Prawo cywilne - ogólne WP-PRZ-PCO
Przedmiot obejmuje dogmatyczną i systemową analizę instytucji ogólnej części prawa cywilnego uregulowanych w Księdze I Kodeksu cywilnego. Kurs stanowi fundament cywilistycznego wykształcenia prawniczego, niezbędny zarówno do analizy poszczególnych instytucji prawa cywilnego, jak i do stosowania prawa cywilnego w praktyce orzeczniczej i doradczej.
Program obejmuje omówienie zasad ogólnych prawa cywilnego, pojęcia i struktury stosunku cywilnoprawnego, jego podmiotów oraz przedmiotów, źródeł powstawania, ze szczególnym uwzględnieniem czynności prawnych.
Poniżej szczegółowe zagadnienia omawiane w ramach przedmiotu:
Zagadnienia wprowadzające
Prawo cywilne w ujęciu historycznym
Pojęcie prawa cywilnego
Prawo cywilne w znaczeniu przedmiotowym
Podmiot, przedmiot, metoda regulacji.
Prawo cywilne w znaczeniu podmiotowym
Teoria prawa podmiotowego
Źródła prawa podmiotowego
Cel, treść, istota, charakter prawa podmiotowego
Zakres prawa cywilnego
Zakres czasowy
Zakres podmiotowy
Zakres przedmiotowy
Zakres przestrzenny
Systematyka prawa cywilnego
Zasady prawa cywilnego
Źródła prawa cywilnego
Prawo cywilne w źródłach historycznych
Prawo cywilne w systemie prawa
b)Normy prawa cywilnego
Pojęcie normy prawnej
Rodzaje norm prawnych
c)Stosunek cywilnoprawny
Pojęcie stosunku cywilnoprawnego
Przedmiot, podmiot i treść stosunku cywilnoprawnego
Rodzaje stosunków cywilnoprawnych ? proste, złożone, jednostronnie zindywidualizowane, dwustronnie zindywidualizowane
d)Prawo podmiotowe
Pojęcie prawa podmiotowego
Rodzaje praw podmiotowych
Normatywne postaci praw podmiotowych
e)Osoby fizyczne
Tożsamość osoby fizycznej
Stan cywilny
Stan osobisty
Miejsce zamieszkania domicilium voluntarium i domicilium necessarium
Początek bytu prawnego osoby fizycznej ? nasciturus i jego pozycja prawna
Zdolność prawna osoby fizycznej
Początek zdolności prawnej
Ograniczenia zdolności prawnej
Wygaśnięcie i ustanie zdolności prawnej
Zdolność do czynności prawnych osoby fizycznej
Pełna zdolność do czynności prawnych
Pełnoletniość a małoletniość
Ograniczona zdolność do czynności prawnych
Ubezwłasnowolnienie częściowe
Doradca tymczasowy
Brak zdolności do czynności prawnych
Ubezwłasnowolnienie całkowite
Koniec bytu prawnego osoby fizycznej
Uznanie za zmarłego ? zwykle i kwalifikowane
Sądowe stwierdzenie zgonu
Podstawy sporządzenia aktu zgonu
Ochrona dóbr osobistych
Przesłanki ochrony dóbr osobistych
Pojęcie dóbr osobistych i praw osobistych
Roszczenia służące ochronie dóbr osobistych i ich charakter
Rozkład ciężaru dowodu w przypadku ochrony dóbr osobistych
f)Osoby prawne i jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną
Pojęcie osoby prawnej
Powstanie osoby prawnej
Zdolność prawna osób prawnych
Zakres zdolności
Ograniczenia zdolności
Odpowiedzialność za zobowiązania
Zdolność do czynności prawnych
Typy osób prawnych
Skarb Państwa i państwowe osoby prawne
Komunalne osoby prawne
Osoby prawne typu korporacyjnego i fundacyjnego
Koniec bytu prawnego osoby prawnej
Odpowiedzialność subsydiarna jednostek organizacyjnych bez osobowości prawnej
g) Przedmioty stosunku cywilnoprawnego
Rzeczy
Ruchomości i nieruchomości
Nieruchomości gruntowe (rolne i nierolne), budynkowe i lokalowe
Część składowa rzeczy
Przynależności
Pożytki rzeczy i prawa
Pieniądze
Papiery wartościowe
Weksle
Czeki
Dobra niematerialne
Utwór, znaki towarowe, wynalazki, wzory zdobnicze i użytkowe rozwiązania racjonalizatorskie
Dobra osobiste
Różne postaci energii
Przedsiębiorstwo
W znaczeniu podmiotowym, przedmiotowym i funkcjonalnym
Gospodarstwo rolne jako przedmiot stosunku cywilnoprawnego
Mienie a majątek
h)Czynności prawne
Oświadczenie woli
Pojęcie, istota i rodzaje
Składanie oświadczeń woli
Wykładnia oświadczeń woli
Rodzaje czynności prawnych
Forma czynności prawnych
Zwykła forma pisemna
Kwalifikowana forma pisemna
Akt notarialny
Notarialne poświadczenie podpisu
Dokument z datą pewną
Wady oświadczenia woli
Brak świadomości w powzięciu i wyrażeniu decyzji
Pozorność
Błąd (podstęp)
Groźba
Treść czynności prawnej
Essentialia negotii
Naturalia negotii
Accidentalia negotii
Warunek i termin
Zawieszający i rozwiązujący
Początkowy i końcowy
Wadliwość czynności prawnej i jej skutki
Zawarcie umowy
Negocjacje
Tryb przetargowy ? przetarg i aukcja
Tryb ofertowy
i)Przedstawicielstwo
Przedstawiciel ustawowy
Pełnomocnictwo
Prokura
j)Dawność
Przedawnienie roszczeń
Ratio legis przedawnienia
Konstrukcja przedawnienia
Terminy przedawnienia roszczeń
Bieg terminu przedawnienia
Początek biegu
Zawieszenie
Wstrzymanie zakończenia
Przerwanie
Skutek upływu terminu przedawnienia
|
W cyklu 2025/26_Z:
Przedmiot obejmuje dogmatyczną i systemową analizę instytucji ogólnej części prawa zobowiązań uregulowanych w Księdze Trzeciej Kodeksu cywilnego. Kurs stanowi fundament cywilistycznego wykształcenia prawniczego, niezbędny zarówno do analizy poszczególnych umów nazwanych w części szczegółowej, jak i do stosowania prawa cywilnego w praktyce orzeczniczej i doradczej. Poniżej szczegółowe zagadnienia omawiane w ramach przedmiotu: b)Normy prawa cywilnego c)Stosunek cywilnoprawny d)Prawo podmiotowe e)Osoby fizyczne f)Osoby prawne i jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną g) Przedmioty stosunku cywilnoprawnego h)Czynności prawne i)Przedstawicielstwo j)Dawność |
Dyscyplina naukowa, do której odnoszą się efekty uczenia się
E-Learning
Grupa przedmiotów ogólnouczenianych
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2020/21_Z: | W cyklu 2025/26_Z: | W cyklu 2022/23_Z: | W cyklu 2019/20_Z: | W cyklu 2024/25_Z: | W cyklu 2021/22_Z: | W cyklu 2026/27_Z: | W cyklu 2023/24_Z: |
Opis nakładu pracy studenta w ECTS
W cyklu 2023/24_Z:
Opis ETCS: 3 punkty
Udział w wykładzie: 30 h;
Udział w ćwiczeniach: 30h
Przygotowanie do egzaminu: 30 h
Suma: 90 h
Liczba ETCS: 3 ECTS | W cyklu 2024/25_Z: Udział w wykładzie: 16 h;
Przygotowanie do zajęć oraz do egzaminu: 94 h
Suma: 110 h
Liczba ETCS: 3 ECTS | W cyklu 2025/26_Z: Udział w wykładzie: 16 h;
Przygotowanie do zajęć oraz do egzaminu: 94 h
Suma: 110 h
Liczba ETCS: 3 ECTS | W cyklu 2026/27_Z: Udział w wykładzie: 16h
Przygotowanie do egzaminu: 44h
łącznie: 60h
ECTS: 60/30 =2 |
Poziom przedmiotu
Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się
Typ przedmiotu
Wymagania wstępne
Efekty uczenia się
PR_W01
Student zna i rozumie charakter i znaczenie prawa cywilnego jako gałęzi prawa prywatnego, jego miejsce w systemie prawa oraz podstawowe pojęcia i instytucje części ogólnej prawa cywilnego.
PR_W02
Student zna i rozumie źródła oraz charakter norm prawa cywilnego, w tym ich miejsce w systemie źródeł prawa, a także podstawowe uwarunkowania historyczne i współczesne regulacji cywilnoprawnych.
PR_W04
Student zna i rozumie strukturę stosunku cywilnoprawnego oraz sposób powstawania i funkcjonowania podstawowych instytucji części ogólnej prawa cywilnego, a także relacje między tymi instytucjami.
PR_W06
Student zna i rozumie podstawowe sposoby klasyfikowania stosunków cywilnoprawnych i instytucji prawa cywilnego oraz zależności między nimi; zna podstawowe narzędzia i systemy informacji prawnej służące wyszukiwaniu informacji z zakresu prawa cywilnego.
PR_W07
Student zna podstawowe metody i narzędzia tworzenia norm prawa cywilnego oraz rozumie ich znaczenie dla kształtowania regulacji cywilnoprawnych.
PR_W08
Student zna i rozumie podstawowe zasady stanowienia i stosowania norm prawa cywilnego oraz ich znaczenie dla kształtowania stosunków społecznych i gospodarczych.
PR_W09
Student zna i rozumie podstawowe kierunki historycznych i współczesnych zmian norm oraz instytucji części ogólnej prawa cywilnego i ich wpływ na kształt stosunków cywilnoprawnych.
Kryteria oceniania
Ocena niedostateczna (2,0) – 0–14 punktów na 30 możliwych (poniżej 50%)
Student nie opanował wiedzy z zakresu prawa cywilnego w stopniu umożliwiającym uzyskanie oceny pozytywnej. Nie rozpoznaje podstawowych pojęć i instytucji prawa cywilnego ani ich miejsca w systemie prawa. Nie wykazuje wystarczającej znajomości źródeł i charakteru norm prawa cywilnego, struktury stosunków cywilnoprawnych ani podstawowych zasad stanowienia i stosowania norm prawnych. Nie rozumie zależności między instytucjami prawa cywilnego, nie zna podstawowych sposobów klasyfikowania stosunków cywilnoprawnych ani narzędzi wyszukiwania informacji prawnej. Nie wykazuje wystarczającej wiedzy o metodach tworzenia norm ani o historycznych i współczesnych zmianach norm oraz instytucji prawa cywilnego.
Ocena dostateczna (3,0) – 15–17 punktów na 30 możliwych (50–59%)
Student opanował podstawową wiedzę z zakresu prawa cywilnego. Rozpoznaje najważniejsze pojęcia i instytucje prawa cywilnego oraz potrafi wskazać ich miejsce i znaczenie w systemie prawa. Zna podstawowe źródła i cechy norm prawa cywilnego oraz podstawowe elementy stosunku cywilnoprawnego. Rozpoznaje najważniejsze zasady stanowienia i stosowania norm prawnych, a także podstawowe kategorie stosunków i instytucji cywilnoprawnych. Ma ogólną wiedzę o narzędziach wyszukiwania informacji prawnej oraz o metodach tworzenia norm i zmianach zachodzących w prawie cywilnym, jednak nie zawsze prawidłowo wyjaśnia wzajemne zależności między tymi zagadnieniami.
Ocena dostateczna plus (3,5) – 18–20 punktów na 30 możliwych (60–69%)
Student opanował podstawową wiedzę z zakresu prawa cywilnego w stopniu zadowalającym. Prawidłowo identyfikuje większość pojęć i instytucji prawa cywilnego oraz wyjaśnia ich podstawowe funkcje i znaczenie. Zna źródła i charakter norm prawa cywilnego, rozumie podstawową strukturę stosunku cywilnoprawnego oraz potrafi wskazać zależności między wybranymi instytucjami. Rozróżnia podstawowe kategorie stosunków cywilnoprawnych i zna narzędzia służące wyszukiwaniu informacji prawnej. Rozumie podstawowe zasady stanowienia i stosowania norm oraz potrafi wskazać wybrane metody tworzenia norm i przykłady historycznych lub współczesnych zmian w prawie cywilnym. W przypadku bardziej złożonych zagadnień może popełniać błędy.
Ocena dobra (4,0) – 21–23 punkty na 30 możliwych (70–79%)
Student opanował wiedzę z zakresu prawa cywilnego w stopniu dobrym. Prawidłowo wyjaśnia podstawowe pojęcia, zasady i instytucje prawa cywilnego, ich miejsce w systemie prawa oraz znaczenie dla kształtowania stosunków cywilnoprawnych. Dobrze zna źródła i charakter norm prawa cywilnego, rozumie strukturę stosunku cywilnoprawnego oraz relacje między podstawowymi instytucjami. Potrafi klasyfikować typowe stosunki i instytucje cywilnoprawne oraz wskazać odpowiednie narzędzia wyszukiwania informacji prawnej. Rozumie zasady stanowienia i stosowania norm, zna podstawowe metody ich tworzenia oraz potrafi wyjaśnić znaczenie wybranych historycznych i współczesnych zmian w prawie cywilnym. Popełnia jedynie nieliczne błędy w odniesieniu do zagadnień szczegółowych.
Ocena dobra plus (4,5) – 24–26 punktów na 30 możliwych (80–89%)
Student opanował wiedzę z zakresu prawa cywilnego w stopniu bardzo dobrym. Wykazuje się bardzo dobrą znajomością pojęć, zasad i instytucji prawa cywilnego, ich miejsca w systemie prawa oraz znaczenia w regulowaniu stosunków cywilnoprawnych. Prawidłowo wyjaśnia źródła i charakter norm, strukturę stosunków cywilnoprawnych oraz zależności między instytucjami. Sprawnie rozróżnia i klasyfikuje stosunki cywilnoprawne, zna narzędzia i systemy informacji prawnej oraz rozumie ich zastosowanie. Dobrze rozumie zasady stanowienia i stosowania norm, potrafi scharakteryzować metody i narzędzia tworzenia norm w zakresie objętym wykładem oraz wyjaśnić wpływ historycznych i współczesnych zmian na kształt instytucji i stosunków cywilnoprawnych. Popełnia jedynie sporadyczne błędy dotyczące szczegółowych zagadnień.
Ocena bardzo dobra (5,0) – 27–30 punktów na 30 możliwych (90–100%)
Student opanował wiedzę z zakresu prawa cywilnego w stopniu bardzo wysokim. Wykazuje się pełną i uporządkowaną znajomością pojęć, zasad i instytucji objętych zakresem wykładu oraz rozumie ich miejsce w systemie prawa i znaczenie dla regulowania stosunków cywilnoprawnych. Bardzo dobrze zna źródła i charakter norm prawa cywilnego, strukturę stosunków cywilnoprawnych oraz wzajemne zależności między instytucjami. Prawidłowo klasyfikuje stosunki i instytucje cywilnoprawne, zna narzędzia i systemy informacji prawnej oraz rozumie zasady ich wykorzystania. Wykazuje się bardzo dobrą znajomością zasad stanowienia i stosowania norm oraz metod i narzędzi ich tworzenia w zakresie objętym wykładem. Potrafi również wyjaśnić znaczenie historycznych i współczesnych zmian norm i instytucji prawa cywilnego. Trafnie identyfikuje powiązania między omawianymi zagadnieniami i prawidłowo rozpoznaje bardziej złożone problemy prawne.
Forma zaliczenia: test sprawdzający składający się z 20 pytań wielokrotnego oraz 10 pytań jednokrotnego wyboru.
Próg zaliczeniowy: ponad 50% poprawnych odpowiedzi.
Pozytywna ocena z ćwiczeń (min. 3,0) jest warunkiem koniecznym dopuszczenia do egzaminu.
Literatura
Literatura podstawowa:
Prawo cywilne, część ogólna; Z. Radwański, A Olejniczak, Warszawa 2023 (lub wydanie nowsze) albo też
Prawo cywilne. Zarys części ogólnej; A. Wolter, J. Ignatowicz, K. Stefaniuk; Warszawa 2020 (lub wydanie nowsze)
Literatura uzupełniająca:
M. Habdas, M. Fras . Kodeks cywilny z komentarzem, Warszawa 2018-2019
Prawo cywilne. Część ogólna; E. Skowrońska-Bocian; Warszawa 2007
Zarys części ogólnej prawa cywilnego; S. Grzybowski; Wydawnictwo PWN, Warszawa 1985
Zarys teorii prawa cywilnego; A. Stelmachowski, Warszawa 1997
System prawa prywatnego, t. I i II; Pod redakcją Z. Radwańskiego; Wydawnictwo C.H.Beck
System prawa cywilnego; S. Grzybowski; Wydawnictwo PWN, Warszawa 1977
Komentarz do kodeksu cywilnego; Tom I i II; pod redakcją Krzysztofa Pietrzykowskiego; C.H.Beck, Warszawa 2006
Komentarz do kodeksu cywilnego; Część ogólna. Tom I; Stanisław Dmowski, Stanisław Rudnicki; Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005
Komentarz do kodeksu cywilnego; Pod redakcją E. Gniewka; Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2019
|
W cyklu 2025/26_Z:
Literatura podstawowa: Prawo cywilne, część ogólna; Z. Radwański, A Olejniczak, Warszawa 2023 (lub wydanie nowsze); albo też Literatura uzupełniająca: M. Habdas, M. Fras . Kodeks cywilny z komentarzem, Warszawa 2018-2019; Proszę korzystac z najnowszych wydań poszczególnych pozycji wskazanej literatury. |
W cyklu 2026/27_Z:
Literatura podstawowa: Prawo cywilne, część ogólna; Z. Radwański, A Olejniczak, Warszawa 2023 (lub wydanie nowsze); albo też Literatura uzupełniająca: M. Habdas, M. Fras . Kodeks cywilny z komentarzem, Warszawa 2018-2019; Proszę korzystac z najnowszych wydań poszczególnych pozycji wskazanej literatury. |
Uwagi
|
W cyklu 2025/26_Z:
Osoby, które mają przyznaną Indywidualną Organizację Studiów proszone są o kontakt z prowadzącym zajęcia (wykład oraz ćwiczenia). |
W cyklu 2026/27_Z:
Osoby, które mają przyznaną Indywidualną Organizację Studiów proszone są o kontakt z prowadzącym zajęcia (wykład oraz ćwiczenia). |
Więcej informacji
Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami:
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: