Prawo autorskie w społeczeństwie informacyjnym WP-CWC-N-1-PAwSI

1. Wprowadzenie do prawa autorskiego w społeczeństwie informacyjnym. Pojęcie i funkcje prawa autorskiego. Historia, rozwój w erze cyfrowej. Podział na prawo autorskie i prawa pokrewne.
2. Podmiot i przedmiot praw autorskich. Twórca jako podmiot. Pojęcie utworu (utwór literacki, artystyczny, naukowy, program komputerowy, utwór audiowizualny, utwór generowany przez AI). Kryteria oryginalności i indywidualności.
3. Źródła prawa autorskiego. Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych (1994). Dyrektywy UE (InfoSoc 2001/29/WE, DSM 2019/790, SatCab II). Traktaty międzynarodowe (Berneńska, WIPO Copyright Treaty). Orzecznictwo TSUE i SN.
4. Prawa osobiste i majątkowe autora. Treść, charakter, czas trwania. Ograniczenia i przeniesienie.
5. Umowy prawnoautorskie. Umowa o przeniesienie praw majątkowych, licencje (wyłączna/niewyłączna, Creative Commons, open source). Umowy w obrocie cyfrowym (platformy, NFT, smart contracts).
6. Prawa pokrewne. Prawa artystów wykonawców, producentów fonogramów i wideogramów, wydawców, nadawców. Ochrona w Internecie.
7. Ochrona baz danych. Sui generis right. Dyrektywa 96/9/WE. Bazy danych w chmurze i AI.
8. Dozwolony użytek i ograniczenia praw autorskich w społeczeństwie informacyjnym. Dozwolony użytek prywatny i publiczny, cytat, parodia, edukacja, TDM (text and data mining). Wyjątki i ograniczenia w dyrektywie DSM.
9. Funkcjonowanie prawa autorskiego w społeczeństwie informacyjnym. Naruszenia online (piractwo, streaming, deepfakes, AI training data). Odpowiedzialność dostawców usług (art. 17 DSM), egzekucja (notice & takedown, blokada dostępu). Aspekty etyczne i społeczne (open access, fair use w erze AI).
10. Podsumowanie i przygotowanie do egzaminu. Przykłady praktyczne, case studies, Q&A.

Przedmiot jest realizowany w formie wykładu kierunkowego z wykorzystaniem zróżnicowanych, nowoczesnych i aktywizujących metod dydaktycznych, w pełni zgodnych ze standardami jakości kształcenia UKSW oraz profilem kierunku „Człowiek w cyberprzestrzeni”. Metody zostały dobrane tak, aby nie tylko przekazywać wiedzę, lecz przede wszystkim rozwijać umiejętności analityczne, kompetencje cyfrowe oraz postawę etyczną w zakresie ochrony własności intelektualnej w środowisku online.

Stosowane metody dydaktyczne:

Wykład problemowy i konwersatoryjny – dynamiczna prezentacja zagadnień połączona z interaktywną dyskusją, zadawaniem pytań i moderowaną debatą;
Metoda case study – szczegółowa analiza autentycznych przypadków i sporów z praktyki (orzecznictwo TSUE, Sądu Najwyższego, sądów okręgowych oraz realne konflikty na platformach cyfrowych, m.in. YouTube, Spotify, TikTok, Midjourney, ChatGPT, Gemini, Grok, Claude);

Analiza krytyczna orzecznictwa i źródeł prawa – praca z tekstami ustaw, dyrektyw UE (InfoSoc, DSM), traktatów międzynarodowych oraz wzorami umów licencyjnych i regulaminów platform;

Dyskusja moderowana i debata – nad kluczowymi, aktualnymi wyzwaniami (generatywna sztuczna inteligencja, text & data mining, odpowiedzialność dostawców usług na podstawie art. 17 dyrektywy DSM, open access vs. interesy twórców, deepfakes, NFT);

Elementy nauczania odwróconego (flipped classroom) – studenci samodzielnie zapoznają się z wybranymi materiałami przed zajęciami poprzez platformę e-learningową;

Metody multimedialne i interaktywne – prezentacje z elementami wizualnymi, nagrania wideo, screeny z platform, infografiki oraz narzędzia aktywizujące (Mentimeter, Kahoot, MS Forms);

Pełny kurs e-learningowy – w systemie Moodle oraz EPO MIPEF, zawierający materiały dydaktyczne, nagrania wykładów, interaktywne quizy samooceniające, fora dyskusyjne oraz dodatkowe kazusy i zadania;

Praca indywidualna i zespołowa – przygotowywanie krótkich analiz kazusów oraz map myśli.

Metody te umożliwiają łączenie wymiaru teoretycznego z silnym akcentem praktycznym i interdyscyplinarnym, odpowiadającym specyfice kierunku „Człowiek w cyberprzestrzeni”. Dzięki nim student nie tylko zdobywa wiedzę, lecz także rozwija umiejętności krytycznego myślenia, odpowiedzialnego korzystania z dóbr intelektualnych oraz świadomości etycznych i społecznych aspektów prawa autorskiego w społeczeństwie informacyjnym.