OB.Archeologia Słowiańszczyzny WNHS-ZDK-ASo

Student:
ZDK_W03: Ma uporządkowaną podstawową wiedzę ogólną, obejmującą terminologię, teorie i metodologię nauk historycznych i społecznych, w szczególności związanych z problemami historii i archeologii wczesnego średniowiecza terytorium Słowian
ZDK_W07: Opisuje kompleksową naturę kultury wczesnych Słowian oraz jej złożoność i historyczną zmienność jej znaczeń na podstawie badań nad etnogenezą Słowian i kultur wczesnosłowiańskich.

Podstawą zaliczenia będzie egzamin końcowy (zalicza 48%). Dopuszcza się trzy nieobecności, kolejna będzie musiała być zaliczona kartkówką, lub pracą dodatkową.
Ocena:
dst, dst+: student ma wybiórczą wiedzę na temat wczesnych dziejów Słowiańszczyzny, etnogenezy Słowian, kultur wczesnosłowiańskich (50-70%)
db, db+: student ma dobrą wiedzę na temat wczesnych dziejów Słowiańszczyzny, etnogenezy Słowian, kultur wczesnosłowiańskich, potrafi analizować zjawiska społeczno-kulturowe u progu wczesnego średniowiecza (71-90%)
bdb: student ma szczegółową wiedzę na temat wczesnych dziejów Słowiańszczyzny, etnogenezy Słowian, kultur wczesnosłowiańskich, potrafi analizować zjawiska społeczno-kulturowe u progu wczesnego średniowiecza (91-100%)i

Brak

Literatura podstawowa:
1.A. Buko, Świt państwa polskiego, Warszawa 2021
2. A. Buko, Archeologia Polski wczesnośredniowiecznej, Warszawa 2005.
3. M. Miśkiewicz, Europa wczesnego średniowiecza V-XIII wiek, Warszawa 2008
4. Przedpolska -ziemie polskie w czasach plemiennych, red. naukowa D. Dąbrowski, E. Siemianowska, Gniezno-Poznań 2024, wybrane rozdziały
5. M. Parczewski, Początki kultury wczesnosłowiańskiej w Polsce, Wrocław 1988.
6. P. Urbańczyk, Słowianie byli „produktem” przypadku historycznego?, „Archeologia Polski, t. 68, 2023, s. 285-311.

Literatura uzupełniająca - wybrana
a. Historia i kultura wczesnego średniowiecza:
B. Zientara, Historia powszechna średniowiecza, Warszawa 1973.
R. Collins, Europa wczesnośredniowieczna 300-1000, Warszawa 1996.
W. Hensel, Słowiańszczyzna wczesnośredniowieczna, Warszawa 1987.
P. Kaczanowski i J.K. Kozłowski, Najdawniejsze dzieje ziem polskich (do VII w.). Wielka Historia Polski, t. 1, Kraków 1998.
L. Leciejewicz, Nowa postać świata. Narodziny średniowiecznej cywilizacji europejskiej, Wrocław 2000. Zarysy historii kultury i archeologii Europy wczesnośredniowiecznej:
D. Matthew, Europa średniowieczna, Warszawa 1996.
M. Miśkiewicz, Wczesnośredniowieczni sąsiedzi Słowian, Warszawa 2005.

b. Zarys historii Słowian i źródła pisane:
J. Skowronek, M. Tanty i T. Wasilewski, Słowianie południowi i zachodni VI-XX wiek, Warszawa 2005. Teksty źródłowe do dziejów Słowiańszczyzny:
G. Labuda, Słowiańszczyzna starożytna i wczesnośredniowieczna. Antologia tekstów źródłowych, Poznań 1999.
U. Lewicka-Rajewska, Arabskie opisanie Słowian. Wrocław 2004. Źródła lingwistyczne do najdawniejszych dziejów Słowian:
H. Popowska-Taborska, Wczesne dzieje Słowian w świetle ich języka, Wrocław 1991.

c. Przemiany w Europie w okresie wędrówek ludów:
M. Mączyńska, Wędrówki ludów, Warszawa 1996. Ludy koczownicze:
W. Szymański, E. Dąbrowska, Awarzy, Węgrzy, Wrocław 1979.
L.A. Tyszkiewicz, Hunowie w Europie, Wrocław 2004.

d. Początki kultury wczesnosłowiańskiej:
K. Godłowski, Pierwotne siedziby Słowian, Kraków 2000.
M. Parczewski, Najstarsza faza kultury wczesnosłowiańskiej w Polsce, Kraków 1988.
Słowianie w Europie wcześniejszego średniowiecza, red. M. Miśkiewicz, Warszawa 1998.
Z. Kobyliński, Struktury osadnicze na ziemiach polskich u schyłku starożytności i w początkach wczesnego średniowiecza, Wrocław 1988.

e. Słowiańszczyzna wschodnia:
W. Szymański, Słowiańszczyzna wschodnia, Wrocław 1973.
A. Kijas, Ruś, Poznań 2014

f. Słowiańszczyzna zachodnia:
L. Leciejewicz, Słowianie Zachodni, Wrocław 1989.
J. Strzelczyk, Słowianie i Germanie w Niemczech środkowych we wczesnym średniowieczu, Poznań 1976. Słowiańszczyzna Połabska między Niemcami a Polską, red. J. Strzelczyk, Poznań 1981.
M. Dulinicz, Kształtowanie się Słowiańszczyzny Północno-Zachodniej, Warszawa 2001.

g. Słowiańszczyzna południowa:
Z. Kurnatowska, Słowiańszczyzna południowa, Wrocław 1977.
Kształtowanie się narodów Europy Zachodniej:
B. Zientara, Świt narodów europejskich, Warszawa 1985.

h. Mitologia wierzenia pogańskich Słowian:
A. Gieysztor, Mitologia Słowian, Warszawa 2023.
M. Łuczyński, Bogowie dawnych Słowian. Studium onomastyczne, Kielce 2020.
M. Łuczyński, Mity Słowian. Śladami świętych opowieści przodków, Szczecin 2023.
J. Strzelczyk, Mity, podania i wierzenia dawnych Słowian, Poznań 1998.
A. Szyjewski, Religia Słowian, Kraków 2003.
J. Wawrzeniuk, Magia ochronna Słowian we wczesnym średniowieczu na ziemiach polskich, Warszawa 2016

i. Obrządek pogrzebowy wczesnośredniowiecznych Słowian:
J. Kalaga, Ciałopalny obrządek pogrzebowy w Międzyrzeczu Liwca, Bugu i Krzny we wczesnym średniowieczu, Warszawa 2006
Początki obrządku szkieletowego na ziemiach polskich w okresie średniowiecza, red. D. Błaszczyk, A. Buko, Warszawa 2023.
J. Wawrzeniuk, Magia ochronna Słowian we wczesnym średniowieczu na ziemiach polskich, Warszawa 2016
H. Zoll-Adamikowa, Wczesnośredniowieczne cmentarzyska ciałopalne Słowian na terenie Polski, t. 1 – źródła, t. 2 – analiza, Wrocław 1975-1979.

dodatkowa literatura będzie prezentowana bezpośrednio na zajęciach.

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

• Strona przedmiotu WNHS-ZDK-ASo w USOSweb