Prawo cywilne zobowiązania 1 semestr WP-PRZ-PCZ1
Przedmiot obejmuje dogmatyczną i systemową analizę instytucji ogólnej części prawa zobowiązań uregulowanych w Księdze Trzeciej Kodeksu cywilnego. Kurs stanowi fundament cywilistycznego wykształcenia prawniczego, niezbędny zarówno do analizy poszczególnych umów nazwanych w części szczegółowej, jak i do stosowania prawa cywilnego w praktyce orzeczniczej i doradczej.
Program obejmuje pojęcie i strukturę stosunku zobowiązaniowego, ze szczególnym uwzględnieniem fundamentalnego rozróżnienia długu i odpowiedzialności (osobistej i rzeczowej). Szczegółowej analizie poddawane są rodzaje świadczeń oraz reżim prawny świadczeń pieniężnych, w tym zasada nominalizmu, przesłanki i tryb waloryzacji umownej i sądowej oraz instytucja odsetek kapitałowych i za opóźnienie. Omawiana jest wielość podmiotów w stosunku zobowiązaniowym: solidarność bierna i czynna, odpowiedzialność in solidum oraz zobowiązania podzielne i niepodzielne.
W zakresie umownych źródeł zobowiązań analizowana jest zasada swobody kontraktowania i jej ustawowe oraz aksjologiczne granice, a także instytucje wyzysku, umowy przedwstępnej i przewłaszczenia na zabezpieczenie. Program obejmuje reżim prawny wzorców umownych (OWU), kwalifikację niedozwolonych postanowień umownych oraz kompleksową ochronę konsumenta, w tym w umowach zawieranych na odległość i poza lokalem przedsiębiorstwa. Omawiane są również umowy odnoszące się do osób trzecich (pactum in favorem tertii, umowa o świadczenie przez osobę trzecią) oraz odpowiedzialność przedkontraktowa z tytułu culpa in contrahendo.
Odpowiedzialność deliktowa analizowana jest przez pryzmat jej przesłanek (bezprawność, wina, szkoda, adekwatny związek przyczynowy) i zasad (wina, ryzyko, słuszność), ze szczególnym uwzględnieniem odpowiedzialności za czyny własne i cudze, szkody na osobie, zadośćuczynienia za krzywdę niemajątkową oraz odpowiedzialności za produkt niebezpieczny. Odrębnie omawiane jest bezpodstawne wzbogacenie jako samoistne, subsydiarne źródło zobowiązań, w tym kondykcja nienależnego świadczenia i reguły zwrotu korzyści.
W zakresie dynamiki stosunku zobowiązaniowego program obejmuje zasady prawidłowego wykonania zobowiązania (podmiot, miejsce, termin), ustawową klauzulę rebus sic stantibus oraz reżim odpowiedzialności kontraktowej z art. 471 KC. Szczegółowo analizowane są stany patologiczne: niemożność świadczenia pierwotna i następcza, opóźnienie i zwłoka dłużnika oraz wierzyciela, a także skutki naruszenia umów wzajemnych. Program uwzględnia ponadto dodatkowe zastrzeżenia umowne: zadatek, zaliczkę, odstępne i karę umowną.
Kurs obejmuje również obrót wierzytelnościami (cesja, subrogacja, przejęcie długu), sposoby wygaśnięcia zobowiązań z zaspokojeniem wierzyciela (odnowienie, potrącenie, złożenie do depozytu sądowego) i bez jego zaspokojenia, a także skargę pauliańską jako instrument ochrony wierzyciela przed niewypłacalnością dłużnika. Całość wieńczy analiza zbiegu roszczeń kontraktowych i deliktowych.
Kurs kształtuje umiejętność precyzyjnej kwalifikacji źródła zobowiązania, identyfikacji przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej oraz samodzielnego rozwiązywania złożonych kazusów cywilnoprawnych, stanowiąc tym samym przygotowanie do praktyki na aplikacjach prawniczych i w obrocie gospodarczym.
Dyscyplina naukowa, do której odnoszą się efekty uczenia się
E-Learning
Grupa przedmiotów ogólnouczenianych
Opis nakładu pracy studenta w ECTS
W cyklu 2023/24_Z: Udział w zajęciach: 30 h wykład
Praca własna - lektura zadanej literatury i orzecznictwa: 70 h
Suma godzin: 100
Liczba ECTS: 2 p. ECTS | W cyklu 2024/25_Z: Udział w zajęciach: 30 h wykład
Praca własna - lektura zadanej literatury i orzecznictwa: 70 h
Suma godzin: 100
Liczba ECTS: 2 p. ECTS | W cyklu 2025/26_Z: Udział w wykładzie: 30h
Lektura literatury: 30h
Przygotowanie do zaliczenia: 10h
Suma: 70 h 2 ECTS |
Poziom przedmiotu
Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się
Typ przedmiotu
Wymagania wstępne
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
EK 1: Zna i potrafi wyjaśnić pojęcia prawa zobowiązań, w tym przedmiot stosunku zobowiązaniowego, podmioty stosunku z zakresu zobowiązań, uprawnienia i obowiązki podmiotów stosunku zobowiązaniowego oraz źródła zobowiązań
EK 2: Zna i potrafi omówić konstrukcje, treść i sposób kształtowania i zawierania umów cywilnoprawnych
EK 3: Potrafi scharakteryzować wybrane umowy cywilnoprawne i sporządzić wzór takich umów
EK 4: Zna zasady odpowiedzialności związane z wykonywaniem umów cywilnoprawnych i potrafi egzekwować tę odpowiedzialność (tj. sporządzać podstawowe pisma w tym zakresie)
EK 5: Ma wiedzę i potrafi kwalifikować odpowiedzialność cywilnoprawną w zależności od określonych kryteriów. Ma wiedzę o źródłach zobowiązań
Opis ECTS
Udział w zajęciach: 30 h wykład + 30 h ćwiczenia
Praca własna - lektura zadanej literatury i orzecznictwa: 40 h
Suma godzin: 100 (50 h wykład, 50 h ćwiczenia)
Liczba ECTS: 50h/25 = 2 p. ECTS
Kryteria oceniania
EK 1: Zna i potrafi wyjaśnić pojęcia prawa zobowiązań, w tym przedmiot stosunku zobowiązaniowego, podmioty stosunku z zakresu zobowiązań, uprawnienia i obowiązki podmiotów stosunku zobowiązaniowego oraz źródła zobowiązań
Na ocenę 2 (ndst): nie zna i nie potrafi wyjaśnić pojęcia prawa zobowiązań oraz pozostałych pojęć wyżej wymienionych
Na ocenę 3 (dst): dostatecznie potrafi wyjaśnić wskazane wyżej pojęcia;
Na ocenę 4 (db): dobrze potrafi wyjaśnić wskazane wyżej pojęcia;
Na ocenę 5 (bdb): bardzo dobrze i szczegółowo zna i potrafi wyjaśnić wskazane pojęcia;
EK 2: Zna i potrafi omówić konstrukcje, treść i sposób kształtowania i zawierania umów cywilnoprawnych
Na ocenę 2 (ndst): nie zna i nie potrafi omówić konstrukcji ani treści ani sposobu kształtowania i zawierania umów cywilnoprawnych
Na ocenę 3 (dst): w stopniu dostatecznym zna i potrafić wymienić chociaż część ze wskazanych wyżej zagadnień;
Na ocenę 4 (db): w dobrym stopniu potrafi omówić każdy ze wskazanych wyżej elementów;
Na ocenę 5 (bdb): znakomicie zna i potrafi omówić zarówno konstrukcje, treść jak i sposób kształtowania i zawierania umów cywilnoprawnych;
EK 3: Potrafi scharakteryzować wybrane umowy cywilnoprawne i sporządzić wzór takich umów
Na ocenę 2 (ndst): nie potrafi scharakteryzować wybranych umów ani sporządzić ich wzoru
Na ocenę 3 (dst): potrafi w wystarczającym zakresie scharakteryzować wybrane umowy cywilnoprawne jak i sporządzić podstawowy wzór takich umów (choćby z drobnymi błędami, które nie doprowadziłby jednak do uznania takiej umowy za nieważną)
Na ocenę 4 (db): potrafi dobrze scharakteryzować wybrane umowy oraz sporządzić prawidłowy wzór takiej umowy;
Na ocenę 5 (bdb): potrafi znakomicie scharakteryzować każdą z umów oraz sporządzić wzór umowy, która w odpowiednim zakresie zabezpieczałaby interesy stron (lub strony reprezentowanej);
EK 4: Zna zasady odpowiedzialności związane z wykonywaniem umów cywilnoprawnych i potrafi egzekwować tę odpowiedzialność (tj. sporządzać podstawowe pisma w tym zakresie)
Na ocenę 2 (ndst): nie zna tych zasad i nie potrafi ich wyegzekwować;
Na ocenę 3 (dst): zna te zasady i w podstawowym zakresie potrafi je wyegzekwować;
Na ocenę 4 (db): dobrze zna te zasady i potrafi przygotować projekty pism, które z dużym prawdopodobieństwem doprowadziłyby do egzekucji tej odpowiedzialności;
Na ocenę 5 (bdb): znakomicie zna te zasady i potrafi przygotować projekty pism, które z bardzo dużym prawdopodobieństwem doprowadziłyby do egzekucji tej odpowiedzialności;
EK 5: Ma wiedzę i potrafi kwalifikować odpowiedzialność cywilnoprawną w zależności od określonych kryteriów. Ma wiedzę o źródłach zobowiązań
Na ocenę 2 (ndst): nie zna i nie potrafi kwalifikować odpowiedzialności cywilnoprawnej. Nie ma wiedzy o źródłach zobowiązań.
Na ocenę 3 (dst): dostatecznie potrafi kwalifikować i wyjaśnić wskazane wyżej pojęcia;
Na ocenę 4 (db): dobrze potrafi kwalifikować i wyjaśnić wskazane wyżej pojęcia;
Na ocenę 5 (bdb): bardzo dobrze i szczegółowo zna i potrafi kwalifkkować i wyjaśnić wskazane pojęcia;
Praktyki zawodowe
-
Literatura
Literatura obowiązkowa:
Z. Radwański, A Olejniczak, J. Grygiel, Zobowiązania - część ogólna, Warszawa 2024, lub wydanie późniejsze; albo
A. Brzozowski i inni, Zobowiązania. Część ogólna, Warszawa 2024, lub wydanie późniejsze.
Literatura uzupełniająca:
K. Pietrzykowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, t. I i II, Warszawa 2020, lub wydanie późniejsze;
E. Gniewek (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, Warszawa 2023, lub wydanie późniejsze;
G. Bieniek, H. Ciepła, C. Żuławska, J. Gudowski, T. Wiśniewski, S. Dmowski, K. Kołakowski, M. Sychowicz, Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga trzecia. Zobowiązania, t. I i II, Warszawa 2011, lub wydanie późniejsze;
J. Rajski, Prawo o kontraktach w obrocie gospodarczym, Warszawa 2001, lub wydanie późniejsze;
J. Rajski (red.),System Prawa Prywatnego. Tom 7. Część ogólna, Warszawa 2018, lub wydanie późniejsze.
Uwagi
|
W cyklu 2023/24_Z:
Osoby, które mają przyznaną Indywidualną Organizację Studiów proszone są o kontakt z prowadzącym zajęcia (wykład oraz ćwiczenia). |
W cyklu 2024/25_Z:
Osoby, które mają przyznaną Indywidualną Organizację Studiów proszone są o kontakt z prowadzącym zajęcia (wykład oraz ćwiczenia). |
W cyklu 2025/26_Z:
Osoby, które mają przyznaną Indywidualną Organizację Studiów proszone są o kontakt z prowadzącym zajęcia (wykład oraz ćwiczenia). |
Więcej informacji
Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami:
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: