Prawo wyznaniowe WP-PR-Pwy-ćw
Celem przedmiotu jest przekazanie studentowi specjalistycznej wiedzy na temat aktualnie obowiązujących unormowań polskiego prawa wyznaniowego oraz przedstawienie podstawowych problemów natury teoretycznej i praktycznej związanych z wolnością religijną jednostki i sytuacją prawną grup religijnych.
Na tej podstawie celem przedmiotu jest: zapoznanie studenta z pojęciem, przedmiotem i źródłami prawa wyznaniowego, a także z historycznymi i prawnoporównawczymi modelami relacji państwo–Kościół; przedstawienie standardów międzynarodowych i europejskich ochrony wolności religijnej, w tym regulacji ONZ, Rady Europy i Unii Europejskiej; wyjaśnienie konstytucyjnych zasad relacji państwo–Kościół w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem art. 25 i art. 53 Konstytucji RP; omówienie zasad uzyskiwania osobowości prawnej przez związki wyznaniowe oraz funkcjonowania administracji wyznaniowej; zapoznanie z instrumentami ochrony wolności sumienia i religii w prawie cywilnym, karnym i prawie pracy, w tym z instytucją klauzuli sumienia; przedstawienie zasad małżeństwa wyznaniowego ze skutkami cywilnymi, nauczania religii w szkołach publicznych, funkcjonowania wyższych szkół wyznaniowych oraz finansowania związków wyznaniowych; doskonalenie umiejętności analizy i interpretacji tekstów aktów prawnych z zakresu prawa wyznaniowego; doskonalenie umiejętności zastosowania przepisów Konstytucji RP oraz ustaw do konkretnych stanów faktycznych; doskonalenie umiejętności oceny zgodności regulacji krajowych ze standardami europejskimi; kształtowanie umiejętności rozwiązywania kazusów z zakresu ochrony wolności sumienia i religii oraz wyważania konkurencyjnych dóbr; rozwijanie kompetencji społecznych w zakresie krytycznej oceny regulacji prawnych, prowadzenia dyskusji z poszanowaniem odmiennych przekonań oraz rozumienia wielokulturowego i wielowyznaniowego kontekstu prawa.
E-Learning
Grupa przedmiotów ogólnouczenianych
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2020/21_Z: | W cyklu 2025/26_Z: | W cyklu 2022/23_Z: | W cyklu 2019/20_Z: | W cyklu 2024/25_Z: | W cyklu 2021/22_Z: | W cyklu 2026/27_Z: | W cyklu 2023/24_Z: |
Opis nakładu pracy studenta w ECTS
Poziom przedmiotu
Punkty ECTS
Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się
Typ przedmiotu
Wymagania wstępne
Efekty uczenia się
EK1: wyjaśnia podstawowe pojęcia z zakresu prawa wyznaniowego oraz pochodzenie i charakter źródeł prawa wyznaniowego
EK2: rozróżnia systemy relacji państwo-związek wyznaniowy w ujęciu historycznym i współczesnym oraz omówia stosunek Unii Europejskiej do religii i kościołów
EK3: wyjaśnia historię relacji państwo-kościół w Polsce
EK4: prezentuje konstytucyjne gwarancje wolności sumienia i religii oraz naczelne zasady instytucjonalnych relacji państwo-kościół
EK5: wykorzystuje teoretyczną wiedzę z zakresu prawa wyznaniowego do opisania i analizy stanu faktycznego w określonej sytuacji oraz wskazania rozstrzygnięcia prostego problemu
EK6: wymienia i opisuje funkcje publiczne związków wyznaniowych oraz odróżnia je od działalności własnej kościołów i innych związków wyznaniowych
EK7: ma świadomość pozycji jednostki wobec gwarancji przysługujących jej w zakresie wolności sumienia i religii
Kryteria oceniania
EK1 — Pojęcia i źródła prawa wyznaniowego:
ndst (2.0) Student nie potrafi zdefiniować podstawowych pojęć (kościół, związek wyznaniowy, wolność sumienia). Nie zna źródeł prawa wyznaniowego.
dst (3.0) Student definiuje podstawowe pojęcia w sposób ogólny, z błędami. Wymienia główne źródła prawa wyznaniowego (Konstytucja, ustawa o gwarancjach), ale nie potrafi ich scharakteryzować.
dst+ (3.5) Student definiuje podstawowe pojęcia poprawnie. Wymienia i krótko charakteryzuje główne źródła prawa wyznaniowego.
db (4.0) Student definiuje wszystkie kluczowe pojęcia precyzyjnie. Wymienia i charakteryzuje źródła prawa wyznaniowego, wskazując ich hierarchię.
db+ (4.5) Student definiuje wszystkie pojęcia precyzyjnie, podając przykłady. Charakteryzuje źródła prawa wyznaniowego, wskazuje różnice między prawem wyznaniowym a prawem kościelnym.
bdb (5.0) Student definiuje wszystkie pojęcia precyzyjnie i wyczerpująco. Samodzielnie analizuje źródła prawa wyznaniowego, wskazuje problemy interpretacyjne i proponuje rozwiązania.
EK2 — Systemy relacji państwo–związek wyznaniowy; UE a religia:
ndst (2.0) Student nie rozróżnia systemów relacji państwo–związek wyznaniowy. Nie zna stanowiska UE wobec religii.
dst (3.0) Student wymienia główne systemy (powiązanie, rozdział, wzajemna niezależność), ale nie potrafi ich scharakteryzować. Ogólnikowo omawia stanowisko UE.
dst+ (3.5) Student wymienia i krótko charakteryzuje systemy relacji. Zna art. 17 TFUE, ale nie potrafi omówić jego konsekwencji.
db (4.0) Student charakteryzuje systemy relacji, podając przykłady państw. Omawia stanowisko UE (art. 17 TFUE, dyrektywa 2000/78/WE).
db+ (4.5) Student charakteryzuje systemy relacji, porównuje je i wskazuje różnice. Analizuje stanowisko UE, wskazując granice jej kompetencji.
bdb (5.0) Student samodzielnie analizuje systemy relacji w ujęciu historycznym i współczesnym. Krytycznie ocenia stanowisko UE, wskazując napięcia między autonomią państw a standardami europejskimi.
EK3 — Historia relacji państwo–kościół w Polsce:
ndst (2.0) Student nie zna historii relacji państwo–kościół w Polsce.
dst (3.0) Student wymienia główne okresy historyczne, ale nie potrafi ich scharakteryzować.
dst+ (3.5) Student omawia główne okresy historyczne w sposób ogólny.
db (4.0) Student charakteryzuje kluczowe okresy (I RP, rozbiory, II RP, PRL, transformacja), wskazując najważniejsze wydarzenia.
db+ (4.5) Student analizuje historię relacji, wskazując związki przyczynowo-skutkowe między wydarzeniami.
bdb (5.0) Student samodzielnie interpretuje historię relacji państwo–kościół w Polsce, wskazując jej wpływ na współczesne regulacje prawne.
EK4 — Konstytucyjne gwarancje wolności sumienia i religii:
ndst (2.0) Student nie zna art. 53 i art. 25 Konstytucji.
dst (3.0) Student wymienia podstawowe gwarancje, ale nie potrafi ich omówić.
dst+ (3.5) Student omawia art. 53 i art. 25 w sposób ogólny, z błędami.
db (4.0) Student prezentuje gwarancje konstytucyjne (art. 53) i zasady relacji instytucjonalnych (art. 25) poprawnie.
db+ (4.5) Student analizuje gwarancje i zasady, wskazując ich wzajemne relacje i potencjalne napięcia.
bdb (5.0) Student samodzielnie interpretuje przepisy konstytucyjne, powołując orzecznictwo TK i ETPC oraz wskazując problemy praktyczne.
EK5 — Analiza stanu faktycznego i rozstrzygnięcie prostego problemu
ndst (2.0) Student nie potrafi opisać stanu faktycznego ani wskazać właściwych przepisów.
dst (3.0) Student opisuje stan faktyczny w sposób ogólny. Wskazuje przepisy, ale nie potrafi ich zastosować.
dst+ (3.5) Student opisuje stan faktyczny i wskazuje przepisy. Rozstrzygnięcie jest częściowo poprawne.
db (4.0) Student analizuje stan faktyczny, wskazuje właściwe przepisy i formułuje poprawne rozstrzygnięcie.
db+ (4.5) Student analizuje stan faktyczny, stosuje przepisy i orzecznictwo, formułuje rozstrzygnięcie z uzasadnieniem.
bdb (5.0) Student samodzielnie analizuje złożony stan faktyczny, stosuje przepisy i orzecznictwo, formułuje rozstrzygnięcie z pogłębionym uzasadnieniem i wskazuje możliwe alternatywy.
EK6 — Funkcje publiczne związków wyznaniowych:
ndst (2.0) Student nie wymienia funkcji publicznych związków wyznaniowych.
dst (3.0) Student wymienia niektóre funkcje publiczne, ale nie odróżnia ich od działalności własnej kościołów.
dst+ (3.5) Student wymienia funkcje publiczne i krótko je charakteryzuje.
db (4.0) Student wymienia i opisuje funkcje publiczne (edukacja, charytatywność, kultura, duszpasterstwa specjalne) oraz odróżnia je od działalności własnej.
db+ (4.5) Student analizuje funkcje publiczne, wskazując ich podstawy prawne i znaczenie dla dobra wspólnego.
bdb (5.0) Student samodzielnie analizuje funkcje publiczne, ocenia ich zgodność z zasadą bezstronności i równouprawnienia, wskazuje kontrowersje.
EK7 — Świadomość pozycji jednostki wobec wolności sumienia i religii:
ndst (2.0) Student nie wykazuje świadomości pozycji jednostki wobec gwarancji wolności sumienia i religii.
dst (3.0) Student w sposób ogólny dostrzega znaczenie wolności sumienia i religii dla jednostki.
dst+ (3.5) Student rozumie, że wolność sumienia i religii obejmuje zarówno wierzących, jak i niewierzących.
db (4.0) Student wykazuje świadomość, że wolność sumienia i religii ma charakter fundamentalny i obejmuje forum internum oraz forum externum.
db+ (4.5) Student analizuje pozycję jednostki, wskazując granice wolności sumienia i religii (prawa innych osób, porządek publiczny).
bdb (5.0) Student samodzielnie ocenia pozycję jednostki w świetle orzecznictwa TK i ETPC, wskazując kierunki rozwoju ochrony wolności sumienia i religii.
Literatura
Literatura podstawowa (1. J. Krukowski, Polskie prawo wyznaniowe, Warszawa 2008; 2. A. Mezglewski, H. Misztal, P. Stanisz, Prawo wyznaniowe, Warszawa 2012)
Literatura uzupełniająca (1. M. Pietrzak, Prawo wyznaniowe, Warszawa 2010; 2. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.); 3. Konkordat między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską podpisany w Warszawie dnia 28 lipca 1993 r. (Dz. U. Nr 51, poz. 318); 4. Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 26, poz. 319); 5. Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 29, poz. 154, z późn zm.); 6. Ustawa z dnia 4 lipca 1991 r. o stosunku Państwa do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego (Dz. U. Nr 66, poz. 287); 7. Ustawa z dnia 13 maja 1994 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Reformowanego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 73, poz. 324); 8. Ustawa z dnia 13 maja 1994 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 73, poz. 323); 9. Ustawa z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 97, poz. 479); 10. Ustawa z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do Kościoła Starokatolickiego Mariawitów w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 41, poz. 253); 11. Ustawa z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego Mariawitów w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 41, poz. 252); 12. Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 marca 1928 r. o stosunku Państwa do Wschodniego Kościoła Staroobrzędowego, nie posiadającego hierarchji duchownej (Dz. U. Nr 38, poz. 363 z 1928 r.); 13. Ustawa z dnia 21 kwietnia 1936 r. o stosunku Państwa do Muzułmańskiego Związku Religijnego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 30, poz. 240 z 1936 r.); 14. Ustawa z dnia 21 kwietnia 1936 r. o stosunku Państwa do Karaimskiego Związku Religijnego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 30, poz. 241 z 1936 r.); 15. Ustawa z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Polskokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 97, poz. 482); 16. Ustawa z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 97, poz. 481); 17. Ustawa z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Chrześcijan Baptystów w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 97, poz. 480); 18. Ustawa z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 41, poz. 251); 19. Ustawa z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do Kościoła Zielonoświątkowego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 41, poz. 254))
Więcej informacji
Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami:
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: