Estetyka XX-XXI wieku WNHS-HS-EST20-21
Historia sztuki jako dyscyplina naukowa powstała pod koniec XIX wieku. Kolejne stulecie to czas jej rozkwitu, wielokrotnych prób budowania własnego warsztatu naukowego. Nowe propozycje badawcze za każdym razem rodziły się w oparciu o dotychczas wypracowane tradycje oraz weryfikację obowiązujących ustaleń. Na dynamikę rozwoju historii sztuki miały wpływ osiągnięcia innych dziedzin humanistyki, co skutkowało radykalnym poszerzeniem pola dociekań i obserwacji naszej dyscypliny. Na zajęciach prześledzimy różne metody czytania dzieł sztuki, nie tylko reprezentujące takie gatunki jak malarstwo i rzeźbę, lecz również architekturę i fotografię.
Na zajęciach będą miały miejsce dyskusje na temat wybranych tekstów. Rozmowy będzie prowadził prowadzący przedmiot, zadając pytania uczestnikom zajęć. Artykułowanie na nie odpowiedzi pozwoli na przepracowanie i pełniejsze zrozumienie zawartej w tekstach problematyki.
Dyscyplina naukowa, do której odnoszą się efekty uczenia się
E-Learning
Grupa przedmiotów ogólnouczenianych
Koordynatorzy przedmiotu
Opis nakładu pracy studenta w ECTS
Poziom przedmiotu
Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się
Typ przedmiotu
Wymagania wstępne
Efekty uczenia się
WIEDZA:
Student:
- Ma pogłębioną wiedzę o miejscu historii sztuki wśród nauk
humanistycznych i jej specyfice przedmiotowej i metodologicznej oraz
wiedzę o powiązaniach historii sztuki z innymi naukami humanistycznymi,
w tym filozofią i literaturą.
- Zna i rozumie w zaawansowanym stopniu metody analizy i interpretacji
dzieł sztuki, ma uporządkowaną znajomość teorii i metodologii
stosowanych w historii sztuki oraz zna jej najnowsze osiągnięcia.
- posiada uporządkowaną wiedzę o sztuce XX i XXI wieku
- posiada uporządkowaną wiedzę w zakresie tradycji intelektualnej historii
sztuki XX i XXI wieku
- orientuje się w przebiegu rozwoju namysłu nad warsztatem naukowo-
badawczym historii sztuki
- posiada wiedzę o metodach badawczych XX i XXI-wiecznej historii sztuki
- zna fachowe słownictwo, specjalistyczną terminologią z zakresu
tradycji intelektualnej najnowszej historii sztuki
UMIEJĘTNOŚCI
Student:
- Posiada umiejętność merytorycznego argumentowania z wykorzystaniem
poglądów własnych oraz innych autorów i specjalistów. Umie stawiać
hipotezy i je weryfikować, a także formułować wnioski i tworzyć
syntetyczne podsumowania.
- Potrafi w zaawansowanym stopniu posługiwać się językiem
specjalistycznym i stosować właściwą terminologię z zakresu historii
sztuki. Potrafi prowadzić debatę.
- Posiada zaawansowaną umiejętność konstruowania logicznej wypowiedzi
w mowie i w piśmie w języku polskim i obcym. Umie przygotować tekst
naukowy z aparatem badawczym i poprawnie opracowanymi
fotografiami dzieł sztuki.
- potrafi wykorzystać w praktyce naukowej wiedzę o metodach badawczych XX
i XXI-wiecznej historii sztuki
- potrafi zastosować odpowiednie narzędzia metodologiczne do wybranych
przedmiotów badań
- operuje fachowym słownictwem, specjalistyczną terminologią z zakresu
tradycji intelektualnej XX-wiecznej i najnowszej historii sztuki
- potrafi przeprowadzić krytyczną analizę metod badawczych historii sztuki od
początku XX wieku po czasy współczesne
KOMPETENCJE
Student:
- rozumie znaczenie wiedzy w rozwiązywaniu problemów oraz wartość wiedzy
specjalistów w przypadku napotkanych trudności
- jest świadom skutków własnych działań i związanej z nimi odpowiedzialności.
- posiada kompetencje pozwalające na popularyzację wzorów etycznego
postępowania w środowisku pracy i poza nim.
OPIS ECTS (3 pkt.)
Nakład pracy studenta:
30 godzin - udział w wykładzie
30 godzin - zapoznanie się z zadaną literaturą, konsultacje z prowadzącym
zajęcia, przygotowanie się do zajęć
30 godzin - samodzielne przygotowanie się do egzaminu
Kryteria oceniania
Student otrzymuje zaliczenie na podstawie:
1. uzyskania zaliczenia za moderowanie grupowej dyskusji na temat wybranego tekstu oraz streszczenia tego tekst, które powinno liczyć od 6 000 do 8 000 znaków ze spacjami. Streszczenie należy dostarczyć prowadzącemu zajęcia tydzień po przeprowadzonej dyskusji.
2. obecności i aktywności na zajęciach z zadanych do przeczytania lektur, możliwe są dwie nieusprawiedliwione nieobecności w semestrze; nieobecność w dniu przeprowadzenia grupowej dyskusji na temat wybranego tekstu nie może być nieusprawiedliwiona, konieczne jest wówczas dostarczenie zwolnienia lekarskiego
3. pozytywnej oceny z egzaminu ustnego; warunkiem dopuszczenia do egzaminu jest otrzymanie zaliczenia za moderowanie dyskusji oraz streszczenie wybranego artykułu.
Podczas egzaminu student losuje dwa pytania, które obejmują materiał z całego przedmiotu:
- na ocenę niedostateczną (2) student: nie ma uporządkowanej wiedzy o sztuce i tradycji intelektualnej historii sztuki XX i XXI w.; nie posługuje się zaawansowaną terminologią; nie zna i nie odróżnia metod badawczych poszczególnych historyków sztuki;
- na ocenę dostateczną (3) student: posiada uporządkowaną wiedzę o sztuce i tradycji intelektualnej historii sztuki XX i XXI w.; posługuje się zaawansowaną terminologią; zna i odróżnia metody badawcze poszczególnych historyków sztuki
- na ocenę dobrą (4) student: posiada uporządkowaną wiedzę o sztuce i tradycji intelektualnej historii sztuki XX i XXI w.; posługuje się zaawansowaną terminologią; zna i odróżnia metody badawcze poszczególnych historyków sztuki, potrafi przeprowadzić krytyczną analizę i interpretację dzieł i zjawisk w celu określenia ich znaczeń, oddziaływania społecznego i miejsca w procesie historyczno-kulturowym; posługuje się konsekwentnie obraną metodą badawczą; jest w stanie objaśnić genealogię poszczególnych trendów metodologicznych, zastosować odpowiednią metodologię do wybranego przedmiotu badań
- na ocenę bardzo dobrą (5) student: posiada uporządkowaną wiedzę o sztuce i tradycji intelektualnej historii sztuki XX i XXI w.; posługuje się zaawansowaną terminologią; zna i odróżnia metody badawcze poszczególnych historyków sztuki, potrafi przeprowadzić krytyczną analizę i interpretację dzieł i zjawisk w celu określenia ich znaczeń, oddziaływania społecznego i miejsca w procesie historyczno-kulturowym; posługuje się konsekwentnie obraną metodą badawczą; jest w stanie objaśnić genealogię poszczególnych trendów metodologicznych, zastosować odpowiednią metodologię do wybranego przedmiotu badań, poddać krytycznemu namysłowi szkoły metodologiczne historii sztuki oraz omówić ich oddźwięk we współczesnej humanistyce.
Literatura
LITERATURA PODSTAWOWA
- Bryl M., Suwerenność dyscypliny. Polemiczna historia sztuki od 1970 roku, Poznań 2008
- Czekalski S., Jak wjaśnić obraz? Metodologiczne tropy historii sztuki w epoce Ernsta E. Gombricha, Poznań 2022
- Arnheim R., Sztuka i percepcja wzrokowa. Psychologia twórczego oka, wyd. Officyna, Łodź 2013
- Belting H., Antropologia obrazu. Szkice do nauki o obrazie, przeł. M. Bryl, Kraków 2007
- Berger J., Sposoby widzenia, tłum. M. Bryl, Poznań 1997
- Perspektywy współczesnej historii sztuki. Antologia przekładów „Artium Quaestiones”, red. M. Bryl, P. Juszkiewicz, P. Piotrowski, W. Suchocki, Poznań 2009.
- D’Alleva A., Metody i teorie historii sztuki, Universitas: Kraków 2008.
LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA
- Bakke M., Studia nad zwierzętami. Od aktywizmu do akademii i z powrotem, „Teksty Drugie”, nr 3, 2011, s. 193-204.
- Belting H., Herb i portret. Dwa media ciała – rozdział 5, w: tenże, Antropologia obrazu. Szkice do nauki o obrazie, przeł. M. Bryl, Kraków 2007
- Bryl M., "Chrystus przy kolumnie" Francisca de Zurbarana, w: "Arteon. Magazyn o sztuce" nr 4, 2006, ss. 32-35.
- Bryl M., Cykle Artura Grottgera. Poetyka i recepcja, Poznań 1994, fragment: Rozdział III, s. 154-182.
- Bryl M., Michael Brötje – ku egzystencjalno-hermeneutycznej alternatywie polemicznej historii sztuki, [Rozdział XI], w: tenże, Suwerenność dyscypliny. Polemiczna historia historii sztuki od 1970 roku, Poznań 2008, s. 580-621.
- Bryl M., Płaszczyzna, ogląd, absolut. Inspiracje hermeneutyczne we współczesnej historii sztuki, "Artium Quaestiones" VI, Poznań 1993
- Domańska E., Badania postkolonialne, w: Gandhi L., Teoria postkolonialna. Wprowadzenie krytyczne, tł. J. Serwański, Poznań 2008, s. 157-164.
- Łuczak D., Wizja fotograficzna jako badawczy modus operandi, w: taż, Foto-oko. Wizja fotograficzna wobec okularocentryzmu w sztuce I połowy XX wieku, wyd. Universitas, seria Nowe Horyzonty, Kraków 2018, s. 23- 31.
- Fabianowski F., Intertekstualność i hermeneutyka – fragment książki: tenże, Konwicki, Odojewski i romantycy. Projekt interpretacji intertekstualnych, Kraków 1999, s. 16-26.
- Imdahl M., Giotto. Z zagadnień ikonicznej struktury sensu, "Artium Quaestiones" IV, Poznań 1990
- Nochlin L., Dlaczego nie było wielkich artystek?, wersja dostępna online
- Piwocki K., Pierwsza nowoczesna historia sztuki. Poglądy Aloisa Riegla, Warszawa 1970
- Pollock G., Polityka teorii: pokolenia i geografie. Teoria feministyczna i historie historii sztuki, "Artium Quaestiones" VIII, Poznań 1997
- Toniak E., Śmierć bohatera, Motyw śmierci heroicznej w polskiej sztuce i literaturze od powstania kościuszkowskiego do manifestacji 1861, Wydawnictwo Słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2013, [Rodział II: Grecka błogość i męczennik ofiary…] s. 78-120.
- Werckmeister O. K. , Robocza perspektywa marksistowskiej historii sztuki dzisiaj, w: Perspektywy współczesnej historii sztuki. Antologia przekładów “Artium Quaestiones”, red. M. Bryl, P. Juszkiewicz, P. Piotrowski, W. Suchocki, Poznań 2009, s. 463-472.
- T. Żuchowski, Recenzja książek M. Imdahla, „Artium Quaestiones” IV, 1990, s. 131-134.
- Bryl M., Między wspólnotą inspiracji a odrębnością tradycji. Niemiecko- i anglojęzyczna historia sztuki u progu trzech ostatnich dekad, "Rocznik Historii Sztuki", XXIV, 1999
- Bryl M., New Art History. Nauka, polityka, obyczaj, "Artium Quaestiones" VII, Poznań 1995
- Białostocki J., Płeć śmierci, w: tenże, Płeć śmierci, Wydawnictwo Słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2007, s. 5-40.
- Brötje M., Obraz jako parabola. O malarstwie pejzażowym Gustawa Courbeta, "Artium Quaestiones" VI, Poznań 1993
- Bryl M., Obraz i widz. O nowej książce Wolfganga Kempa, "Artium Quaestiones" IV, 1990, s. 141-152.
- Czekalski S., Intertekstualność i malarstwo, "Artium Quaestiones" XVI, Poznań 2005.
- Czekalski S., Moc i niemoc fotografii: przypadek Końcowego przystanku Alfreda Stieglitza, w: Obrazy mocne-obrazy słabe: studia z teorii i historii badań nad sztuką, red. Ł. Kiepuszewski, S. Czekalski, M. Bryl, Poznań 2018, s. 139-154 + ilustracje.
- Domańska E., Obrazy PRL w perspektywie postkolonialnej, w: Obrazy PRL-u, red. K. Brzechczyn, Poznań 2008, s. 167-186.
- Franus E., Widzące, widziane, "Artium Quaestiones" VI, Poznań 1993
- Haake M., O dwóch głosach w sprawie egzystencjalno-hermeneutycznej nauki o sztuce Michaela Brötjego, "FHA" Seria Nowa, t. 11: 2007, [wyd.] 2008, s. 109-120.
- Łagodzka D., Podmiotowość zwierząt w sztuce, "Wielogłos" nr 1 (35), Kraków 2018
- Łuczak D., Nowe widzenie – astrologiczny i astronomiczny wymiar wizji fotograficznej, "Artium Quaestiones" XXVIII, Poznań 2017, s. 33-64.
- Zgórniak M., „Dziełocentryzm” wobec faktów. O kilku interpretacjach obrazów Rodakowskiego i Mehoffera, "FHA" Seria Nowa, t. 10: 2005, [wyd.] 2006, s. 161-171.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: