Metodologia badań naukowych w finansach i rachunkowości WSE-FIR-MBNW
Przedmiot wprowadza studentów w logikę i praktykę badań naukowych prowadzonych w finansach i rachunkowości. Punktem wyjścia jest omówienie specyfiki tych dyscyplin: podejścia pozytywistycznego, dominującego w empirycznych badaniach rynków kapitałowych i finansów przedsiębiorstw, oraz nurtów interpretatywnego i krytycznego, rozwijanych m.in. w badaniach rachunkowości zarządczej i audytu. Studenci poznają relację między teorią, literaturą a hipotezami oraz zasady prowadzenia systematycznego przeglądu literatury z wykorzystaniem baz naukowych (Scopus, Web of Science, BazEkon, SSRN).
Główna część wykładu dotyczy projektowania badań. Omawiane są: badania archiwalne na danych finansowych i sprawozdawczych (m.in. badania zdarzeń, regresja na danych panelowych), badania ankietowe i eksperymentalne, studium przypadku i badania interwencyjne, a także analiza tekstu w raportach i ujawnieniach spółek. Szczególny nacisk położono na problem endogeniczności i wnioskowania przyczynowego, trafność i rzetelność pomiaru, dobór próby oraz uogólnianie wyników. Studenci uczą się krytycznie oceniać publikacje naukowe, rozpoznawać praktyki zagrażające wiarygodności wyników (p-hacking, data mining, selektywne raportowanie) oraz stosować zasady otwartej nauki i etyki badań.
Kurs realizowany jest w formule e-learningowej: obejmuje materiały multimedialne, lektury z pytaniami kontrolnymi, analizę przykładowych artykułów z czołowych czasopism oraz ćwiczenia online. Efektem pracy własnej studenta jest koncepcja badania naukowego (projekt), która może stanowić podstawę rozdziału metodologicznego pracy magisterskiej.
Dyscyplina naukowa, do której odnoszą się efekty uczenia się
E-Learning
Grupa przedmiotów ogólnouczenianych
Koordynatorzy przedmiotu
Poziom przedmiotu
Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się
Typ przedmiotu
Wymagania wstępne
Efekty uczenia się
W1 zna i rozumie w pogłębionym stopniu paradygmaty, podejścia i metody badawcze stosowane w finansach i rachunkowości oraz ich założenia epistemologiczne
W2 zna i rozumie zasady projektowania badań ilościowych i jakościowych, problem endogeniczności i wnioskowania przyczynowego oraz kryteria trafności i rzetelności
W3 zna zasady etyki i rzetelności badań naukowych, ochrony danych i własności intelektualnej, w tym zasady odpowiedzialnego korzystania z narzędzi AI
U1 potrafi przeprowadzić systematyczny przegląd literatury i na jego podstawie sformułować oryginalny problem badawczy, pytania i hipotezy
U2 potrafi dobrać i uzasadnić metody, źródła danych, próbę i techniki analizy adekwatne do problemu badawczego z zakresu finansów lub rachunkowości
U3 potrafi krytycznie ocenić jakość metodologiczną publikacji naukowej i przedstawić koncepcję badania w formie pisemnej
K1 jest gotów do krytycznej oceny wiedzy i wyników badań oraz przestrzegania zasad rzetelności i etyki badacza
Kryteria oceniania
Ocena końcowa z przedmiotu stanowi sumę punktów uzyskanych z dwóch składowych:
Egzamin pisemny (90% oceny końcowej): egzamin obejmuje całość materiału wykładu. Składa się z części zamkniętej (pytania jedno- i wielokrotnego wyboru sprawdzające znajomość pojęć, paradygmatów, metod i zasad etyki badań) oraz części otwartej (krótkie zadania problemowe: ocena poprawności sformułowania hipotezy, dobór metody i testu do pytania badawczego, wskazanie zagrożeń dla trafności wnioskowania, interpretacja prostych wyników). Weryfikowane efekty: W1–W3, U1–U3, K1.
Zadania wykonywane na zajęciach (10% oceny końcowej): krótkie ćwiczenia realizowane w trakcie wykładów, m.in. przekształcenie tematu w problem badawczy, sformułowanie hipotezy i wskazanie zmiennych, przypisanie skali pomiarowej i testu statystycznego, krytyczna ocena fragmentu artykułu, identyfikacja błędów doboru próby. Oceniana jest poprawność merytoryczna i kompletność wykonania; podstawą oceny jest co najmniej połowa zadań zrealizowanych w semestrze. Weryfikowane efekty: U1–U3, K1.
Warunek zaliczenia: uzyskanie łącznie minimum 51% punktów możliwych do zdobycia, przy czym z egzaminu pisemnego należy uzyskać co najmniej 51% punktów.
Literatura
Literatura podstawowa
1. Smith, M. (2022). Research Methods in Accounting (6th ed.). SAGE Publications.
2. Czakon, W. (red.). (2023). Podstawy metodologii badań w naukach o zarządzaniu (wyd. III). Wydawnictwo Nieoczywiste.
3. Brooks, C. (2019). Introductory Econometrics for Finance (4th ed.). Cambridge University Press.
4. Saunders, M., Lewis, P., & Thornhill, A. (2023). Research Methods for Business Students (9th ed.). Pearson.
5. Paterson, A., Leung, D., Jackson, W., MacIntosh, R., & O'Gorman, K. D. (2016). Research Methods for Accounting and Finance. Goodfellow Publishers.
Literatura uzupełniająca
6. Ryan, B., Scapens, R. W., & Theobald, M. (2002). Research Method and Methodology in Finance and Accounting (2nd ed.). Thomson.
7. Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2023). Research Design: Qualitative, Quantitative, and Mixed Methods Approaches (6th ed.). SAGE Publications.
8. Gow, I. D., & Ding, T. (2024). Empirical Research in Accounting: Tools and Methods. CRC Press (wersja online: https://iangow.github.io/far_book/).
9. Gruszczyński, M. (red.). (2012). Mikroekonometria. Modele i metody analizy danych indywidualnych. Wolters Kluwer.
10. Gow, I. D., Larcker, D. F., & Reiss, P. C. (2016). Causal inference in accounting research. Journal of Accounting Research, 54(2), 477–523.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: