Archeopetrografia - teoria i praktyka WNHS-ZDK-OB.ATP
Wykłady mają na celu pogłębić wiedzę studentów w zakresie badań petroarcheologicznych i archeometrycznych materiałów zabytkowych oraz uwrażliwienie interdyscyplinaroność badań wynikającą z konieczności nawiązania współpracy archeologów z fizykami, chemikami czy geologiami.
W trakcie zajęć studenci poszerzą wiedzę z zastosowania nowoczesnych metod i technik badawczych stosowanych w badaniach nad proweniencją surowców skalnych i mineralnych, degradacją zabytków oraz zagadnieniami związanymi z konserwacją i wpływem zabiegów konserwacyjnych na wyniki analiz chemicznych przedmiotów zabytkowych.
Ponadto dowiedzą się jaki jest wpływ środowiska na stan zachowania zabytków wykonanych z materiałów takich jak kamień, szkło, ceramika czy metal oraz poznają charakterystyczne przejawy tych procesów zarówno w skali makro jak i mikro. Ponadto, dowiedzą się w jaki sposób wietrzenie materiałów wpływa na wyniki analiz laboratoryjnych składu chemicznego zabytków.
Na przykładach materiałów kamiennych i adobe (cegieł mułowych) studenci poznają również laboratoryjne metody stosowane w ocenie i modelowaniu procesów deterioracji.
Ostatnim elementem, z którym zapoznają się studenci są metody konserwacji różnych typów zabytków. Zagadnienie to zostanie zaprezentowane na konkretnych przykładach.
Grupa przedmiotów ogólnouczenianych
Opis nakładu pracy studenta w ECTS
Poziom przedmiotu
Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się
Typ przedmiotu
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
W1 - definiuje pojęcie archeometrii i petroarcheologii,
W2 - wyjaśnia potrzebę współpracy przedstawicieli różnych dyscyplin naukowych w badaniach zabytków,
W3 - opisuje wpływ procesów deterioracji na stan zachowania zabytków kamiennych, ceramicznych i szklanych,
W4 - wymienia najważniejsze metody badań stosowane archeometrii i petroarcheologii,
W5 - wymienia metody konserwacji zabytków.
Kryteria oceniania
Na ocenę dostateczną (3 i 3+): Student definiuje podstawowe pojęcia (W1), dostrzega potrzebę współpracy między dyscyplinami (W2) oraz wymienia główne czynniki niszczące zabytki (W3), wskazując przy tym na najprostsze metody ich badania (W4) i podstawowe zabiegi konserwatorskie (W5).
Na ocenę dobrą (4 i 4+): Student poprawnie wyjaśnia relacje między naukami przyrodniczymi a archeologią (W1+W2), szczegółowo opisuje mechanizmy degradacji kamienia, ceramiki i szkła (W3) oraz potrafi trafnie dobrać metody badawcze do konkretnego problemu naukowego (W4) i wskazać odpowiednie techniki konserwacji (W5).
Na ocenę bardzo dobrą (5.0): Student wykazuje pełną biegłość w posługiwaniu się terminologią (W1), potrafi przeprowadzić krytyczną analizę procesu badawczego – od uzasadnienia interdyscyplinarnego podejścia (W2), przez diagnostykę przyczyn niszczenia (W3) i dobór zaawansowanych metod instrumentalnych (W4), aż po zaproponowanie kompleksowej, etycznej strategii konserwatorskiej (W5).
Praktyki zawodowe
brak
Literatura
Literatura obowiązkowa:
J. Skoczylas, P. Gunia, Zastosowanie wiedzy geologicznej w archeologii. Przegląd Geologiczny, vol. 64, nr 9, 2016.
B. Miazga, Zabytek archeologiczny jako źródło informacji o przeszłości. Badania specjalistyczne śladów produkcji, użytkowania i depozycji artefaktów. Instytut Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego, 2017
M. Pawlikowski, Petroarcheologia. Skrypty Uczelniane - Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica. Kraków : Wydawnictwa AGH, 1992.
Mikroprzeszłość. Badania specjalistyczne w archeologii, red. Kurzawska A., Sobkowiak-Tabaka I., Poznań 2021, ss.454 (https://repozytorium.amu.edu.pl/items/297a17ef-70cc-49eb-adc7-5087bba03e4e)
Literatura dodatkowa:
Trzciński, J., Wójcik, E., Kiełbasiński, K., Łukaszewski, P., Zaremba, M., Kaczmarek, Ł., Dziedziczak, R., Kotowski, J., Konestra, A., Welc, F., Wejrzanowski, T.; Jaroszewicz, J. Petrophysical Analyses of Rock Construction Materials from a Roman Rural Settlement in Podšilo Bay on Rab Island (North-East Adriatic, Croatia). Materials 2024, 17, 359; p. 20 DOI:10.3390/ma17020359
Zaremba, M., Trzciński, J., Szczepański, T., Bobrowska, A., Welc, F. 2021. Influence of deterioration on the preservation of mud brick architecture based on the monuments from the Tell el-Retaba archaeological site. International Journal of Conservation Science 12(1): p.67-86.
A. Prinke, J. Skoczylas, Badania nad prahistorycznymi surowcami kamiennymi jako przykład interdyscyplinarnej współpracy archeologii z geologią, [w:] Aktualne problemy nauk geologicznych, Zeszyty Naukowe UŚ, Seria Geologia, t. 9, Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego, nr 713, s. 57-72, Katowice 1985.
B. Penkala, Konserwacja kamienia w budownictwie, Ministerstwo Szkolnictwa Wyższego ; Międzyuczelniany Zakład Podstawowych Problemów Architektury, Urbanistyki i Budownictwa. Warszawa : Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1966.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: