Prawo cywilne - część ogólna WP-PR-PCO
Celem przedmiotu jest przekazanie usystematyzowanej wiedzy o pojęciach i instytucjach części ogólnej prawa cywilnego, uregulowanych przede wszystkim w Księdze pierwszej Kodeksu cywilnego (art. 1–125), stanowiącej fundament dalszego kształcenia cywilistycznego – prawa rzeczowego, prawa zobowiązań, prawa rodzinnego i spadkowego.
Po zakończeniu wykładu student definiuje podstawowe pojęcia prawa cywilnego i posługuje się jego siatką pojęciową; charakteryzuje źródła i zasady prawa cywilnego oraz rodzaje jego norm; wyjaśnia konstrukcję stosunku cywilnoprawnego, status jego podmiotów i przedmiotów, mechanizm dokonywania czynności prawnych oraz skutki ich wadliwości, a także instytucje przedstawicielstwa i dawności; klasyfikuje zdarzenia cywilnoprawne, prawa podmiotowe i czynności prawne; wskazuje funkcje regulacji części ogólnej w obrocie i kierunki jej zmian.
Wykład prowadzony jest z uwzględnieniem aktualnego orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz praktyki stosowania omawianych instytucji. Jest skorelowany z ćwiczeniami (WP-PR-PCO-ćw), na których realizowane są efekty z zakresu umiejętności i kompetencji społecznych.
|
W cyklu 2025/26_Z:
Przedmiot obejmuje dogmatyczną i systemową analizę instytucji ogólnej części prawa zobowiązań uregulowanych w Księdze Trzeciej Kodeksu cywilnego. Kurs stanowi fundament cywilistycznego wykształcenia prawniczego, niezbędny zarówno do analizy poszczególnych umów nazwanych w części szczegółowej, jak i do stosowania prawa cywilnego w praktyce orzeczniczej i doradczej. Poniżej szczegółowe zagadnienia omawiane w ramach przedmiotu: b)Normy prawa cywilnego c)Stosunek cywilnoprawny d)Prawo podmiotowe e)Osoby fizyczne f)Osoby prawne i jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną g) Przedmioty stosunku cywilnoprawnego h)Czynności prawne i)Przedstawicielstwo j)Dawność |
Dyscyplina naukowa, do której odnoszą się efekty uczenia się
E-Learning
W cyklu 2019/20_Z: E-Learning (pełny kurs) | W cyklu 2020/21_Z: E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy | W cyklu 2021/22_Z: E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy | W cyklu 2022/23_Z: E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy | W cyklu 2023/24_Z: E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy | W cyklu 2024/25_Z: E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy | W cyklu 2025/26_Z: E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy | W cyklu 2026/27_Z: E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy |
Grupa przedmiotów ogólnouczenianych
Koordynatorzy przedmiotu
Opis nakładu pracy studenta w ECTS
W cyklu 2023/24_Z: Udział w wykładzie: 30 h;
Przygotowanie do zajęć oraz do egzaminu: 80 h
Suma: 110 h
Liczba ETCS: 3 ECTS | W cyklu 2024/25_Z: Udział w wykładzie: 30 h;
Przygotowanie do zajęć oraz do egzaminu: 80 h
Suma: 110 h
Liczba ETCS: 3 ECTS | W cyklu 2025/26_Z: Udział w wykładzie: 30 h;
Przygotowanie do zajęć oraz do egzaminu: 80 h
Suma: 110 h
Liczba ETCS: 3 ECTS | W cyklu 2026/27_Z: Udział w wykładzie: 30 h
Lektura literatury przedmiotu i analiza aktów prawnych: 10 h
Przygotowanie do egzaminu: 10 h
Suma: 50 h
Liczba punktów ECTS: 50 h / 25 h = 2 ECTS |
Poziom przedmiotu
Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się
Typ przedmiotu
Wymagania wstępne
Efekty uczenia się
Wykład realizuje efekty uczenia się w zakresie wiedzy; efekty w zakresie umiejętności i kompetencji społecznych realizowane są na ćwiczeniach (WP-PR-PCO-ćw).
EW1 (PR_W01) — Student definiuje podstawowe pojęcia części ogólnej prawa cywilnego (stosunek cywilnoprawny, prawo podmiotowe, zdolność prawna, zdolność do czynności prawnych, czynność prawna, oświadczenie woli) oraz charakteryzuje miejsce prawa cywilnego w systemie prawa i jego relację do pozostałych działów prawa prywatnego.
Sposób weryfikacji: egzamin pisemny.
EW2 (PR_W02) — Student wymienia i charakteryzuje źródła prawa cywilnego oraz rodzaje jego norm (bezwzględnie wiążące, względnie wiążące, semiimperatywne, klauzule generalne), wskazując ich genezę, znaczenie kodyfikacji z 1964 r. oraz wpływ prawa Unii Europejskiej.
Sposób weryfikacji: egzamin pisemny.
EW3 (PR_W04) — Student wyjaśnia konstrukcję i sposób działania instytucji części ogólnej (osoby fizyczne i osoby prawne, dobra osobiste, przedmioty stosunków cywilnoprawnych, czynności prawne i ich forma, wady oświadczenia woli, przedstawicielstwo, dawność), identyfikując relacje między nimi.
Sposób weryfikacji: egzamin pisemny.
EW4 (PR_W06) — Student klasyfikuje zdarzenia cywilnoprawne, prawa podmiotowe, czynności prawne, rzeczy oraz sankcje wadliwych czynności prawnych, wskazując kryteria podziału i skutki prawne danej kwalifikacji; wymienia systemy informacji prawnej służące ustalaniu stanu prawnego i orzecznictwa.
Sposób weryfikacji: egzamin pisemny.
EW5 (PR_W07) — Student charakteryzuje metody wykładni i stosowania przepisów części ogólnej prawa cywilnego (wykładnia językowa, systemowa i funkcjonalna, wykładnia oświadczeń woli – art. 65 k.c., analogia) oraz narzędzia informatyczne wspierające ustalanie obowiązującego stanu prawnego.
Sposób weryfikacji: egzamin pisemny.
EW6 (PR_W08) — Student wyjaśnia funkcje regulacji części ogólnej w obrocie cywilnoprawnym (ochrona zaufania i bezpieczeństwa obrotu, ochrona osób niemających pełnej zdolności do czynności prawnych, ochrona konsumenta, klauzula nadużycia prawa – art. 5 k.c.) i uzasadnia rozwiązania przyjęte przez ustawodawcę.
Sposób weryfikacji: egzamin pisemny.
EW7 (PR_W09) — Student wskazuje i omawia kierunki zmian regulacji części ogólnej prawa cywilnego (m.in. wprowadzenie formy dokumentowej i elektronicznej, zmiany przepisów o przedawnieniu roszczeń) oraz postulaty de lege ferenda.
Sposób weryfikacji: egzamin pisemny.
Kryteria oceniania
Forma i warunki zaliczenia
Wykład kończy się egzaminem pisemnym obejmującym 5 pytań opisowych lub problemowych. Warunkiem przystąpienia do egzaminu jest uprzednie uzyskanie pozytywnej oceny z ćwiczeń (co najmniej 3,0). Warunkiem uzyskania oceny pozytywnej z egzaminu jest udzielenie poprawnych odpowiedzi na co najmniej 3 z 5 pytań. Ocena końcowa z wykładu wynika wyłącznie z wyniku egzaminu.
Ustalenie oceny: 3 odpowiedzi poprawne – ocena 3,0; 4 odpowiedzi poprawne – ocena 4,0; 5 odpowiedzi poprawnych – ocena 5,0. Oceny 3,5 oraz 4,5 wystawia się, gdy – odpowiednio – czwarta albo piąta odpowiedź jest poprawna jedynie częściowo. Mniej niż 3 odpowiedzi poprawne – ocena 2,0.
Egzamin w terminie poprawkowym odbywa się na tych samych zasadach.
Poprawność odpowiedzi oceniana jest według poniższych kryteriów odniesionych do poszczególnych efektów uczenia się.
Kryteria oceniania w odniesieniu do efektów uczenia się (poziomy: niedostateczny, dostateczny, dobry, bardzo dobry; oceny 3,5 i 4,5 odpowiadają poziomom pośrednim):
EW1: Pojęcia części ogólnej i miejsce prawa cywilnego w systemie prawa. Na ocenę 2 (ndst): nie definiuje podstawowych pojęć albo definiuje je z błędami zmieniającymi ich sens. Na ocenę 3 (dst): definiuje podstawowe pojęcia i odtwarza ich ustawowe ujęcie, bez wskazania powiązań między nimi. Na ocenę 4 (db): poprawnie definiuje pojęcia, wskazuje relacje między nimi i umiejscawia prawo cywilne w systemie prawa. Na ocenę 5 (bdb): definiuje pojęcia bezbłędnie, porównuje stanowiska doktryny i odwołuje się do orzecznictwa Sądu Najwyższego.
EW2: Źródła i normy prawa cywilnego. Na ocenę 2 (ndst): nie wymienia źródeł prawa cywilnego ani nie rozróżnia rodzajów norm. Na ocenę 3 (dst): wymienia źródła i rodzaje norm, podając pojedyncze przykłady. Na ocenę 4 (db): charakteryzuje źródła i rodzaje norm, wskazuje skutki naruszenia norm bezwzględnie wiążących oraz rolę klauzul generalnych. Na ocenę 5 (bdb): ponadto omawia genezę regulacji i wpływ prawa Unii Europejskiej, uzasadniając ocenę przykładami z orzecznictwa.
EW3: Konstrukcja i działanie instytucji części ogólnej. Na ocenę 2 (ndst): nie wyjaśnia konstrukcji omawianej instytucji lub myli jej przesłanki i skutki. Na ocenę 3 (dst): wskazuje przesłanki i podstawowe skutki instytucji w typowym ujęciu. Na ocenę 4 (db): wyjaśnia przesłanki, skutki i podstawę prawną instytucji oraz jej relację do instytucji pokrewnych. Na ocenę 5 (bdb): wyjaśnia instytucję kompleksowo, rozstrzyga kwestie sporne z odwołaniem do orzecznictwa i doktryny.
EW4: Klasyfikacje. Na ocenę 2 (ndst): nie wskazuje kryteriów podziału ani nie przyporządkowuje przykładu do kategorii. Na ocenę 3 (dst): przyporządkowuje typowe przykłady do właściwych kategorii. Na ocenę 4 (db): wskazuje kryteria podziału i skutki prawne kwalifikacji, w tym rozróżnia sankcje wadliwych czynności prawnych. Na ocenę 5 (bdb): klasyfikuje przypadki nietypowe i graniczne, uzasadniając kwalifikację.
EW5: Wykładnia i stosowanie przepisów. Na ocenę 2 (ndst): nie wymienia metod wykładni ani reguł wykładni oświadczeń woli. Na ocenę 3 (dst): wymienia metody wykładni i dyrektywy z art. 65 k.c. Na ocenę 4 (db): charakteryzuje metody wykładni i ich wzajemną relację oraz kombinowaną metodę wykładni oświadczeń woli. Na ocenę 5 (bdb): ilustruje zastosowanie metod wykładni przykładami z orzecznictwa i wskazuje ich ograniczenia.
EW6: Funkcje regulacji. Na ocenę 2 (ndst): nie wskazuje celu omawianej regulacji. Na ocenę 3 (dst): wskazuje cel regulacji bez powiązania go z jej konstrukcją. Na ocenę 4 (db): wyjaśnia funkcję regulacji i uzasadnia nią przyjęte rozwiązanie normatywne. Na ocenę 5 (bdb): krytycznie ocenia regulację z perspektywy jej funkcji, wskazując alternatywne rozwiązania.
EW7: Kierunki zmian. Na ocenę 2 (ndst): nie wskazuje żadnej istotnej zmiany regulacji. Na ocenę 3 (dst): wskazuje najważniejsze zmiany bez omówienia ich skutków. Na ocenę 4 (db): omawia treść i skutki najważniejszych zmian. Na ocenę 5 (bdb): ocenia kierunki zmian i formułuje uzasadnione postulaty de lege ferenda.
Praktyki zawodowe
-
Literatura
Literatura obowiązkowa:
Z. Radwański, A. Olejniczak, Prawo cywilne – część ogólna, wyd. 18, C.H. Beck, Warszawa 2025 (lub wydanie nowsze).
Literatura uzupełniająca:
A. Wolter, J. Ignatowicz, K. Stefaniuk, Prawo cywilne. Zarys części ogólnej, wyd. 4, Wolters Kluwer, Warszawa 2020 (lub wydanie nowsze);
M. Safjan (red.), System Prawa Prywatnego, t. 1, Prawo cywilne – część ogólna, wyd. 2, C.H. Beck, Warszawa 2012 (lub wydanie nowsze);
Z. Radwański, A. Olejniczak (red.), System Prawa Prywatnego, t. 2, Prawo cywilne – część ogólna, wyd. 3, C.H. Beck, Warszawa 2019 (lub wydanie nowsze);
E. Gniewek, P. Machnikowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, wyd. 12, C.H. Beck, Warszawa 2025 (lub wydanie nowsze);
K. Pietrzykowski (red.), Kodeks cywilny, t. I, Komentarz. Art. 1–449¹⁰, wyd. 10, C.H. Beck, Warszawa 2020 (lub wydanie nowsze);
M. Gutowski (red.), Kodeks cywilny, t. I, Komentarz do art. 1–352, wyd. 3, C.H. Beck, Warszawa 2021 (lub wydanie nowsze);
M. Habdas, M. Fras (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, t. I, Część ogólna (art. 1–125), Wolters Kluwer, Warszawa 2018 (lub wydanie nowsze);
S. Dmowski, S. Rudnicki, Komentarz do Kodeksu cywilnego. Księga pierwsza. Część ogólna, LexisNexis, Warszawa 2011;
A. Stelmachowski, Zarys teorii prawa cywilnego, Warszawa 1998;
S. Grzybowski (red.), System prawa cywilnego, t. I, Część ogólna, Ossolineum, Wrocław 1985.
Akty prawne: ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Księga pierwsza) – w aktualnym brzmieniu; orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazywane w toku wykładu.
|
W cyklu 2025/26_Z:
Literatura podstawowa: Literatura uzupełniająca: |
Uwagi
|
W cyklu 2025/26_Z:
Osoby, które mają przyznaną Indywidualną Organizację Studiów proszone są o kontakt z prowadzącym zajęcia (wykład oraz ćwiczenia). |
W cyklu 2026/27_Z:
Osoby, którym przyznano Indywidualną Organizację Studiów, proszone są o kontakt z prowadzącym zajęcia (wykład oraz ćwiczenia) na początku semestru. Terminy i miejsce konsultacji podane są na stronie prowadzącego w systemie USOSweb. Bieżące informacje organizacyjne przekazywane są za pośrednictwem platformy MS Teams. |
Więcej informacji
Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami:
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: