Etyka zawodu sędziego i prokuratora WP-PRZ-ezsip
Cele wykładu:
1. Zapoznanie studentów z deontologią i podstawami filozofii moralnej, w tym omówienie relacji prawa i moralności oraz zagadnienia postaw etycznych.
2. Przedstawienie zagadnień etosu, pojęcia zawodu zaufania publicznego, etyki pracy oraz społecznej odpowiedzialności instytucji publicznych.
3. Przedstawienie uwarunkowań racjonalnego i etycznego podejmowania decyzji, w tym elementów teorii gier, heurystycznego i konstruktywnego podejmowania decyzji.
4. Omówienie przepisów prawa regulujących wykonywanie zawodów sędziego i prokuratora wraz z orzecznictwem, w szczególności w zakresie zasad wykonywania zawodu, odpowiedzialności, konfliktu interesów, tajemnicy zawodowej.
5. Zapoznanie studentów ze zjawiskiem wypalenia zawodowego, jego uwarunkowaniami oraz wpływem na zdrowie i sposób wykonywania obowiązków zawodowych
|
W cyklu 2025/26_Z:
Cele wykładu: |
Dyscyplina naukowa, do której odnoszą się efekty uczenia się
E-Learning
Grupa przedmiotów ogólnouczenianych
Koordynatorzy przedmiotu
Opis nakładu pracy studenta w ECTS
W cyklu 2023/24_Z: Praca na zajęciach - 15h
Przygotowanie do testów - 40h
Przygotowanie prezentacji lub eseju - 20h
Łącznie: 75h | W cyklu 2025/26_Z: Udział w wykładach - 15h (0,5 ECTS)
Przygotowanie do zajęć - 25 h (1 ECTS)
Przygotowanie do egzaminu - 60h (2 ECTS) | W cyklu 2026/27_Z: Udział w wykładach - 15h (0,5 ECTS)
Przygotowanie do zajęć - 25 h (1 ECTS)
Przygotowanie do egzaminu - 60h (2 ECTS) |
Poziom przedmiotu
Punkty ECTS
Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się
Typ przedmiotu
Wymagania wstępne
Efekty uczenia się
1. Charakteryzuje podstawowe koncepcje deontologii i filozofii moralnej oraz wyjaśnia relację między prawem a moralnością, uwzględniając zróżnicowane postawy etyczne przyjmowane przez przedstawicieli zawodów prawniczych. PR_W10, PR_W02
2. Definiuje pojęcie etosu zawodowego oraz zawodu zaufania publicznego, a także charakteryzuje zasady etyki pracy i społecznej odpowiedzialności instytucji publicznych PR_W02
3. Identyfikuje i wyjaśnia przepisy prawa regulujące wykonywanie zawodu sędziego i prokuratora, w tym przesłanki odmowy wykonania polecenia służbowego, zasady zachowania tajemnicy zawodowej oraz podstawy odpowiedzialności zawodowej prokuratora, odwołując się do właściwego orzecznictwa PR_W02, PR_W04
4. Analizuje kazusy dotyczące konfliktu interesów oraz relacji sędziego i prokuratora z innymi uczestnikami postępowania, proponując rozwiązania zgodne z obowiązującymi standardami etyczno-prawnymi. Analizuje kazusy dotyczące konfliktu interesów oraz relacji prokuratora z innymi uczestnikami postępowania, proponując rozwiązania zgodne z obowiązującymi standardami etyczno-prawnymi. PR_U02, PR_K02
5. Stosuje elementy teorii gier oraz heurystyczne i konstruktywne metody podejmowania decyzji do oceny wybranych sytuacji decyzyjnych właściwych dla wykonywania zawodu prokuratora. PR_U02
6. Ocenia stopień staranności wykonywania obowiązków służbowych przez sędziego i prokuratora na podstawie przedstawionego stanu faktycznego oraz uzasadnia stanowisko, odwołując się do przepisów prawa i orzecznictwa. PR_U02, PR_U07
7. Rozpoznaje symptomy wypalenia zawodowego oraz proponuje działania sprzyjające zachowaniu równowagi psychicznej w wykonywaniu zawodu prokuratora PR_K02, PR_K04
8. Formułuje i uzasadnia własne stanowisko wobec dylematów etycznych związanych z wykonywaniem zawodu zaufania publicznego, uwzględniając zasady wykonywania zawodu oraz odpowiedzialności zawodowej PR_K01, PR_K02
Kryteria oceniania
Ocena dostateczna (3,0)
Student zna i rozumie podstawowe pojęcia, zasady i problemy objęte przedmiotem. Potrafi scharakteryzować podstawowe koncepcje deontologii i filozofii moralnej oraz w podstawowym zakresie wyjaśnić relację między prawem a moralnością. Rozpoznaje pojęcia etosu zawodowego i zawodu zaufania publicznego oraz podstawowe zasady etyki zawodowej i społecznej odpowiedzialności instytucji publicznych.
Student rozpoznaje podstawowe regulacje prawne dotyczące wykonywania zawodu sędziego i prokuratora, w tym wskazane w ramach zajęć zagadnienia dotyczące odmowy wykonania polecenia służbowego, tajemnicy zawodowej i odpowiedzialności zawodowej prokuratora. Potrafi, przy wykorzystaniu podanych materiałów, wskazać właściwe przepisy i orzecznictwo.
Student rozpoznaje podstawowe problemy etyczno-prawne w przedstawionym kazusie, w szczególności konflikt interesów oraz problemy związane z relacjami sędziego lub prokuratora z innymi uczestnikami postępowania. Potrafi wskazać podstawowe możliwe rozwiązanie, choć jego uzasadnienie może być ogólne lub częściowo niepełne.
Student zna podstawowe elementy teorii gier oraz heurystycznych i konstruktywnych metod podejmowania decyzji i potrafi wskazać ich zastosowanie w prostym przypadku związanym z wykonywaniem zawodu prokuratora. Potrafi w podstawowym zakresie ocenić staranność wykonywania obowiązków na podstawie przedstawionego stanu faktycznego.
Student rozpoznaje podstawowe symptomy wypalenia zawodowego i potrafi wskazać podstawowe działania sprzyjające zachowaniu równowagi psychicznej. Potrafi sformułować własne stanowisko wobec prostego dylematu etycznego, jednak jego argumentacja może mieć przede wszystkim charakter opisowy.
Ocena dostateczna plus (3,5)
Student poprawnie posługuje się podstawową wiedzą z zakresu deontologii, filozofii moralnej i etyki zawodowej. Potrafi wyjaśnić podstawowe zależności między prawem a moralnością oraz wskazać, że wykonywanie zawodu prawniczego wiąże się nie tylko ze stosowaniem przepisów, ale również z określonym wzorcem roli zawodowej i odpowiedzialnością za skutki działalności zawodowej. Rozróżnia podstawowe postawy etyczne i potrafi odnieść je do wykonywania zawodów prawniczych.
Student poprawnie identyfikuje właściwe przepisy i podstawowe znaczenie orzecznictwa odnoszącego się do wykonywania zawodu sędziego i prokuratora. Potrafi zastosować przepisy do nieskomplikowanego stanu faktycznego, choć wymaga jeszcze wsparcia przy bardziej złożonych problemach interpretacyjnych.
W analizie kazusu student prawidłowo identyfikuje problem etyczno-prawny, wskazuje właściwe standardy oraz proponuje rozwiązanie, którego uzasadnienie odnosi się zarówno do faktów, jak i do podstawowych norm prawnych lub zasad etycznych. Dostrzega podstawowe konsekwencje różnych sposobów rozwiązania problemu.
Student potrafi zastosować wybrane elementy teorii gier oraz metod heurystycznych i konstruktywnych do prostego problemu decyzyjnego. Potrafi ocenić stopień staranności działania sędziego lub prokuratora i poprzeć ocenę podstawowym odwołaniem do prawa.
Student rozpoznaje symptomy wypalenia zawodowego i potrafi wskazać adekwatne sposoby przeciwdziałania jego skutkom. Formułuje własne stanowisko wobec dylematu etycznego i potrafi je w podstawowym zakresie uzasadnić, uwzględniając odpowiedzialność zawodową.
Ocena dobra (4,0)
Student dobrze opanował wiedzę i potrafi samodzielnie ją zastosować. Charakteryzuje podstawowe koncepcje deontologii i filozofii moralnej, wyjaśnia relację między prawem a moralnością oraz potrafi odnieść ją do zróżnicowanych postaw etycznych przedstawicieli zawodów prawniczych. Rozumie znaczenie etosu zawodowego, zawodu zaufania publicznego, zasad etyki zawodowej oraz społecznej odpowiedzialności instytucji publicznych.
Student samodzielnie identyfikuje i interpretuje przepisy dotyczące wykonywania zawodu sędziego i prokuratora oraz potrafi właściwie wykorzystać orzecznictwo jako element uzasadnienia. Potrafi zastosować regulację prawną do przedstawionego stanu faktycznego, zachowując poprawność prawną i logiczną argumentacji.
W analizie kazusów student samodzielnie identyfikuje konflikt wartości, interesów lub obowiązków, rozważa możliwe sposoby działania i proponuje rozwiązanie zgodne z obowiązującymi standardami etyczno-prawnymi. Potrafi wyjaśnić, dlaczego wybrane rozwiązanie jest uzasadnione, oraz wskazać podstawowe konsekwencje alternatywnych rozwiązań.
Student sprawnie wykorzystuje elementy teorii gier oraz heurystycznych i konstruktywnych metod podejmowania decyzji do analizy wybranych sytuacji zawodowych prokuratora. Potrafi dokonać samodzielnej oceny stopnia staranności wykonywania obowiązków przez sędziego lub prokuratora, odwołując się do właściwych przepisów i orzecznictwa.
Student rozpoznaje wypalenie zawodowe jako problem związany z wykonywaniem zawodu i potrafi zaproponować adekwatne działania profilaktyczne lub zaradcze. Formułuje własne stanowisko wobec dylematów etycznych, przedstawia racje przemawiające za jego przyjęciem i uwzględnia w argumentacji zarówno podstawę prawną jak i standardy etyczne.
Ocena dobra plus (4,5)
Student bardzo dobrze i samodzielnie integruje wiedzę z różnych obszarów przedmiotu. Nie tylko charakteryzuje koncepcje deontologii, filozofii moralnej i relacji prawa z moralnością, ale potrafi wskazać ich znaczenie dla rozumienia roli zawodowej prawnika. Dostrzega związek między etosem zawodowym, zasadami etyki, odpowiedzialnością zawodową i społeczną rolą zawodów zaufania publicznego.
Student sprawnie interpretuje przepisy i wykorzystuje orzecznictwo, potrafiąc połączyć regulację prawną z jej zastosowaniem w konkretnym stanie faktycznym. Rozpoznaje sytuacje, w których konieczne jest uwzględnienie jednocześnie wymiaru prawnego i etycznego problemu.
W analizie kazusów student przeprowadza wieloaspektową analizę konfliktu interesów i relacji zawodowych, uwzględniając konkurujące racje, interesy, wartości oraz konsekwencje proponowanych rozwiązań. Potrafi przedstawić więcej niż jeden możliwy sposób rozwiązania problemu i uzasadnić wybór rozwiązania zgodnego ze standardami etyczno-prawnymi.
Student świadomie dobiera metody podejmowania decyzji do charakteru sytuacji zawodowej, wykorzystując elementy teorii gier oraz metody heurystyczne i konstruktywne. Potrafi krytycznie ocenić stopień staranności działania sędziego lub prokuratora, łącząc stan faktyczny, przepisy prawa, orzecznictwo i argumentację etyczną.
Student potrafi refleksyjnie analizować zagrożenia związane z wykonywaniem zawodu, w tym wypalenie zawodowe, oraz formułować adekwatne działania sprzyjające zachowaniu równowagi psychicznej. Wobec dylematów etycznych przedstawia samodzielne, wielostronnie uzasadnione stanowisko, jest otwarty na argumenty przeciwne i potrafi poddać własne stanowisko krytycznej analizie.
Ocena bardzo dobra (5,0)
Student w pełni i samodzielnie osiąga wszystkie zakładane efekty uczenia się, łącząc wiedzę, umiejętności analityczne i kompetencje społeczne. Swobodnie charakteryzuje koncepcje deontologii i filozofii moralnej, analizuje relację prawa i moralności oraz potrafi problematyzować ją w odniesieniu do różnych postaw etycznych przedstawicieli zawodów prawniczych. Rozumie etos zawodowy i specyfikę zawodu zaufania publicznego jako elementu roli społecznej prawnika oraz potrafi powiązać zasady etyki zawodowej z odpowiedzialnością za skutki działalności zawodowej.
Student samodzielnie i precyzyjnie identyfikuje, interpretuje i stosuje właściwe przepisy dotyczące wykonywania zawodu sędziego i prokuratora oraz adekwatnie wykorzystuje orzecznictwo do budowania argumentacji. Potrafi dostrzec i wyjaśnić relacje między wymogami prawnymi, standardami etycznymi oraz odpowiedzialnością zawodową.
W przypadku kazusów student prowadzi pogłębioną, wieloaspektową analizę problemu, prawidłowo identyfikuje konflikt interesów, konkurujące wartości i obowiązki oraz konsekwencje możliwych decyzji. Samodzielnie konstruuje rozwiązanie, przedstawia alternatywne możliwości i poddaje je krytycznej ocenie. Jego argumentacja jest spójna, racjonalna, komunikatywna i oparta na właściwie dobranych podstawach prawnych oraz etycznych.
Student potrafi twórczo wykorzystać elementy teorii gier oraz heurystycznych i konstruktywnych metod podejmowania decyzji, dostosowując sposób analizy do charakteru konkretnej sytuacji zawodowej prokuratora. Dokonuje pogłębionej oceny staranności wykonywania obowiązków sędziego lub prokuratora, integrując stan faktyczny, przepisy prawa, orzecznictwo oraz argumentację dotyczącą standardów zawodowych.
Student samodzielnie i refleksyjnie rozpoznaje problemy związane z wypaleniem zawodowym oraz potrafi zaproponować adekwatne sposoby przeciwdziałania im. Wobec dylematów etycznych formułuje własne, samodzielne i pogłębione stanowisko, które uzasadnia w sposób wieloaspektowy, uwzględniając niezależność, odpowiedzialność zawodową, podmiotowość innych osób oraz konsekwencje podejmowanych decyzji. Potrafi poddać własne stanowisko krytyce, rozważyć racje przeciwne i odpowiedzieć na nie w sposób racjonalny i argumentacyjny.
Literatura
Zbiór Zasad Etyki Zawodowej Sędziów oraz stanowiska KRS dotyczące wykładni Zbioru zasad etyki zawodowej sędziów - https://krs.pl/pl/o-radzie/zbior-zasad-etyki-zawodowej-sedziow.html
Zbiór Zasad Etyki Zawodowej Prokuratorów
Bogusław Sygit, Natalia Wąsik, Odpowiedzialność dyscyplinarna prokuratora w świetle aktualnego orzecznictwa sądowego, Prawo i Prokuratura, wyd. spec., Prokuratura w służbie państwu i społeczeństwu, 2022 - https://www.gov.pl/web/prokuratura-krajowa/wydanie-specjalne-prokuratura-w-sluzbie-panstwu-i-spoleczenstwu
W. Kozielewicz, Odpowiedzialność dyscyplinarna sędziów, prokuratorów, adwokatów i radców prawnych i notariuszy, Warszawa 2023
|
W cyklu 2025/26_Z:
Zbiór Zasad Etyki Zawodowej Sędziów, Uchwała nr 25/2017 Krajowej Rady Sądownictwa oraz stanowiska KRS dotyczące wykładni Zbioru zasad etyki zawodowej sędziów - https://krs.pl/pl/o-radzie/zbior-zasad-etyki-zawodowej-sedziow.html |
W cyklu 2026/27_Z:
Zbiór Zasad Etyki Zawodowej Sędziów oraz stanowiska KRS dotyczące wykładni Zbioru zasad etyki zawodowej sędziów - https://krs.pl/pl/o-radzie/zbior-zasad-etyki-zawodowej-sedziow.html |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: