., Teoria stosunków międzynarodowych, Warszawa 2000.
3. Łoś–Nowak T., Stosunki międzynarodowe: teorie, systemy, uczestnicy, Wrocław 2000.
4. Sułek M., Metody i techniki badań stosunków międzynarodowych, Warszawa 2004.
5. Zenderowski R., Stosunki międzynarodowe. Uczestnicy – ich miejsce i rola w systemie międzynarodowym, Warszawa 2004.
6. Zenderowski R., Stosunki międzynarodowe. Vademecum, Wrocław 2006.

ENCYKOPEDIE i LEKSYKONY
1. Doliwa-Klepacki Z.M., Encyklopedia Organizacji Międzynarodowych, Warszawa 1997.
2. Łoś–Nowak T. (red.), Encyklopedia politologii, t. 5 – Stosunki międzynarodowe, Kraków 2002.
3. Michałowska G. (red.), Mały słownik stosunków międzynarodowych, Warszawa 1996.
4. Osmańczyk J.E., Encyklopedia spraw międzynarodowych i ONZ, Warszawa 1974.

ZBIORY DOKUMENTÓW
1. Czarkowski R. (oprac.), Stosunki międzynarodowe po drugiej wojnie światowej: wybór dokumentów i materiałów, Warszawa 2000.
2. Małachowski W. (red.), Współczesne stosunki międzynarodowe: wybór tekstów źródłowych, Warszawa 1991.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu WSE-ZP-MSP w USOSweb