Teoretyczne podstawy wychowania WNP-PPW-TPWYC-MW
Przedmiot „Teoretyczne postawy wychowania” ma na celu zapoznanie studentów z podstawowymi założeniami, pojęciami oraz kierunkami rozwoju teorii wychowania jako subdyscypliny pedagogiki. Zajęcia ukazują wzajemne powiązania teorii wychowania z innymi naukami o wychowaniu oraz wyjaśniają różnorodne koncepcje wychowania w kontekście przemian społecznych, kulturowych i edukacyjnych. Istotnym celem przedmiotu jest również przygotowanie studentów do świadomej, odpowiedzialnej i twórczej pracy wychowawczej oraz do refleksji nad własnym rozwojem osobowym i zawodowym.
W trakcie zajęć studenci zdobywają wiedzę dotyczącą teoretycznych podstaw wychowania, poznają podstawową terminologię, cele, dziedziny i metody wychowania, a także rolę podstawowych środowisk wychowawczych w procesie rozwoju dziecka i młodzieży. Omawiane są zagadnienia związane z wpływem rodziny, szkoły, nauczyciela oraz grupy rówieśniczej na proces wychowania, a także problematyka trudności wychowawczych, ich przyczyn oraz sposobów przeciwdziałania i przezwyciężania.
Przedmiot rozwija umiejętność obserwacji i interpretacji zjawisk wychowawczych oraz projektowania sytuacji wychowawczych z wykorzystaniem odpowiednich metod i technik pracy pedagogicznej. Studenci uczą się analizować proces wychowawczy w różnych środowiskach społecznych i edukacyjnych oraz dostosowywać działania wychowawcze do potrzeb wychowanków.
Ważnym elementem kształcenia jest również rozwijanie kompetencji społecznych związanych z odpowiedzialnością zawodową, podmiotowym traktowaniem wychowanków i ich rodziców, gotowością do współpracy oraz potrzebą ciągłego doskonalenia zawodowego i samowychowania.
Przedmiot stanowi podstawę do dalszego studiowania zagadnień pedagogicznych oraz praktycznego wykorzystania wiedzy z zakresu teorii wychowania w pracy edukacyjnej, wychowawczej i opiekuńczej.
Dyscyplina naukowa, do której odnoszą się efekty uczenia się
E-Learning
Grupa przedmiotów ogólnouczenianych
Poziom przedmiotu
Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się
Typ przedmiotu
Wymagania wstępne
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Wiedza:
1. Student posiada wiedzę dotyczącą teoretycznych podstaw wychowania, zna elementarną terminologię, rozumie jej źródła, zna dziedziny wychowania, cele wychowania, metody wychowania.
2. Student ma elementarną wiedzę o teorii wychowania, miejscu w systemie nauk, powiązaniach z subdyscyplinami pedagogiki/nauk o wychowaniu.
Umiejętności:
1. Student potrafi obserwować i interpretować zjawiska społeczne w zakresie wychowania.
2. Student potrafi wykorzystać podstawową wiedzę z teorii wychowania celem zaprojektowania danej sytuacji wychowawczej (zastosowania metod wychowania).
Kompetencje społeczne:
1. Student pracuje nad sobą, rozumie potrzebę ciągłego kształcenia, (dokształcania i doskonalenia zawodowego) oraz samowychowania.
2. Student jest przekonany o potrzebie podejmowania działań pedagogicznych, jest przygotowany do podmiotowego traktowania wychowanków i ich rodziców.
Kryteria oceniania
Ocena na podstawie wykonania i przedstawienia wszystkich objętych planem zajęć prac ćwiczeniowych.
Literatura
1. Sowiński A.J., W poszukiwaniu wychowania. Wykład monograficzny z Teorii wychowania, Impuls, Kraków 2025.
2. Drewnowska U., Tłuściak-Deliowska A., Kultura szkoły. Studium teoretyczno-empiryczne, Impuls, Kraków 2015.
3. Kawecki I., Wprowadzenie do wiedzy o szkole i nauczaniu, Impuls, Kraków 2003.
4. Kordziński J., Edukacja wyzwolenia szkoły i nauczyciela, Wolters Kluwer, Warszawa 2022.
5. Krzeniecka-Bondar A., Gajdzica Z. (red.), Czasoprzestrzeń szkoły. Co warto wiedzieć o czasie i przestrzeni szkoły, Wolters Kluwer, Warszawa 2021.
6. Kwiecińki Z., Śliwerski B. (red), Pedagogika. Podręcznik akademicki 2, Warszawa 2003.
7. Majzner R. (red.), Nauczyciel we współczesnej przestrzeni edukacyjnej. Diagnozy, poszukiwania, inspiracje, Adam Marszałek, Toruń 2020.
8. Plichta P., Jagoszewska I., Gładyszewska-Cylulko J., Szczupał B., Drzazga A., Cytowska B., Specjalne potrzeby edukacyjne uczniów z niepełnosprawnościami. Charakterystyka, specyfika edukacji i wsparcie, Impuls, Kraków 2018.
9. Schleicher A., Edukacja światowej klasy. Jak kształtować systemy szkolne na miarę XXI wieku, Evidence Institute – Związek Nauczycielstwa Polskiego, Warszawa 2019.
10. Żytko M., Edukacja dialogu, Wolters Kluwer, Warszawa 2021.
11. Plichta P., Pyżalski J. (red.), Wychowanie i kształcenie w erze cyfrowej, Regionalne Centrum Polityki Społecznej, Łódź 2013.
12. Wysocka E., Diagnostyka pedagogiczna. Nowe obszary i rozwiązania, Impuls, Kraków 2013.
LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA:
1. Chaląs K, Dziekoński S. , Starnawska W., Dydaktyka Akademicka w Uniwersytecie Katolickim t.2. Prawda w kształceniu przyszłych nauczycieli, Kraków 2021.
2. Dolata R., Szkoła – segregacje – nierówności, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2008.
3. Dziekoński S., Wychowanie we współczesnej szkole katolickiej, Warszawa 2013.
4. Gawrecki L., Menedżerskie zarządzanie placówką edukacyjną. Praktyczny poradnik dla dyrektorów szkół, Wolters Kluwer, Warszawa 2019.
5. Jędrzejko M.Z., Szwedzik A. (red.), Pedagogika i profilaktyka społeczna. Nowe wyzwania, konteksty, problemy, Milanówek-Warszawa 2018.
6. Karpińska A., Niepowodzenia edukacyjne - renesans myśli naukowej, TRANS HUMANA, Białystok 2011.
7. Kowalik S. (red.), Psychologia ucznia i nauczyciela, , Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2011.
8. Szymaniak J., Pedagogika szkolna, Gdańska Wyższa Szkoła Humanistyczna, Koszalin 2013.
9. Śliwerski B., Szkolne rewolucje, Impuls, Kraków 2024.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: