Bezpieczeństwo komunikacji elektronicznej w urzędzie WP-AD-2-BKEee
W ramach przedmiotu omówiona zostanie problematyka bezpieczeństwa komunikacji elektronicznej w kontekście odpowiednich standardów prawnych (m.in. Krajowe ramy interoperacyjności, Ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, Ustawa o ochronie informacji niejawnych i akty wykonawcze) i technicznych w zakresie bezpieczeństwa informacyjnego (m.in. normy ISO 27001, 27005). Przedstawione zostaną wybrane polityki bezpieczeństwa, modele szacowania ryzyka, a także podstawy tworzenia systemu zarządzania bezpieczeństwa informacji i jego dokumentacji.
Szczegółowy zakres tematyczny:
- bezpieczeństwo informacyjne i cyberbezpieczeństwo - omówienie podstawowych pojęć, których prawidłowe rozumienie jest niezbędne dla odpowiedniej realizacji obowiązków związanych z wdrażaniem zabezpieczeń organizacyjnych i technicznych w zarządzanej strukturze organizacyjnej (AD2_U02),
- system zarządzania bezpieczeństwem informacji - struktura wewnętrzna, zakres i relacje z innymi obszarami zarządzania organizacją (przy uwzględnieniu wymagań normy ISO 27001) (AD2_U02),
- omówienie wybranych przykładów zasobów informacyjnych przetwarzanych w podmiotach publicznych (akta spraw administracyjnych, dokumentacja wewnętrzna-akta pracownicze, rejestry publiczne, tajemnice prawnie chronione i informacje niejawne) (AD2_U02),
- analiza podstaw prawnych prowadzenia systemów zarządzania bezpieczeństwem informacji w podmiotach publicznych (ze szczególnym uwzględnieniem roli ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności, minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej oraz minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych, a także ogólnego rozporządzenia UE o ochronie danych) (AD2_U02),
- omówienie metodyk zarządzania ryzykiem bezpieczeństwa informacji w organizacji (biorąc pod uwagę schemat procesu zarządzania ryzkiem przewidziany w normie ISO 27005) (AD2_K01) ,
- omówienie przykładów incydentów oddziałujących na bieżące funkcjonowanie systemów zarządzania bezpieczeństwem informacji (AD2_K01),
- przedstawienie roli zabezpieczeń organizacyjnych dla zapewniania bezpieczeństwa informacyjnego w organizacji (strategie, polityki, procedury, instrukcje, zapisy, szkolenia, zarządzanie uprawnieniami dostępu) (AD2_K01),
- omówienie przykładów zabezpieczeń technicznych pozwalających zachować oczekiwany poziom bezpieczeństwa informacyjnego w organizacji (kryptografia, sieci teleinformatyczne, zarządzanie dostępem do usług elektronicznych - uwierzytelnianie i autoryzacja, kopie zapasowe) (AD2_K01),
- studium przypadków wybranych przykładów dokumentacji systemów zarządzania bezpieczeństwem informacji funkcjonujących w podmiotach publicznych (AD2_U04),
- przygotowanie we współpracy ze studentami założeń i ramowej struktury dokumentacji systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji w organizacji (AD2_K03),
- omówienie projektów dokumentacji systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji w organizacji przygotowanych przez studentów (AD2_K02).
E-Learning
Grupa przedmiotów ogólnouczenianych
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2024/25_Z: | W cyklu 2026/27_Z: | W cyklu 2023/24_Z: | W cyklu 2025/26_Z: | W cyklu 2022/23_Z: |
Poziom przedmiotu
Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się
Typ przedmiotu
Efekty uczenia się
EK 1: Student korzysta z niezbędnego zasobu wiedzy na temat bezpieczeństwa komunikacji elektronicznej w urzędzie, wraz z wybranymi przykładami ataków i incydentów
EK 2: Student samodzielnie przeprowadza w sposób prawidłowy analizę, projektowanie, przygotowanie, wdrażanie i pielęgnację zabezpieczeń w systemach teleinformatycznych o publicznym zastosowaniu dla zapewnienia należytego poziomu bezpieczeństwa komunikacji elektronicznych usług publicznych i rejestrów publicznych.
EK 3: Student korzysta z niezbędnej wiedzy na temat regulacji prawnych sankcjonujących zasady bezpieczeństwa komunikacji elektronicznej
EK 4: Student identyfikuje i wyjaśnia skutki wprowadzanych zmian w systemach organizacji pracy (poprzez wprowadzenie systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji, polityki bezpieczeństwa i instrukcji zarządzania systemem teleinformatycznym) i funkcjonowaniu instytucji administracyjnych (problematyka zastosowania w tym obszarze określonych rodzajów zabezpieczeń).
EK 5: Student praktycznie wykorzystuje zdobytą wiedzę w zakresie bezpieczeństwa komunikacji elektronicznej w urzędzie, łącząć ją z umiejętnościami obejmującymi praktyczne użytkowanie odpowiednich mechanizmów zabezpieczeń oraz wykorzystanie właściwych zasad i norm prawnych należących do dziedzin prawa związanych z funkcjonowaniem elektronicznej administracji do rozwiązywania określonych problemów związanych z bezpieczeństwem teleinformatycznym.
EK 6: Student uzyskuje praktyczne umiejętności śledzenia zmian w zakresie rozwiązań zapewniających bezpieczeństwo komunikacji elektronicznej w urzędzie oraz dostosowuje posiadaną wiedzę i umiejętności w tym zakresie do potrzeb rynku pracy i procesu własnego rozwoju zawodowego.
EK 7: Student dostosowuje się do wykonywania samodzielnej pracy obejmującej wykorzystanie właściwych mechanizmów zapewniania bezpieczeństwa komunikacji elektronicznej w administracji publicznej i gospodarce.
EK 8: Student dopasowuje wiedzę i umiejętności z szerokiego zakresu dziedzin naukowych do podejmowanych zadań o charakterze administracyjnym związanych z zapewnianiem bezpieczeństwa systemów teleinformatycznych i komunikacji elektronicznej.
Opis ECTS:
4 punkty ECTS = 100 h
Bezpośredni:
- udział w zajęciach: 30 h.
Praca własna:
- zapoznawanie się ze stanem prawnym i z literaturą przedmiotu (w tym materiałami udostępnianymi na platformie e-learningowej): 30 h,
- przygotowanie i prezentacja projektu zaliczeniowego: 40 h.
Kryteria oceniania
Metody dydaktyczne:
- Ćwiczeniowa (ćwiczebna) oparta na wykorzystaniu różnych źródeł wiedzy (film, fotografie, materiały archiwalne, teksty źródłowe, dokumenty, roczniki statystyczne, mapy, Internet itp.);
- Studium przypadku (studium przykładowe);
- Projektowa - udział studenta w przygotowywaniu w ramach grupy projektu zaliczeniowego obejmującego schemat dokumentacji dla systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji w podmiocie publicznym.
Kryteria oceniania:
EK1: Postrzega relacje pomiędzy przepisami prawnymi oraz standardami międzynarodowymi dotyczącymi bezpieczeństwa informacyjnego.
Na ocenę 2 (ndst.) - nie postrzega relacji pomiędzy przepisami prawnymi oraz standardami międzynarodowymi dotyczącymi bezpieczeństwa informacyjnego.
Na ocenę 3 (dst.) - postrzega relację wyłącznie pomiędzy przepisami prawnymi dotyczącymi bezpieczeństwa informacyjnego.
Na ocenę 4 (db.) - postrzega relacje pomiędzy polskimi przepisami prawnymi oraz krajowymi standardami dotyczącymi bezpieczeństwa informacyjnego.
Na ocenę 5 (bdb) - postrzega relacje pomiędzy przepisami prawnymi krajowymi i międzynarodowymi oraz standardami międzynarodowymi dotyczącymi bezpieczeństwa informacyjnego.
EK2: Dąży do realizacji w grupie 2-3 osobowej projektu wykorzystującego odpowiednie narzędzia i techniki zapewniające bezpieczeństwo komunikacji elektronicznej w urzędzie.
Na ocenę 2 (ndst.) - nie dąży do realizacji w grupie 2-3 osobowej projektu wykorzystującego odpowiednie narzędzia i techniki zapewniające bezpieczeństwo komunikacji elektronicznej w urzędzie
Na ocenę 3 (dst.) - dąży do realizacji w grupie 2-3 osobowej projektu wykorzystującego niewłaściwe lub nieefektywne narzędzia i techniki zapewniające bezpieczeństwo komunikacji elektronicznej w urzędzie.
Na ocenę 4 (db.) - dąży do realizacji w grupie 2-3 osobowej projektu wykorzystującego odpowiednie narzędzia i techniki zapewniające bezpieczeństwo komunikacji elektronicznej w urzędzie.
Na ocenę 5 (bdb) - Dąży do realizacji w grupie 2-3 osobowej projektu wykorzystującego innowacyjne lub wykorzystujące efekt synergii narzędzia i techniki zapewniające bezpieczeństwo komunikacji elektronicznej w urzędzie.
EK3: Formułuje cele określonego podmiotu publicznego w zakresie bezpieczeństwa informacji.
Na ocenę 2 (ndst.) - nie formułuje celów określonego podmiotu publicznego w zakresie bezpieczeństwa informacji.
Na ocenę 3 (dst.) - formułuje niekwantyfikowane i ogólne cele określonego podmiotu publicznego w zakresie bezpieczeństwa informacji.
Na ocenę 4 (db.) - formułuje kwantyfikowane i szczegółowe cele określonego podmiotu publicznego w zakresie bezpieczeństwa informacji.
Na ocenę 5 (bdb) - formułuje szczegółowe cele określonego podmiotu publicznego w zakresie bezpieczeństwa informacji w sposób zgodny z metodą SMART.
EK4: Porządkuje wiedzę teoretyczną z zakresu bezpieczeństwa komunikacji elektronicznej w urzędzie.
Na ocenę 2 (ndst.) - nie porządkuje wiedzy teoretycznej z zakresu bezpieczeństwa komunikacji elektronicznej w urzędzie.
Na ocenę 3 (dst.) - porządkuje co najmniej 3 pojęcia z zakresu bezpieczeństwa komunikacji elektronicznej w urzędzie.
Na ocenę 4 (db.) - porządkuje co najmniej 5 pojęć z zakresu bezpieczeństwa komunikacji elektronicznej w urzędzie i związane z nimi przepisy prawa.
Na ocenę 5 (bdb) - porządkuje co najmniej 5 pojęć z zakresu bezpieczeństwa komunikacji elektronicznej w urzędzie i związane z nimi przepisy prawa oraz standardy techniczne.
EK5: Dobiera metody i narzędzia właściwe dla nauk prawnych i administracyjnych do analizy procesów informacyjnych w podmiotach publicznych z punktu widzenia problematyki bezpieczeństwa komunikacji elektronicznej w urzędzie.
Na ocenę 2 (ndst.) - nie dobiera metod i narzędzi właściwych dla nauk prawnych i administracyjnych do analizy procesów informacyjnych w podmiotach publicznych z punktu widzenia problematyki bezpieczeństwa komunikacji elektronicznej w urzędzie.
Na ocenę 3 (dst.) - dobiera jedną metodę lub narzędzia właściwe dla nauk prawnych i administracyjnych do analizy procesów informacyjnych w podmiotach publicznych z punktu widzenia problematyki bezpieczeństwa komunikacji elektronicznej w urzędzie.
Na ocenę 4 (db.) - dobiera więcej niż jedną metodę lub narzędzia właściwe dla nauk prawnych i administracyjnych do analizy procesów informacyjnych w podmiotach publicznych z punktu widzenia problematyki bezpieczeństwa komunikacji elektronicznej w urzędzie.
Na ocenę 5 (bdb) - dobiera co najmniej dwie metody lub narzędzia właściwe dla nauk prawnych i administracyjnych do analizy procesów informacyjnych w podmiotach publicznych z punktu widzenia problematyki bezpieczeństwa komunikacji elektronicznej w urzędzie oraz potrafi wskazać występujące między nimi relacje.
Sposoby weryfikacji efektów kształcenia:
- ocenianie ciągłe oparte na analizie aktywności studenta podczas udziału w dyskusji prowadzonej podczas zajęć (20%),
- projekt i analiza studiów przypadków - studenci w grupach 2-3 osobowych (uwzględniających ustalony wspólnie podział zadań realizowanych przez poszczególnych członków zespołu) przygotowują projekt zaliczeniowy w postaci dokumentacji bezpieczeństwa informacji dla wybranej organizacji związanej z sektorem publicznym (będącej jego częścią lub wykonującej zadania publiczne). Opracowanie powinno obejmować w szczególności politykę bezpieczeństwa, metodykę zarządzania ryzykiem i schemat struktury rejestru ryzyka (80%).
Literatura
Literatura podstawowa:
Kurs "Bezpieczeństwo systemów komputerowych", http://wazniak.mimuw.edu.pl/
C. Banasiński (red.), Cyberbezpieczeństwo. Zarys wykładu, Wolters Kluwer, Warszawa 2023
Literatura uzupełniająca:
A. Białas, Bezpieczeństwo informacji i usług w nowoczesnej instytucji i firmie, WNT, Warszawa 2017
J. Kurek-Sobieraj, K. Chałubińska-Jentkiewicz, M. Karpiuk (red.), Ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa. Komentarz, C.H.Beck, Warszawa 2026
K. Świtała, Prawnoadministracyjne aspekty problematyki bezpieczeństwa informacji w podmiotach publicznych, Przegląd Prawa Publicznego 10/2013 (artykuł)
K. Świtała, Obowiązki organizacyjne administratorów danych osobowych i operatorów usług kluczowych—wnioski de lege lata i postulaty de lege ferenda, Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego 10/2022 (artykuł)
K. Świtała, Opportunity Makes the Thief. A Risk Analysis and Vulnerability Identification Approach in Information Security Management Systems as a Method of Countering Cybercrimes, Review of European and Comparative Law, 60(1)/2025 (artykuł)
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: