Prawo cywilne - zobowiązania I semestr WP-PR-PCZ-Isem
Celem przedmiotu jest przekazanie usystematyzowanej wiedzy o instytucjach części ogólnej prawa zobowiązań, uregulowanych w Księdze trzeciej Kodeksu cywilnego (tytuły I–X), niezbędnej zarówno do analizy poszczególnych umów nazwanych w części szczegółowej, jak i do stosowania prawa cywilnego w praktyce orzeczniczej i doradczej.
Po zakończeniu wykładu student definiuje pojęcia zobowiązania, długu i odpowiedzialności, świadczenia i szkody; charakteryzuje źródła zobowiązań – umowę, czyn niedozwolony i bezpodstawne wzbogacenie – oraz reżimy odpowiedzialności kontraktowej i deliktowej; wyjaśnia zasady wykonania zobowiązań i skutki ich niewykonania lub nienależytego wykonania, konstrukcję wielości podmiotów, zmiany wierzyciela i dłużnika, wygaśnięcie zobowiązań oraz instrumenty ochrony wierzyciela i słabszej strony umowy; klasyfikuje umowy i świadczenia; wskazuje funkcje regulacji oraz kierunki jej zmian, w tym wynikające z prawa Unii Europejskiej.
Wykład prowadzony jest z uwzględnieniem aktualnego orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz europejskich i międzynarodowych regulacji modelowych (DCFR, Zasady UNIDROIT). Jest skorelowany z ćwiczeniami, na których realizowane są efekty z zakresu umiejętności i kompetencji społecznych.
|
W cyklu 2025/26_Z:
Przedmiot obejmuje dogmatyczną i systemową analizę instytucji ogólnej części prawa zobowiązań uregulowanych w Księdze Trzeciej Kodeksu cywilnego. Kurs stanowi fundament cywilistycznego wykształcenia prawniczego, niezbędny zarówno do analizy poszczególnych umów nazwanych w części szczegółowej, jak i do stosowania prawa cywilnego w praktyce orzeczniczej i doradczej. |
Dyscyplina naukowa, do której odnoszą się efekty uczenia się
E-Learning
W cyklu 2019/20_Z: E-Learning (pełny kurs) | W cyklu 2020/21_Z: E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy | W cyklu 2021/22_Z: E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy | W cyklu 2022/23_Z: E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy | W cyklu 2023/24_Z: E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy | W cyklu 2024/25_Z: E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy | W cyklu 2025/26_Z: E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy | W cyklu 2026/27_Z: E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy |
Grupa przedmiotów ogólnouczenianych
Koordynatorzy przedmiotu
Opis nakładu pracy studenta w ECTS
W cyklu 2023/24_Z: Udział w wykładzie: 30h
Lektura literatury: 30h
Przygotowanie do zaliczenia: 10h
Suma: 70 h 2 ECTS | W cyklu 2024/25_Z: Udział w wykładzie: 30h
Lektura literatury: 30h
Przygotowanie do zaliczenia: 10h
Suma: 70 h 2 ECTS | W cyklu 2025/26_Z: Udział w wykładzie: 30h
Lektura literatury: 30h
Przygotowanie do zaliczenia: 10h
Suma: 70 h 2 ECTS | W cyklu 2026/27_Z: Udział w wykładzie: 30 h
Lektura literatury przedmiotu i analiza aktów prawnych: 10 h
Przygotowanie do egzaminu: 10 h
Suma: 50 h
Liczba punktów ECTS: 50 h / 25 h = 2 ECTS |
Poziom przedmiotu
Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się
Typ przedmiotu
Wymagania wstępne
Efekty uczenia się
Wykład realizuje efekty uczenia się w zakresie wiedzy; efekty w zakresie umiejętności i kompetencji społecznych realizowane są na ćwiczeniach.
EW1 (PR_W01) — Student definiuje podstawowe pojęcia części ogólnej prawa zobowiązań (zobowiązanie, dług i odpowiedzialność, świadczenie, szkoda, wina, zwłoka) oraz charakteryzuje miejsce prawa zobowiązań w systemie prawa cywilnego.
Sposób weryfikacji: egzamin pisemny.
EW2 (PR_W02) — Student wymienia i charakteryzuje źródła prawa zobowiązań (Kodeks cywilny, ustawy szczególne, prawo Unii Europejskiej) oraz charakter jego norm, wskazując ich genezę – od Kodeksu zobowiązań z 1933 r. do obowiązującej regulacji.
Sposób weryfikacji: egzamin pisemny.
EW3 (PR_W04) — Student wyjaśnia konstrukcję i sposób działania instytucji części ogólnej prawa zobowiązań (umowa i jej zawarcie, czyny niedozwolone, bezpodstawne wzbogacenie, wykonanie zobowiązań i skutki ich niewykonania, wielość podmiotów, zmiana wierzyciela i dłużnika, wygaśnięcie zobowiązań, skarga pauliańska), identyfikując relacje między nimi.
Sposób weryfikacji: egzamin pisemny.
EW4 (PR_W06) — Student klasyfikuje źródła zobowiązań, świadczenia, umowy zobowiązaniowe, postaci szkody i zasady odpowiedzialności odszkodowawczej, wskazując kryteria podziału i skutki prawne danej kwalifikacji; wymienia systemy informacji prawnej służące ustalaniu stanu prawnego i orzecznictwa.
Sposób weryfikacji: egzamin pisemny.
EW5 (PR_W07) — Student charakteryzuje metody wykładni i stosowania przepisów prawa zobowiązań, w tym wykładni umów (art. 65 § 2 k.c.) i wykładni prounijnej, oraz narzędzia informatyczne wspierające ustalanie obowiązującego stanu prawnego.
Sposób weryfikacji: egzamin pisemny.
EW6 (PR_W08) — Student wyjaśnia funkcje regulacji prawa zobowiązań w obrocie (swoboda umów i jej granice, kompensacyjna funkcja odpowiedzialności odszkodowawczej, ochrona konsumenta i słabszej strony umowy, ochrona wierzyciela) i uzasadnia rozwiązania przyjęte przez ustawodawcę.
Sposób weryfikacji: egzamin pisemny.
EW7 (PR_W09) — Student wskazuje i omawia kierunki zmian regulacji części ogólnej prawa zobowiązań, w tym wynikające z implementacji dyrektyw konsumenckich i nowej dyrektywy o odpowiedzialności za produkty wadliwe, oraz postulaty de lege ferenda.
Sposób weryfikacji: egzamin pisemny.
Kryteria oceniania
Forma i warunki zaliczenia
Wykład kończy się egzaminem pisemnym obejmującym 5 pytań opisowych lub problemowych. Warunkiem przystąpienia do egzaminu jest uprzednie uzyskanie pozytywnej oceny z ćwiczeń (co najmniej 3,0). Warunkiem uzyskania oceny pozytywnej z egzaminu jest udzielenie poprawnych odpowiedzi na co najmniej 3 z 5 pytań. Ocena końcowa z wykładu wynika wyłącznie z wyniku egzaminu.
Ustalenie oceny: 3 odpowiedzi poprawne – ocena 3,0; 4 odpowiedzi poprawne – ocena 4,0; 5 odpowiedzi poprawnych – ocena 5,0. Oceny 3,5 oraz 4,5 wystawia się, gdy – odpowiednio – czwarta albo piąta odpowiedź jest poprawna jedynie częściowo. Mniej niż 3 odpowiedzi poprawne – ocena 2,0.
Egzamin w terminie poprawkowym odbywa się na tych samych zasadach.
Poprawność odpowiedzi oceniana jest według poniższych kryteriów odniesionych do poszczególnych efektów uczenia się.
EW1 (PR_W01)
(Student zna charakter i znaczenie prawa zobowiązań oraz jego relację do innych nauk; sposób definiowania podstawowych pojęć i instytucji właściwych dla prawa zobowiązań)
Ocena 2,0 — Student nie zna charakteru prawa zobowiązań ani jego miejsca w systemie prawa prywatnego; nie potrafi zdefiniować podstawowych pojęć i instytucji.
Ocena 3,0 — Student zna podstawowe pojęcia i instytucje prawa zobowiązań w ogólnym zarysie; wskazuje ich relację do prawa cywilnego, lecz nie wykazuje zdolności łączenia tej wiedzy z dorobkiem innych dziedzin.
Ocena 3,5 — Student zna charakter i znaczenie prawa zobowiązań z umiarkowaną dokładnością; dostrzega jego relację do innych gałęzi prawa prywatnego.
Ocena 4,0 — Student zna i rozumie charakter prawa zobowiązań oraz jego relację do innych nauk prawnych; poprawnie definiuje podstawowe pojęcia i instytucje, wskazując ich wzajemne powiązania.
Ocena 4,5 — Student dobrze zna charakter prawa zobowiązań, wykazuje pogłębioną wiedzę o jego relacji do innych dziedzin prawa; formułuje precyzyjne definicje z odwołaniem do doktryny.
Ocena 5,0 — Student wyróżnia się pełną i usystematyzowaną wiedzą o charakterze i znaczeniu prawa zobowiązań; samodzielnie i krytycznie ocenia jego relację do innych nauk prawnych i społecznych; biegle definiuje pojęcia i instytucje z odwołaniem do orzecznictwa Sądu Najwyższego.
EW2 (PR_W02)
(Student posiada wiedzę o źródłach i charakterze norm prawa zobowiązań w aspekcie historycznym i współczesnym)
Ocena 2,0 — Student nie zna źródeł prawa zobowiązań; nie potrafi wskazać ich historycznego i współczesnego charakteru ani powiązań z innymi przedmiotami w programie studiów.
Ocena 3,0 — Student wymienia podstawowe źródła prawa zobowiązań; zna kodeks cywilny jako główne źródło; wskazuje je w oderwaniu od szerszego kontekstu historycznego.
Ocena 3,5 — Student zna źródła prawa zobowiązań i ich charakter w zarysie historycznym; dostrzega ich relację do innych przedmiotów programu studiów z umiarkowaną dokładnością.
Ocena 4,0 — Student zna i rozumie źródła oraz charakter norm prawa zobowiązań w aspekcie historycznym i współczesnym; poprawnie wskazuje ich koherencję z innymi przedmiotami programu studiów.
Ocena 4,5 — Student wykazuje pogłębioną wiedzę o źródłach i genezie norm prawa zobowiązań; analizuje ich ewolucję i wskazuje wpływ na inne dziedziny prawa.
Ocena 5,0 — Student wyróżnia się szeroką i usystematyzowaną wiedzą o źródłach prawa zobowiązań w ujęciu historycznym i porównawczym; samodzielnie wskazuje przemiany legislacyjne i ich konsekwencje systemowe.
EW3 (PR_W04)
(Student zna i rozumie strukturę, sposób powstawania oraz działania instytucji prawnych charakterystycznych dla prawa zobowiązań – cz. ogólnej, jak również relacje między tymi instytucjami)
Ocena 2,0 — Student nie zna struktury stosunku zobowiązaniowego ani instytucji prawnych prawa zobowiązań – cz. ogólnej; nie potrafi wskazać relacji między nimi.
Ocena 3,0 — Student zna podstawową strukturę zobowiązania i wymienia główne instytucje (świadczenie, odpowiedzialność, wygaśnięcie zobowiązania) w ogólnym zarysie; nie wykazuje zdolności wskazania relacji do innych dziedzin.
Ocena 3,5 — Student zna strukturę i instytucje prawa zobowiązań – cz. ogólnej z umiarkowaną dokładnością; dostrzega relacje między instytucjami w typowych przypadkach.
Ocena 4,0 — Student zna i rozumie strukturę oraz sposób działania instytucji prawnych prawa zobowiązań – cz. ogólnej; poprawnie wskazuje relacje między nimi i łączy je z dorobkiem innych nauk prawnych.
Ocena 4,5 — Student wykazuje pogłębioną wiedzę o instytucjach prawa zobowiązań; sprawnie analizuje ich wzajemne relacje z odwołaniem do orzecznictwa Sądu Najwyższego.
Ocena 5,0 — Student wyróżnia się pełną znajomością struktury i instytucji prawa zobowiązań – cz. ogólnej; samodzielnie i twórczo analizuje relacje między instytucjami, wskazuje luki w regulacji i tendencje de lege ferenda.
EW4 (PR_W06)
(Student ma pogłębioną wiedzę o klasyfikowaniu pojęć i stosunków prawnych w prawie zobowiązań – cz. ogólnej; biegle identyfikuje zależności między nimi; zna technologie informacyjne służące wyszukiwaniu informacji)
Ocena 2,0 — Student nie potrafi klasyfikować pojęć i stosunków prawnych w prawie zobowiązań; nie zna narzędzi informacji prawnej.
Ocena 3,0 — Student dokonuje podstawowej klasyfikacji pojęć i stosunków prawnych; zna systemy informacji prawnej na poziomie elementarnym.
Ocena 3,5 — Student klasyfikuje pojęcia i stosunki prawne z umiarkowaną dokładnością; korzysta z narzędzi informacji prawnej w ograniczonym zakresie.
Ocena 4,0 — Student klasyfikuje pojęcia i stosunki prawne w prawie zobowiązań – cz. ogólnej ze znaczną dokładnością; identyfikuje zależności między nimi; sprawnie korzysta z systemów LEX, Legalis i baz orzecznictwa.
Ocena 4,5 — Student wykazuje pogłębioną wiedzę w zakresie klasyfikowania pojęć i stosunków prawnych; biegle posługuje się narzędziami informacji prawnej i samodzielnie analizuje wyniki.
Ocena 5,0 — Student wyróżnia się biegłością w klasyfikowaniu pojęć i stosunków prawnych oraz identyfikowaniu zależności między nimi; twórczo i krytycznie wykorzystuje technologie informacyjne do kompleksowej analizy prawnej.
EW5 (PR_W07)
(Student zna metody i narzędzia, w tym technologie informacyjne, służące tworzeniu norm prawa zobowiązań)
Ocena 2,0 — Student nie zna metod i narzędzi legislacji w prawie zobowiązań.
Ocena 3,0 — Student zna podstawowe metody legislacji cywilnej w ogólnym zarysie; nie potrafi wskazać konkretnych tendencji de lege lata.
Ocena 3,5 — Student zna metody i narzędzia legislacji prawa zobowiązań z umiarkowaną dokładnością; wskazuje wybrane tendencje de lege lata.
Ocena 4,0 — Student zna i rozumie metody i narzędzia tworzenia norm prawa zobowiązań; poprawnie wskazuje tendencje de lege lata i wybrane kierunki projektowanych zmian.
Ocena 4,5 — Student dobrze zna metody legislacji; wskazuje projektowane koncepcje zmian w ujęciu krajowym i europejskim (DCFR, Zasady UNIDROIT).
Ocena 5,0 — Student wyróżnia się szeroką wiedzą o metodach i narzędziach tworzenia norm prawa zobowiązań; formułuje samodzielne, krytyczne oceny projektowanych zmian w perspektywie porównawczej.
EW6 (PR_W08)
(Student ma wiedzę o zasadach stanowienia oraz stosowania norm prawa zobowiązań jako metod i narzędzi modelowania struktur społecznych)
Ocena 2,0 — Student nie posiada wiedzy o zasadach stanowienia i stosowania norm prawa zobowiązań jako instrumentów kształtowania rzeczywistości społecznej.
Ocena 3,0 — Student zna podstawowe zasady stanowienia i stosowania prawa zobowiązań; nie wykazuje zdolności powiązania ich z oddziaływaniem na struktury społeczne.
Ocena 3,5 — Student zna zasady stanowienia i stosowania norm prawa zobowiązań z umiarkowaną dokładnością; dostrzega ich wpływ na wybrane zjawiska społeczne.
Ocena 4,0 — Student zna i rozumie zasady stanowienia i stosowania norm prawa zobowiązań jako narzędzi modelowania struktur społecznych; wskazuje konkretne przykłady tego oddziaływania.
Ocena 4,5 — Student wykazuje pogłębioną wiedzę o związkach między normami prawa zobowiązań a kształtowaniem procesów społecznych; formułuje trafne oceny de lege lata.
Ocena 5,0 — Student wyróżnia się pełną wiedzą i samodzielną, krytyczną oceną zasad stanowienia i stosowania prawa zobowiązań jako instrumentu modelowania stosunków społecznych i gospodarczych.
EW7 (PR_W09)
(Student rozumie proces zmian norm, instytucji i stosunków prawnych w aspekcie historycznym i współczesnym – w odniesieniu do prawa zobowiązań, szczególnie cz. ogólnej)
Ocena 2,0 — Student nie rozumie procesu zmian w prawie zobowiązań; nie zna ewolucji instytucji cz. ogólnej.
Ocena 3,0 — Student zna ogólny zarys historii prawa zobowiązań i wie o najważniejszych zmianach legislacyjnych; nie wykazuje zdolności ich powiązania z tendencjami de lege lata.
Ocena 3,5 — Student wyjaśnia ewolucję prawa zobowiązań z umiarkowaną dokładnością; wskazuje genezę wybranych instytucji cz. ogólnej.
Ocena 4,0 — Student rozumie proces zmian norm i instytucji prawa zobowiązań – cz. ogólnej w aspekcie historycznym i współczesnym; poprawnie wskazuje tendencje de lege lata.
Ocena 4,5 — Student wykazuje pogłębioną wiedzę o ewolucji prawa zobowiązań; wskazuje tendencje de lege lata i kierunki projektowanych reform.
Ocena 5,0 — Student wyróżnia się szeroką wiedzą o procesie zmian prawa zobowiązań – cz. ogólnej w perspektywie historycznej i porównawczej; formułuje samodzielne, krytyczne oceny kierunków de lege ferenda.
Praktyki zawodowe
-
Literatura
Literatura obowiązkowa:
Z. Radwański, A. Olejniczak, J. Grykiel, Zobowiązania – część ogólna, wyd. 17, C.H. Beck, Warszawa 2026 (lub wydanie nowsze).
Literatura uzupełniająca:
A. Brzozowski, J. Jastrzębski, M. Kaliński, E. Skowrońska-Bocian, Zobowiązania. Część ogólna, wyd. 5, Wolters Kluwer, Warszawa 2024 (lub wydanie nowsze);
W. Czachórski, A. Brzozowski, M. Safjan, E. Skowrońska-Bocian, Zobowiązania. Zarys wykładu, wyd. 11, Wolters Kluwer, Warszawa 2009;
K. Osajda (red.), System Prawa Prywatnego, t. 5, Prawo zobowiązań – część ogólna, wyd. 3, C.H. Beck, Warszawa 2019 (lub wydanie nowsze);
A. Olejniczak (red.), System Prawa Prywatnego, t. 6, Prawo zobowiązań – część ogólna, wyd. 4, C.H. Beck, Warszawa 2023 (lub wydanie nowsze);
E. Gniewek, P. Machnikowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, wyd. 12, C.H. Beck, Warszawa 2025 (lub wydanie nowsze);
K. Pietrzykowski (red.), Kodeks cywilny, t. I, Komentarz. Art. 1–449¹⁰, oraz t. II, Komentarz. Art. 450–1088. Przepisy wprowadzające, wyd. 10, C.H. Beck, Warszawa 2020 (lub wydanie nowsze);
G. Bieniek, H. Ciepła, S. Dmowski, J. Gudowski, K. Kołakowski, M. Sychowicz, T. Wiśniewski, C. Żuławska, Komentarz do Kodeksu cywilnego. Księga trzecia. Zobowiązania, t. I–II, LexisNexis, Warszawa 2011;
J. Rajski, Prawo o kontraktach w obrocie gospodarczym, Warszawa 2002.
Akty prawne: ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Księga trzecia, tytuły I–X) – w aktualnym brzmieniu; ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta; orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazywane w toku zajęć.
|
W cyklu 2025/26_Z:
Literatura obowiązkowa: Literatura uzupełniająca: |
Uwagi
|
W cyklu 2025/26_Z:
Osoby, które mają przyznaną Indywidualną Organizację Studiów proszone są o kontakt z prowadzącym zajęcia (wykład oraz ćwiczenia). |
W cyklu 2026/27_Z:
Osoby, którym przyznano Indywidualną Organizację Studiów, proszone są o kontakt z prowadzącym zajęcia (wykład oraz ćwiczenia) na początku semestru. Terminy i miejsce konsultacji podane są na stronie prowadzącego w systemie USOSweb. Bieżące informacje organizacyjne przekazywane są za pośrednictwem platformy MS Teams. |
Więcej informacji
Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami:
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: