Struktura treści i metodyka zajęć on line
Zajęcia realizowane są wyłącznie w formie spotkań synchronicznych on line na platformie wideokonferencyjnej oraz w postaci aktywności asynchronicznych (e learning). Każdy blok tematyczny stanowi samodzielną, czteroelementową całość i przebiega według stałego scenariusza:
1. Wykład interaktywny on line. Prowadzący przedstawia treści w formie prezentacji multimedialnej i tablicy wirtualnej, na bieżąco zadając pytania ankietowe na czacie. Odpowiedzi studentów są widoczne w czasie rzeczywistym, co pozwala modyfikować tempo i zakres omawianych treści.
2. Studium przypadku (case). Po części teoretycznej prowadzący prezentuje krótką winietę kliniczną ilustrującą omawiane zagadnienie i samodzielnie omawia możliwe rozpoznania różnicowe, kluczowe objawy oraz przykładowy pierwszy krok interwencji. Studium ma charakter pokazowy.
3. Quiz lub mini test. Platforma uruchamia zestaw 6–8 pytań jednokrotnego i wielokrotnego wyboru. Po wypełnieniu testu system wyświetla rozkład odpowiedzi, a prowadzący omawia każde pytanie, wskazując poprawne rozwiązania i krótkie uzasadnienie.
4. Omówienie i transfer do praktyki. Całość wieńczy moderowana dyskusja, w której studenci i wykładowca przekładają teorię na realne działania w pracy psychologa, szkoły i rodziny.
Od trzeciego spotkania wprowadzamy element prezentacji zespołowych. Każda para (tandem) przygotowuje 10–12 minutowe wystąpienie poświęcone wybranemu zagadnieniu z listy tematów (patrz niżej), a pozostali uczestnicy pełnią rolę audytorium i udzielają informacji zwrotnej. Prezentacje służą pogłębieniu treści wykładu, rozwijają umiejętności komunikacji klinicznej i pracy zespołowej.
Po zakończeniu całego cyklu synchronicznego studenci wykonują zadania asynchroniczne: quiz podsumowujący kurs lub case’y .
Zakres bloków tematycznych
1. Wprowadzenie do psychopatologii wieku rozwojowego
2. Zaburzenia zachowania i emocji
3. Zaburzenia afektywne
4. Zaburzenia psychotyczne
5. Zaburzenia lękowe i reakcje na stres
6. Zaburzenia odżywiania
7. Uzależnienia substancjalne i behawioralne
8. Problemy psychiczne w kontekście rodzinnym i szkolnym
9. Zaburzenia neurorozwojowe i niepełnosprawność intelektualna
Uwaga: w każdym bloku eksponowany jest moment pojawienia się danego problemu w cyklu rozwojowym (np. wczesne dzieciństwo, późne dzieciństwo, adolescencja), co ułatwia zrozumienie trajektorii zaburzenia od pierwszych objawów po fazę kliniczną.
Metody dydaktyczne
• Wykład z prezentacją multimedialną (efekty: PS_W13).
• Dyskusje i mini case (efekty: PS_U04, PS_K02).
• Krótkie quizy/testy formatywne po każdym bloku.
• Symulacje diagnostyczne w modelu role play (efekty: PS_U04, PS_K02).
6b. Aktywność praktyczna i tematy prezentacji
Studenci przygotowują prezentacje w trybie indywidualnym (lub – w razie decyzji prowadzącego – w zespołach dwuosobowych). Po każdym wystąpieniu przewidziana jest moderowana dyskusja z udziałem całej grupy i osoby prowadzącej. Ze względów organizacyjnych nie planuje się pracy w podgrupach ani rotacji ról; priorytetem pozostaje wspólna refleksja nad praktycznymi konsekwencjami omawianego tematu.
Tematy do wyboru (prace zaliczeniowo egzaminacyjne, 2 osobowe zespoły)
A. Wiek przedszkolny (0–6 lat)
1. Autyzm u dziewczynek i chłopców – maskowanie, obserwacja codziennych zachowań, wywiad z opiekunem.
2. Wybiórczość jedzenia vs. ARFID – kiedy „niejadek” to ryzyko zdrowotne; wsparcie rodziny, kryteria konsultacji medycznej.
3. Napady złości vs. zaburzenie opozycyjno buntownicze – granice normy, rozmowa o konsekwencjach.
4. Opóźnienie mowy vs. mutyzm selektywny – różnicowanie dom / przedszkole, pierwsze kroki wsparcia.
5. Sen małych dzieci – higiena snu, koszmary, lęki nocne; kiedy kierować dalej.
6. Zaburzenia więzi – rozpoznawanie trudności w relacji, znaczenie bezpiecznej więzi jako profilaktyki.
B. Szkoła podstawowa (7–12 lat)
7. „Ciche” ADHD u dziewczynek – wyłapywanie trudności uwagi, wsparcie w klasie.
8. Trudności w uczeniu się + lęk – adaptacje „od jutra”, monitorowanie efektywności.
9. Tiki, Tourette i natrętne rytuały – różnicowanie, praca z klasą bez stygmatyzacji.
10. Lęk separacyjny a absencja szkolna – plan powrotu krok po kroku.
11. Przewlekłe trudności z jedzeniem u dzieci szkolnych – rozmowa o ryzyku zdrowotnym, zakres kompetencji psychologa.
C. Szkoła ponadpodstawowa (13–19 lat)
12. Depresja i zaburzenia nastroju – „maski” somatyczne, anhedonia, czerwone flagi do pilnego skierowania.
13. NSSI i ryzyko samobójcze – ocena bezpieczeństwa, plan kryzysowy z rodziną.
14. Wczesne objawy psychozy – co powinna zauważyć szkoła, ścieżka pomocy.
15. Zaburzenia odżywiania w wieku nastoletnim – rozmowa bez oceniania, współpraca z rodziną i lekarzem.
16. Nadmierne gry / internet – interwencje skuteczne poza „ograniczeniem czasu ekranu”.
17. Lęk społeczny, GAD, napady paniki – różnicowanie, ekspozycja w realnych warunkach szkoły.
18. Zespół opóźnionej fazy snu – negocjacje ze szkołą, plan wdrożenia.
19. Cyberprzemoc, sexting, sextortion – prewencja, dokumentacja, wsparcie prawne.
D. Rodzina i środowisko
20. Rodzina wysokiego konfliktu – wpływ na dziecko, rola i granice psychologa szkolnego.
21. Dziecko z doświadczeniem migracji / wojny – praca z barierą językową, współpraca z tłumaczem.
22. Wykluczenie rówieśnicze i osamotnienie – interwencje w klasie i plan wsparcia indywidualnego.
E. Metody, etyka, ścieżka pomocy
23. Terapia poznawczo behawioralna (CBT) – kluczowe komponenty, co może realizować psycholog szkolny.
24. Trening umiejętności rodzicielskich (PMT) – praca z rodziną, gdy dziecko oporuje.
25. Współpraca między instytucjami – praktyczna „droga pacjenta” szkoła → POZ → poradnia → interwencja kryzysowa.
26. Narzędzia przesiewowe w praktyce psychologa – kiedy i po co; ograniczenia .
Prezentacje tandemów zaczynają się od trzeciego spotkania: 10–12 min + 5 min pytań (pytania prowadzącego: plan 5 kroków, co wiemy / co niepewne, etyka & bezpieczeństwo). Wersja pisemna 2–4 strony (PDF) → 48 h po wystąpieniu.
Praktyczna weryfikacja wiedzy: po każdym temacie quiz / mini test i omówienie