Prawo cywilne - zobowiązania I semestr WP-PR-PCZ-Isem-ćw
Ćwiczenia stanowią praktyczne dopełnienie wykładu z części ogólnej prawa zobowiązań. Ich przedmiotem jest stosowanie przepisów Księgi trzeciej Kodeksu cywilnego (tytuły I–X) do konkretnych stanów faktycznych oraz utrwalenie siatki pojęciowej prawa zobowiązań.
Na zajęciach analizowane są w szczególności: struktura stosunku zobowiązaniowego (dług i odpowiedzialność), świadczenie i jego rodzaje, świadczenia pieniężne (nominalizm, waloryzacja, odsetki), naprawienie szkody, wielość dłużników i wierzycieli (solidarność, zobowiązania niepodzielne, odpowiedzialność in solidum), swoboda umów i jej granice, umowa przedwstępna, wzorce umów i niedozwolone postanowienia umowne, ochrona konsumenta, umowy odnoszące się do osób trzecich, dodatkowe zastrzeżenia umowne (zadatek, umowne prawo odstąpienia, odstępne, kara umowna), bezpodstawne wzbogacenie i nienależne świadczenie, czyny niedozwolone (zasady i przesłanki odpowiedzialności, szkoda na osobie, odpowiedzialność za produkt niebezpieczny), wykonanie zobowiązań i skutki ich niewykonania (niemożliwość świadczenia, opóźnienie i zwłoka, umowy wzajemne), wygaśnięcie zobowiązań (potrącenie, odnowienie, świadczenie w miejsce wykonania), przelew wierzytelności, subrogacja i przejęcie długu, skarga pauliańska oraz zbieg roszczeń.
Praca na zajęciach polega na rozwiązywaniu kazusów, wykładni przepisów, analizie orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz na przygotowywaniu prostych projektów postanowień umownych i oświadczeń kształtujących stosunek zobowiązaniowy (np. wezwania do zapłaty, oświadczenia o potrąceniu, oświadczenia o odstąpieniu od umowy). Ćwiczenia kształtują umiejętność kwalifikacji źródła zobowiązania, identyfikacji przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej i logicznego uzasadniania proponowanego rozstrzygnięcia.
Treści ćwiczeń są skorelowane z wykładem; szczegółowy rozkład tematów w poszczególnych grupach określają prowadzący grupy.
|
W cyklu 2025/26_Z:
Przedmiot obejmuje dogmatyczną i systemową analizę instytucji ogólnej części prawa zobowiązań uregulowanych w Księdze Trzeciej Kodeksu cywilnego. Kurs stanowi fundament cywilistycznego wykształcenia prawniczego, niezbędny zarówno do analizy poszczególnych umów nazwanych w części szczegółowej, jak i do stosowania prawa cywilnego w praktyce orzeczniczej i doradczej. |
Dyscyplina naukowa, do której odnoszą się efekty uczenia się
E-Learning
Grupa przedmiotów ogólnouczenianych
Koordynatorzy przedmiotu
Opis nakładu pracy studenta w ECTS
W cyklu 2023/24_Z: Udział w wykładzie: 16h
Lektura literatury: 45h
Przygotowanie do zaliczenia: 10h
Suma: 70 h 2 ECTS | W cyklu 2025/26_Z: Udział w wykładzie: 16h
Lektura literatury: 45h
Przygotowanie do zaliczenia: 10h
Suma: 70 h 2 ECTS | W cyklu 2026/27_Z: Udział w ćwiczeniach: 30 h
Przygotowanie do zajęć (lektura literatury, analiza aktów prawnych i orzecznictwa, rozwiązywanie kazusów): 10 h
Przygotowanie do zaliczenia: 10 h
Suma: 50 h
Liczba punktów ECTS: 50 h / 25 h = 2 ECTS |
Poziom przedmiotu
Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się
Typ przedmiotu
Wymagania wstępne
Efekty uczenia się
Ćwiczenia realizują efekty uczenia się w zakresie umiejętności i kompetencji społecznych; efekty w zakresie wiedzy realizowane są na wykładzie.
EU1 (PR_U01) — Student interpretuje przepisy prawa zobowiązań – części ogólnej z zastosowaniem wykładni językowej, systemowej i funkcjonalnej na potrzeby rozstrzygnięcia konkretnego stanu faktycznego.
Sposób weryfikacji: test zaliczeniowy; rozwiązywanie kazusów na zajęciach.
EU2 (PR_U02) — Student rozwiązuje kazus z zakresu prawa zobowiązań – części ogólnej: identyfikuje problem prawny, dobiera właściwe przepisy, dokonuje subsumpcji i uzasadnia rozstrzygnięcie.
Sposób weryfikacji: test zaliczeniowy; rozwiązywanie kazusów na zajęciach.
EU3 (PR_U03) — Student ocenia funkcję społeczną i gospodarczą instytucji prawa zobowiązań – części ogólnej, argumentując za określonym rozstrzygnięciem z odwołaniem do orzecznictwa i doktryny.
Sposób weryfikacji: test zaliczeniowy; rozwiązywanie kazusów na zajęciach.
EU4 (PR_U04) — Student prognozuje skutki prawne określonych zdarzeń i czynności prawnych z zakresu prawa zobowiązań – części ogólnej, wykorzystując systemy informacji prawnej i bazy orzecznictwa.
Sposób weryfikacji: test zaliczeniowy; rozwiązywanie kazusów na zajęciach.
EU5 (PR_U05) — Student analizuje zastosowanie instytucji prawa zobowiązań – części ogólnej w zjawiskach współczesnego obrotu, z uwzględnieniem prawa Unii Europejskiej, wskazując wątpliwości regulacyjne.
Sposób weryfikacji: test zaliczeniowy; rozwiązywanie kazusów na zajęciach.
EU6 (PR_U08) — Student sporządza projekt prostego pisma, oświadczenia lub postanowienia umownego z zakresu prawa zobowiązań – części ogólnej z zachowaniem wymogów co do formy i treści.
Sposób weryfikacji: test zaliczeniowy; aktywność na zajęciach (projekty pism i oświadczeń).
EU7 (PR_U09) — Student prezentuje na forum grupy rozwiązanie kazusu z zakresu prawa zobowiązań – części ogólnej, posługując się terminologią prawniczą i broniąc przyjętego rozstrzygnięcia w dyskusji.
Sposób weryfikacji: test zaliczeniowy; aktywność na zajęciach (wystąpienia ustne).
EK1 (PR_K01) — Student przygotowuje się do zajęć na podstawie aktualnego stanu prawnego i wskazanych orzeczeń, identyfikując zmiany normatywne i orzecznicze w zakresie prawa zobowiązań – części ogólnej.
Sposób weryfikacji: obserwacja pracy studenta na zajęciach (punkty za aktywność).
EK2 (PR_K03) — Student współdziała w zespole przy rozwiązywaniu kazusu, przyjmując wyznaczoną rolę i uzasadniając stanowisko zespołu.
Sposób weryfikacji: obserwacja pracy studenta na zajęciach (punkty za aktywność).
EK3 (PR_K04) — Student planuje czynności niezbędne do rozstrzygnięcia problemu prawnego (ustalenie stanu faktycznego, dobór podstawy prawnej, wykładnia, subsumpcja, wniosek), wykonując zadania w wyznaczonym terminie.
Sposób weryfikacji: obserwacja pracy studenta na zajęciach (punkty za aktywność).
Kryteria oceniania
Forma i warunki zaliczenia
Zaliczenie na ocenę. Ocena końcowa wynika z testu zaliczeniowego (20 pytań jednokrotnego wyboru, w tym pytania oparte na kazusach; 1 pkt za każdą poprawną odpowiedź) oraz z punktów za aktywność na zajęciach.
Próg zaliczeniowy: 12 pkt z testu (60%). Skala ocen:
poniżej 12 pkt – ocena 2,0
12–13 pkt – ocena 3,0
14–15 pkt – ocena 3,5
16–17 pkt – ocena 4,0
18–19 pkt – ocena 4,5
20 pkt – ocena 5,0
Aktywność: każdy plus uzyskany za aktywność na zajęciach to 0,5 pkt. Punkty za aktywność dolicza się do wyniku testu studenta, który osiągnął próg zaliczeniowy; mogą one podwyższyć ocenę wynikającą z testu o pół stopnia.
Student, który nie uzyskał progu zaliczeniowego, może przystąpić do zaliczenia w terminie poprawkowym.
Uzyskanie pozytywnej oceny z ćwiczeń (co najmniej 3,0) jest warunkiem przystąpienia do egzaminu z wykładu.
Powyższe zasady mają charakter ramowy. Prowadzący grupy mogą w sylabusach grup określić zasady szczegółowe (w tym formę zaliczenia poprawkowego, dodatkowe składniki oceny oraz sposób przeliczania punktów); w takim przypadku w danej grupie stosuje się zasady określone w sylabusie grupy.
Weryfikacja efektów: EU1–EU7 (PR_U01, PR_U02, PR_U03, PR_U04, PR_U05, PR_U08, PR_U09) – test zaliczeniowy i aktywność na zajęciach. Efekty z zakresu kompetencji społecznych EK1–EK3 weryfikowane są wyłącznie przez obserwację pracy studenta na zajęciach (punkty za aktywność).
Kryteria oceniania w odniesieniu do efektów uczenia się
Oceny 3,5 oraz 4,5 odpowiadają osiągnięciu efektu w stopniu pośrednim między poziomami opisanymi dla ocen sąsiednich.
EU1 (PR_U01)
Ocena 2,0 — Student nie potrafi interpretować przepisów prawa zobowiązań – części ogólnej; nie stosuje żadnej metody wykładni.
Ocena 3,0 — Student interpretuje przepisy w sposób podstawowy, opierając się wyłącznie na wykładni językowej; nie dostrzega złożoności sytuacji prawnej.
Ocena 4,0 — Student poprawnie interpretuje przepisy prawa zobowiązań – części ogólnej z zastosowaniem wykładni językowej, systemowej i celowościowej; wskazuje właściwe rozwiązanie prawne stanu faktycznego.
Ocena 5,0 — Student wyróżnia się biegłością w interpretacji przepisów; samodzielnie stosuje różne metody wykładni, uwzględnia orzecznictwo Sądu Najwyższego i formułuje pogłębioną argumentację prawną.
EU2 (PR_U02)
Ocena 2,0 — Student nie identyfikuje problemu prawnego lub wskazuje błędną podstawę prawną.
Ocena 3,0 — Student identyfikuje podstawowy problem prawny i wskazuje część właściwych przepisów; formułuje rozwiązanie z istotnymi brakami w uzasadnieniu.
Ocena 4,0 — Student poprawnie identyfikuje problem prawny, dobiera właściwe przepisy oraz przedstawia logiczne i poprawnie uzasadnione rozwiązanie.
Ocena 5,0 — Student dokonuje pogłębionej analizy stanu faktycznego, trafnie interpretuje i stosuje przepisy, przedstawia kompleksowe rozwiązanie wraz z krytycznym uzasadnieniem.
EU3 (PR_U03)
Ocena 2,0 — Student nie potrafi powiązać instytucji prawa zobowiązań – części ogólnej z rzeczywistymi zjawiskami społecznymi.
Ocena 3,0 — Student dostrzega związek między regulacją prawną a zjawiskami społecznymi w sposób ogólny; nie przeprowadza analizy prawnej konkretnego zjawiska.
Ocena 4,0 — Student poprawnie analizuje zjawiska społeczne przez pryzmat instytucji prawa zobowiązań – części ogólnej; wskazuje praktyczne skutki regulacji prawnych.
Ocena 5,0 — Student wyróżnia się zdolnością pogłębionej analizy zjawisk społecznych z perspektywy prawa cywilnego; samodzielnie ocenia skuteczność regulacji i jej wpływ na obrót prawny.
EU4 (PR_U04)
Ocena 2,0 — Student nie potrafi posługiwać się metodami i narzędziami nauki prawa cywilnego w analizie przypadków.
Ocena 3,0 — Student stosuje podstawowe metody analizy prawnej w ograniczonym zakresie; nie formułuje prognoz dotyczących skutków prawnych.
Ocena 4,0 — Student właściwie wykorzystuje metody i narzędzia nauki prawa cywilnego, w tym systemy informacji prawnej; poprawnie analizuje stan faktyczny i wskazuje przewidywane skutki prawne.
Ocena 5,0 — Student wyróżnia się biegłością w stosowaniu metod nauki prawa cywilnego; samodzielnie formułuje prognozy prawne i oceny de lege ferenda.
EU5 (PR_U05)
Ocena 2,0 — Student nie potrafi zastosować przepisów do rozwiązania konkretnego problemu prawnego.
Ocena 3,0 — Student wskazuje podstawę prawną rozstrzygnięcia w przypadkach typowych, lecz pomija część przesłanek lub uzasadnia rozstrzygnięcie w sposób niepełny.
Ocena 4,0 — Student poprawnie stosuje przepisy prawa zobowiązań – części ogólnej do rozwiązania typowych problemów prawnych; właściwie wskazuje podstawę prawną i uzasadnia rozstrzygnięcie.
Ocena 5,0 — Student wyróżnia się umiejętnością rozwiązywania złożonych problemów prawnych; wskazuje alternatywne podstawy prawne, dostrzega luki i niespójności regulacji oraz formułuje spójne uzasadnienie.
EU6 (PR_U08)
Ocena 2,0 — Student nie potrafi przygotować projektu pisma ani oświadczenia dotyczącego prawa zobowiązań – części ogólnej.
Ocena 3,0 — Student przygotowuje podstawowy projekt z brakami w zakresie formy lub treści prawnej.
Ocena 4,0 — Student poprawnie przygotowuje projekty pism i oświadczeń; zachowuje właściwą formę i wskazuje odpowiednią podstawę prawną.
Ocena 5,0 — Student wyróżnia się precyzją w redagowaniu projektów; uwzględnia wszystkie wymogi formalne i materialne oraz wskazuje rozwiązania alternatywne.
EU7 (PR_U09)
Ocena 2,0 — Student nie potrafi zaprezentować zagadnień prawnych w sposób zrozumiały ani ustnie, ani pisemnie.
Ocena 3,0 — Student prezentuje zagadnienia prawne w sposób mało uporządkowany, z brakami merytorycznymi lub językowymi.
Ocena 4,0 — Student poprawnie prezentuje zagadnienia z zakresu prawa zobowiązań – części ogólnej; posługuje się właściwą terminologią prawniczą i logicznie porządkuje wywód.
Ocena 5,0 — Student wyróżnia się precyzją i klarownością prezentacji; samodzielnie strukturyzuje wywód, stosuje bogatą terminologię prawniczą i odwołuje się do orzecznictwa.
Kompetencje społeczne – wyłącznie kryterium OSIĄGNĄŁ / NIE OSIĄGNĄŁ
EK1 (PR_K01)
OSIĄGNĄŁ — Student systematycznie przygotowuje się do zajęć; wykazuje inicjatywę w samodzielnym poszerzaniu wiedzy; śledzi zmiany stanu prawnego i orzecznictwa.
NIE OSIĄGNĄŁ — Student nie przygotowuje się do zajęć; nie wykazuje zainteresowania pogłębianiem wiedzy.
EK2 (PR_K03)
OSIĄGNĄŁ — Student współpracuje w grupie przy rozwiązywaniu kazusów; przyjmuje w niej różne role i konstruktywnie odnosi się do stanowisk innych uczestników zajęć.
NIE OSIĄGNĄŁ — Student nie podejmuje współpracy w grupie; nie uczestniczy w zespołowym rozwiązywaniu problemów prawnych.
EK3 (PR_K04)
OSIĄGNĄŁ — Student właściwie organizuje pracę własną; trafnie określa priorytety przy rozwiązywaniu problemów prawnych; realizuje wyznaczone zadania w terminie.
NIE OSIĄGNĄŁ — Student nie realizuje wyznaczonych zadań; nie wykazuje umiejętności określania priorytetów ani organizacji pracy własnej.
Praktyki zawodowe
-
Literatura
Literatura obowiązkowa:
Z. Radwański, A. Olejniczak, J. Grykiel, Zobowiązania – część ogólna, wyd. 17, C.H. Beck, Warszawa 2026 (lub wydanie nowsze).
Literatura uzupełniająca:
A. Brzozowski, J. Jastrzębski, M. Kaliński, E. Skowrońska-Bocian, Zobowiązania. Część ogólna, wyd. 5, Wolters Kluwer, Warszawa 2024 (lub wydanie nowsze);
W. Czachórski, A. Brzozowski, M. Safjan, E. Skowrońska-Bocian, Zobowiązania. Zarys wykładu, wyd. 11, Wolters Kluwer, Warszawa 2009;
K. Osajda (red.), System Prawa Prywatnego, t. 5, Prawo zobowiązań – część ogólna, wyd. 3, C.H. Beck, Warszawa 2019 (lub wydanie nowsze);
A. Olejniczak (red.), System Prawa Prywatnego, t. 6, Prawo zobowiązań – część ogólna, wyd. 4, C.H. Beck, Warszawa 2023 (lub wydanie nowsze);
E. Gniewek, P. Machnikowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, wyd. 12, C.H. Beck, Warszawa 2025 (lub wydanie nowsze);
K. Pietrzykowski (red.), Kodeks cywilny, t. I, Komentarz. Art. 1–449¹⁰, oraz t. II, Komentarz. Art. 450–1088. Przepisy wprowadzające, wyd. 10, C.H. Beck, Warszawa 2020 (lub wydanie nowsze);
G. Bieniek, H. Ciepła, S. Dmowski, J. Gudowski, K. Kołakowski, M. Sychowicz, T. Wiśniewski, C. Żuławska, Komentarz do Kodeksu cywilnego. Księga trzecia. Zobowiązania, t. I–II, LexisNexis, Warszawa 2011;
J. Rajski, Prawo o kontraktach w obrocie gospodarczym, Warszawa 2002.
Akty prawne: ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Księga trzecia, tytuły I–X) – w aktualnym brzmieniu; ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta; orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazywane w toku zajęć.
Prowadzący grupy mogą wskazać dodatkowe materiały (kazusy, wykazy orzeczeń, wzory pism) w sylabusach grup lub w zespołach MS Teams.
|
W cyklu 2025/26_Z:
Literatura obowiązkowa: Literatura uzupełniająca: |
Uwagi
|
W cyklu 2025/26_Z:
Osoby, które mają przyznaną Indywidualną Organizację Studiów proszone są o kontakt z prowadzącym zajęcia (wykład oraz ćwiczenia). |
W cyklu 2026/27_Z:
Ćwiczenia obowiązkowe dla III roku Prawa (studia stacjonarne). Osoby, którym przyznano Indywidualną Organizację Studiów, proszone są o kontakt z prowadzącym grupę na początku semestru. Terminy i miejsce konsultacji podane są na stronach prowadzących w systemie USOSweb. |
Więcej informacji
Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami:
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: