Dygitalizacja zbiorów WNHS-HS-DZ
Przedmiot poświęcony jest planowaniu digitalizacji dziedzictwa kulturowego oraz organizacji, opracowaniu i udostępnianiu powstającego zasobu cyfrowego. Zajęcia mają charakter warsztatowy. Studenci, pracując w zespołach, stopniowo opracowują koncepcję własnego repozytorium dla wybranej kolekcji. Projekt stanowi podstawę poznawania kolejnych etapów procesu digitalizacji oraz podejmowania i uzasadniania decyzji dotyczących jego realizacji. Efektem zajęć jest dokumentacja koncepcyjna i organizacyjna przedsięwzięcia, bez technicznego uruchamiania repozytorium.
Punktem wyjścia jest krytyczna analiza istniejących serwisów prezentujących rezultaty digitalizacji. Studenci oceniają zakres i sposób prezentacji zbiorów, jakość odwzorowań, strukturę i wiarygodność opisów, skuteczność wyszukiwania oraz możliwości pobierania, cytowania i ponownego wykorzystania materiałów. Wykonują przykładowe zadania badawcze, identyfikują bariery w korzystaniu z zasobu i przygotowują analizę SWOT. Na tej podstawie formułują wymagania dla własnego projektu.
Kolejny etap obejmuje określenie celu repozytorium, jego odbiorców i przewidywanych zastosowań. Studenci ustalają zakres kolekcji, kryteria wyboru obiektów do digitalizacji oraz kolejność prac. Uwzględniają charakter i stan zachowania materiałów, ich znaczenie dokumentacyjne, dostępność, ograniczenia prawne oraz zasoby organizacyjne. Poznają zależności między potrzebami użytkowników a zakresem dokumentacji, doborem metod digitalizacji i nakładem pracy.
W części dotyczącej wykonywania odwzorowań omawiane i stosowane w ćwiczeniach są zasady doboru metod, parametrów technicznych i formatów plików do rodzaju materiału oraz celu projektu. Studenci określają wymagania dotyczące kompletności odwzorowania, czytelności szczegółów, odwzorowania barw i dokumentowania parametrów wykonania. Rozróżniają pliki wzorcowe i wersje przeznaczone do udostępniania. Na przykładach rozpoznają błędy i ograniczenia digitalizacji, opracowują kryteria kontroli jakości oraz procedurę odbioru i poprawiania materiałów.
Osobny obszar pracy stanowi opracowanie zasobu. Studenci projektują strukturę metadanych, wybierają pola obowiązkowe i opcjonalne, ustalają zasady zapisu nazw, dat i innych informacji oraz wykorzystania słowników kontrolowanych. Przygotowują przykładowe rekordy i sprawdzają spójność przyjętego schematu. Uczą się rozróżniać informacje o obiekcie, jego dokumentacji i cyfrowym odwzorowaniu, wskazywać źródła danych oraz oznaczać niepewność ustaleń. Opracowują również zasady identyfikacji obiektów, nazewnictwa i organizacji plików, tworzenia kopii zapasowych oraz długoterminowego zachowania zasobu.
Planowanie udostępniania obejmuje strukturę kolekcji, sposoby wyszukiwania i przeglądania materiałów, zakres informacji widocznych w rekordzie oraz możliwości pobierania i cytowania danych. Studenci uwzględniają dostępność dla różnych grup użytkowników, prawa do materiałów, warunki ich ponownego wykorzystania i etyczne ograniczenia publikacji. Rozważają także obowiązki związane z aktualizacją opisów, utrzymaniem repozytorium i zapewnieniem trwałości dostępu.
Zajęcia kończą się połączeniem wypracowanych rozwiązań w spójny plan projektu digitalizacyjnego. Zespoły przygotowują harmonogram, podział zadań, zestawienie potrzebnych kompetencji i zasobów oraz szacunkowy budżet. Wskazują najważniejsze ryzyka i uzasadniają przyjęte rozwiązania. Dyskusja nad projektami służy ocenie ich wykonalności oraz zgodności między zakresem kolekcji, standardami jakości, potrzebami odbiorców i dostępnymi środkami.
|
W cyklu 2025/26_Z:
Zajęcia mają charakter praktyczny i wprowadzają studentów w zagadnienia związane z digitalizacją zbiorów dziedzictwa kulturowego, naukowego i artystycznego. Omawiane są procesy przekształcania obiektów fizycznych w formy cyfrowe, standardy jakości, metody rejestracji i przetwarzania obrazu, a także zasady opracowania metadanych opisowych i technicznych. Celem kursu jest zapoznanie studentów z pełnym cyklem digitalizacji – od przygotowania obiektu i dokumentacji technicznej, poprzez wybór technologii (skanowanie, fotografia, 3D, dźwięk, wideo), aż po opracowanie, archiwizację i udostępnianie zasobów w sieci. Szczególny nacisk położony jest na zgodność z międzynarodowymi standardami (m.in. IIIF, Dublin Core, METS, EAD, CIDOC CRM), zasadami dostępności cyfrowej (WCAG 2.2) oraz ochroną praw autorskich i danych. W ramach ćwiczeń studenci wykonują samodzielne projekty digitalizacyjne: przygotowują dokumentację obiektu, tworzą zestaw metadanych i uczą się poprawnego opisu plików cyfrowych w kontekście baz danych i repozytoriów instytucjonalnych. Kurs rozwija praktyczne kompetencje w zakresie pracy z materiałem wizualnym i archiwalnym, umiejętność organizacji procesu digitalizacji oraz świadomość jego znaczenia dla ochrony i popularyzacji dziedzictwa. W ramach zajęć plkaowane są wyjścia terenowe |
W cyklu 2026/27_Z:
Zajęcia mają charakter praktyczny i wprowadzają studentów w zagadnienia związane z digitalizacją zbiorów dziedzictwa kulturowego, naukowego i artystycznego. Omawiane są procesy przekształcania obiektów fizycznych w formy cyfrowe, standardy jakości, metody rejestracji i przetwarzania obrazu, a także zasady opracowania metadanych opisowych i technicznych. Celem kursu jest zapoznanie studentów z pełnym cyklem digitalizacji – od przygotowania obiektu i dokumentacji technicznej, poprzez wybór technologii (skanowanie, fotografia, 3D, dźwięk, wideo), aż po opracowanie, archiwizację i udostępnianie zasobów w sieci. Szczególny nacisk położony jest na zgodność z międzynarodowymi standardami (m.in. IIIF, Dublin Core, METS, EAD, CIDOC CRM), zasadami dostępności cyfrowej (WCAG 2.2) oraz ochroną praw autorskich i danych. W ramach ćwiczeń studenci wykonują samodzielne projekty digitalizacyjne: przygotowują dokumentację obiektu, tworzą zestaw metadanych i uczą się poprawnego opisu plików cyfrowych w kontekście baz danych i repozytoriów instytucjonalnych. Kurs rozwija praktyczne kompetencje w zakresie pracy z materiałem wizualnym i archiwalnym, umiejętność organizacji procesu digitalizacji oraz świadomość jego znaczenia dla ochrony i popularyzacji dziedzictwa. W ramach zajęć plkaowane są wyjścia terenowe |
Dyscyplina naukowa, do której odnoszą się efekty uczenia się
Grupa przedmiotów ogólnouczenianych
Koordynatorzy przedmiotu
Opis nakładu pracy studenta w ECTS
Poziom przedmiotu
Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się
Typ przedmiotu
Wymagania wstępne
Efekty uczenia się
Student zna i rozumie:
Podstawowe pojęcia, metody i etapy digitalizacji dziedzictwa kulturowego oraz zależności między wykonaniem odwzorowania, opracowaniem metadanych, przechowywaniem i udostępnianiem zasobu.
Znaczenie standardów technicznych, schematów metadanych, słowników kontrolowanych i wytycznych dostępności dla jakości, spójności i użyteczności repozytorium cyfrowego.
Zasady planowania projektu digitalizacyjnego, w tym doboru zasobu, określania potrzeb odbiorców, organizacji pracy, szacowania kosztów i kontroli jakości.
Prawne i etyczne uwarunkowania digitalizacji i udostępniania zbiorów oraz znaczenie trwałości, wiarygodności i dostępności zasobów cyfrowych.
Umiejętności
Student potrafi:
Opracować koncepcję repozytorium cyfrowego, określając jego cel, odbiorców, zakres kolekcji oraz kryteria wyboru obiektów do digitalizacji.
Dobrać i uzasadnić metody digitalizacji, podstawowe parametry techniczne, formaty plików oraz kryteria kontroli jakości odpowiednie do charakteru zasobu i planowanych zastosowań.
Zaprojektować podstawowy schemat metadanych i przygotować przykładowe rekordy, rozróżniając informacje o obiekcie i jego cyfrowym odwzorowaniu oraz wskazując źródła danych i niepewność ustaleń.
Krytycznie ocenić istniejące repozytorium pod względem jakości odwzorowań i opisów, skuteczności wyszukiwania, dostępności oraz możliwości wykorzystania materiałów, a następnie sformułować uzasadnione propozycje zmian.
Przygotować plan organizacji, zabezpieczania i udostępniania zasobu oraz podstawowy harmonogram, budżet i podział zadań w projekcie digitalizacyjnym.
Kompetencje społeczne
Student jest gotów do:
Odpowiedzialnego podejmowania decyzji dotyczących dokumentowania i udostępniania dziedzictwa, z uwzględnieniem praw do materiałów, ochrony informacji wrażliwych oraz potrzeb różnych grup odbiorców.
Krytycznej oceny własnych ustaleń, ujawniania ograniczeń i niepewności danych oraz korzystania z wiedzy specjalistów w kwestiach wykraczających poza własne kompetencje.
Współpracy w zespole projektowym, przyjmowania odpowiedzialności za powierzone zadania oraz uzgadniania rozwiązań na podstawie argumentów merytorycznych i informacji zwrotnej.
Kryteria oceniania
Zadania wykonywane podczas zajęć oceniane są według poniższych kryteriów, stosowanych odpowiednio do tematu spotkania i etapu opracowania projektu. Za każde zadanie można uzyskać maksymalnie 10 punktów.
Kryterium
Punktacja
Zasady przyznawania punktów
Poprawność merytoryczna
0–3 pkt
3 pkt - poprawne zastosowanie pojęć, zasad i standardów właściwych dla zadania. 2 pkt - drobne błędy lub nieścisłości, które nie podważają przyjętego rozwiązania. 1 pkt - istotne błędy wskazujące na częściowe zrozumienie zagadnienia. 0 pkt - zasadniczo błędne opracowanie lub brak podstaw do oceny.
Kompletność wykonania zadania
0–2 pkt
2 pkt - opracowanie wszystkich wymaganych elementów. 1 pkt - wykonanie części zadania, z pominięciem istotnych elementów. 0 pkt - brak wymaganych elementów lub opracowanie niezgodne z zakresem zadania.
Trafność i spójność rozwiązań
0–2 pkt
2 pkt - rozwiązania dostosowane do charakteru zasobu, celu projektu i potrzeb odbiorców, wzajemnie spójne i możliwe do zastosowania. 1 pkt - rozwiązania częściowo uzasadnione, wymagające dopracowania lub usunięcia sprzeczności. 0 pkt - rozwiązania niedostosowane do projektu lub wzajemnie sprzeczne.
Uzasadnienie decyzji i krytyczna ocena
0–2 pkt
2 pkt - decyzje poparte argumentami, przykładami lub źródłami, z rozpoznaniem ograniczeń i możliwych trudności. 1 pkt - uzasadnienie ogólne lub niepełne. 0 pkt - brak uzasadnienia albo argumentacja nieodnosząca się do przyjętych rozwiązań.
Czytelność i uporządkowanie opracowania
0–1 pkt
1 pkt - opracowanie umożliwia jednoznaczne odczytanie ustaleń i ocenę wykonania zadania, a wykorzystane źródła są wskazane. 0 pkt - sposób przedstawienia pracy utrudnia jej ocenę lub brakuje informacji o wykorzystanych źródłach.
W przypadku zadań analitycznych ocenia się jakość rozpoznania problemów i wniosków. W zadaniach projektowych ocenie podlegają proponowane rozwiązania oraz ich zgodność z założeniami własnego projektu.
W pracy zespołowej punkty przyznaje się indywidualnie, uwzględniając udokumentowany zakres wykonanych zadań oraz umiejętność wyjaśnienia i uzasadnienia przyjętych rozwiązań. Sam udział w zespole nie stanowi podstawy do uzyskania punktów.
Praktyki zawodowe
Brak
Uwagi
|
W cyklu 2025/26_Z:
Brak |
W cyklu 2026/27_Z:
Brak |
Więcej informacji
Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami:
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: