KN - Dydaktyka historii sztuki i plastyki WNHS-HS-DHSiP1

Efekty wiedzy
1. W01 – student/tka zna miejsce i wymiar godzinowy przedmiotów plastyka i historia sztuki w ramowych planach nauczania szkoły podstawowej, liceum ogólnokształcącego oraz liceum sztuk plastycznych.

2. W02 – Student/tka zna i rozumie cele kształcenia, treści nauczania i wymagania określone w podstawach programowych plastyki dla II i III etapu edukacyjnego oraz historii sztuki dla III etapu edukacyjnego, z uwzględnieniem podstaw programowych ogłaszanych przez właściwe organy oświatowe i organy nadzorujące szkolnictwo artystyczne.

3. W03 – student/tka zna i rozumie strukturę wiedzy w zakresie plastyki i historii sztuki, specyfikę tych przedmiotów, ich wzajemne powiązania oraz związki z innymi dziedzinami wiedzy i kompetencjami kluczowymi.

4. W04 – student/tka zna i rozumie zasady konstruowania, analizy, oceny, doboru i dopuszczania programów nauczania plastyki i historii sztuki, a także teoretyczne podstawy projektowania procesu dydaktycznego i rozkładu materiału.

5. W05 – student/ka zna i rozumie jakie są kompetencje merytoryczne, dydaktyczne, wychowawcze i komunikacyjne nauczyciela plastyki i historii sztuki, rolę w rozwoju uczniów oraz znaczenie stymulowania aktywności i współpracy w procesie kształcenia.

6. W06 – student/tka zna teoretyczne podstawy metod kształcenia stosowanych w nauczaniu plastyki i historii sztuki, w tym metod podających i werbalnych, metod aktywizujących, metody projektu, dramy, gier dydaktycznych oraz uczenia się przez działanie i odkrywanie.

7. W07 – student/tka zna teoretyczne podstawy organizacji pracy indywidualnej i zespołowej uczniów, modele uczenia się we współpracy oraz znaczenie pracy grupowej w rozwijaniu kompetencji komunikacyjnych i umiejętności rozwiązywania problemów.

8. W08 – student/tka zna zasady organizacji warsztatu pracy nauczyciela, funkcje podręczników i materiałów dydaktycznych, kryteria doboru metod kształcenia oraz teoretyczne podstawy dostosowania procesu nauczania do indywidualnych potrzeb i możliwości uczniów, w tym znaczenie diagnozy wstępnej.

9. W09 – student/tka zna i rozumie zasady nauczania interdyscyplinarnego, korelacji międzyprzedmiotowej i realizacji ścieżek edukacyjnych oraz możliwości wykorzystania treści plastyki i historii sztuki w projektach edukacyjnych.

10. W10 – student zna i rozumie rodzaje, funkcje i zasady doboru pomocy oraz środków dydaktycznych stosowanych w nauczaniu plastyki i historii sztuki, w tym narzędzi multimedialnych i zasobów internetowych, z uwzględnieniem prawa autorskiego, ochrony własności intelektualnej, zasad etyki i krytycznej oceny informacji cyfrowych.

11. W11 – student/tka zna i rozumie zasady, formy i funkcje oceniania wewnętrznego i zewnętrznego w nauczaniu plastyki i historii sztuki, w tym specyfikę egzaminu maturalnego z historii sztuki oraz egzaminu dyplomowego w szkołach plastycznych.

12. W12 – student/tka zna i rozumie teoretyczne podstawy diagnozowania osiągnięć edukacyjnych uczniów, kontroli i oceny efektów kształcenia, konstruowania narzędzi pomiaru dydaktycznego oraz znaczenie strukturyzacji, powtarzania i utrwalania wiedzy.

13. W13 – student/tka zna i rozumie znaczenie rozwijania umiejętności osobistych i społeczno-emocjonalnych uczniów na lekcjach plastyki i historii sztuki, w tym współpracy, grupowego rozwiązywania problemów, budowania systemu wartości, kształtowania postaw etycznych, kompetencji komunikacyjnych i nawyków kulturalnych.

14. W14 – student/tka zna i rozumie teoretyczne podstawy organizacji pracy dydaktycznej nauczyciela, racjonalnego wykorzystania czasu zajęć, ewaluacji procesu kształcenia oraz analizy i oceny skuteczności działań dydaktycznych i wychowawczych.

15. W15 – student/tka rozumie znaczenie rozwijania motywacji, ciekawości poznawczej, samodzielności, krytycznego myślenia i systematycznego uczenia się uczniów oraz rolę różnorodnych źródeł informacji w procesie uczenia się przez całe życie.

Ocena 2,0 – niedostateczna (ndst)

Student nie osiągnął wymaganych efektów uczenia się w zakresie wiedzy. Nie potrafi w stopniu wystarczającym wymienić podstawowych zagadnień dotyczących organizacji i programów nauczania plastyki oraz historii sztuki, wskazać głównych założeń podstaw programowych ani scharakteryzować podstawowych metod kształcenia, zasad oceniania i zadań nauczyciela. Popełnia istotne błędy merytoryczne, nie rozróżnia podstawowych pojęć dydaktycznych i nie potrafi wyjaśnić podstawowych zależności między omawianymi zagadnieniami.

Ocena 3,0 – dostateczna (dst)

Student w stopniu podstawowym:

- wymienia i rozpoznaje miejsce plastyki i historii sztuki w ramowych planach nauczania na II i III etapie edukacyjnym oraz w kształceniu artystycznym;
- wskazuje podstawowe cele kształcenia, treści nauczania i wymagania określone w podstawach programowych plastyki dla II i III etapu edukacyjnego oraz historii sztuki dla III etapu edukacyjnego;
- charakteryzuje strukturę wiedzy w zakresie plastyki i historii sztuki oraz wyjaśnia ich podstawowe powiązania z innymi przedmiotami;
- wymienia podstawowe zasady tworzenia, doboru i modyfikacji programów nauczania oraz projektowania procesu dydaktycznego i rozkładu materiału;
- opisuje podstawowe kompetencje nauczyciela plastyki i historii sztuki, jego rolę w procesie dydaktycznym oraz znaczenie komunikacji z uczniami i współpracy ze środowiskiem szkolnym;
- wymienia i ogólnie charakteryzuje metody podające, werbalne i aktywizujące, w tym metodę projektu, dramę i gry dydaktyczne;
- rozpoznaje podstawowe formy organizacji pracy uczniów, w tym pracę indywidualną i grupową, oraz wyjaśnia znaczenie współpracy;
wymienia podstawowe środki dydaktyczne, w tym podręczniki, materiały wizualne, multimedia i zasoby internetowe, oraz wskazuje znaczenie prawa autorskiego;
- opisuje podstawowe zasady indywidualizacji nauczania, diagnozy wstępnej i dostosowania metod do potrzeb uczniów;
wymienia przykłady korelacji międzyprzedmiotowej i zastosowania treści plastyki oraz historii sztuki w nauczaniu interdyscyplinarnym;
- rozpoznaje podstawowe formy oceniania wewnętrznego i zewnętrznego, w tym egzamin maturalny z historii sztuki i egzamin dyplomowy w szkołach plastycznych;
- opisuje rolę diagnozy, kontroli, oceniania i ewaluacji oraz wymienia podstawowe narzędzia sprawdzania osiągnięć uczniów;
- wskazuje znaczenie rozwijania kompetencji komunikacyjnych, umiejętności społeczno-emocjonalnych, postaw etycznych, motywacji i samodzielności poznawczej uczniów.

Ocena 4,0 – dobra (db)

Student poprawnie i samodzielnie:

- charakteryzuje ramowe plany nauczania oraz porównuje cele i wymagania podstaw programowych plastyki i historii sztuki na właściwych etapach edukacyjnych;
- wyjaśnia strukturę wiedzy w zakresie obu przedmiotów oraz uzasadnia znaczenie ich powiązań z innymi dziedzinami wiedzy i kompetencjami kluczowymi;
- objaśnia zasady tworzenia, analizy, doboru i modyfikacji programów nauczania oraz wyjaśnia zależności między programem nauczania, rozkładem materiału i celami kształcenia;
- charakteryzuje kompetencje nauczyciela, wyjaśnia znaczenie jego autorytetu, komunikacji, stymulowania aktywności poznawczej uczniów i współpracy z rodzicami oraz środowiskiem szkolnym;
- porównuje metody podające i aktywizujące oraz wyjaśnia ich zastosowanie w nauczaniu plastyki i historii sztuki;
- charakteryzuje modele uczenia się we współpracy oraz wyjaśnia znaczenie pracy zespołowej dla rozwoju kompetencji komunikacyjnych i umiejętności rozwiązywania problemów;
- wyjaśnia zasady doboru metod, form pracy i środków dydaktycznych z uwzględnieniem celów kształcenia, specyfiki treści oraz zróżnicowanych potrzeb uczniów;
- wskazuje i objaśnia możliwości wykorzystania nauczania interdyscyplinarnego, korelacji międzyprzedmiotowej i projektów edukacyjnych;
- charakteryzuje zasady korzystania z podręczników, materiałów wizualnych, multimediów i zasobów internetowych z uwzględnieniem prawa autorskiego, etyki i krytycznej oceny informacji;
- rozróżnia funkcje diagnozy, kontroli, oceniania i ewaluacji oraz charakteryzuje podstawowe narzędzia pomiaru dydaktycznego;
wyjaśnia zasady oceniania wewnętrznego i zewnętrznego oraz opisuje specyfikę egzaminu maturalnego z historii sztuki i egzaminu dyplomowego w szkołach plastycznych;
- uzasadnia znaczenie indywidualizacji nauczania, rozwijania kompetencji społeczno-emocjonalnych uczniów oraz kształtowania ich motywacji i samodzielności poznawczej.

Ocena 5,0 – bardzo dobra (bdb)

Student samodzielnie, precyzyjnie i wyczerpująco:

- analizuje i porównuje ramowe plany nauczania oraz podstawy programowe plastyki i historii sztuki, wyjaśniając ich cele, strukturę, wymagania i konsekwencje dla organizacji kształcenia;
- interpretuje strukturę wiedzy w zakresie plastyki i historii sztuki oraz uzasadnia znaczenie integracji wewnątrzprzedmiotowej i międzyprzedmiotowej;
- analizuje zasady konstruowania, oceny, doboru i modyfikacji programów nauczania oraz wyjaśnia związki między podstawą programową, programem nauczania, rozkładem materiału i planowaniem procesu dydaktycznego;
- wyjaśnia i uzasadnia znaczenie poszczególnych kompetencji nauczyciela, jego autorytetu, postawy etycznej, komunikacji i współpracy w środowisku szkolnym dla jakości kształcenia;
- porównuje i klasyfikuje metody kształcenia, uzasadnia ich przydatność w odniesieniu do specyfiki treści plastyki i historii sztuki oraz wyjaśnia ich znaczenie dla aktywności poznawczej uczniów;
- analizuje teoretyczne modele uczenia się we współpracy oraz wyjaśnia ich znaczenie dla rozwijania kompetencji komunikacyjnych, społecznych i umiejętności rozwiązywania problemów;
- wyjaśnia zasady indywidualizacji nauczania, diagnozy wstępnej oraz dostosowania metod, form pracy i środków dydaktycznych do potrzeb i możliwości uczniów;
- analizuje możliwości realizacji nauczania interdyscyplinarnego i projektów edukacyjnych oraz uzasadnia znaczenie korelacji międzyprzedmiotowej;
- wyjaśnia i uzasadnia kryteria doboru materiałów dydaktycznych, narzędzi multimedialnych i zasobów cyfrowych, uwzględniając prawo autorskie, zasady etyczne i krytyczną ocenę źródeł;
- porównuje metody diagnozowania i oceniania osiągnięć uczniów oraz wyjaśnia zasady konstruowania narzędzi pomiaru dydaktycznego i ich znaczenie dla procesu kształcenia;
- analizuje funkcje oceniania wewnętrznego i zewnętrznego, wyjaśnia specyfikę egzaminu maturalnego z historii sztuki i egzaminu dyplomowego w szkołach plastycznych oraz uzasadnia znaczenie ewaluacji procesu nauczania;
- wyjaśnia powiązania między diagnozą, doborem metod kształcenia, ocenianiem i ewaluacją oraz uzasadnia znaczenie systematycznego utrwalania wiedzy, motywacji, krytycznego myślenia i samodzielności poznawczej uczniów.

Warunkiem zaliczenia jest obecność na wykładzie (możliwe dwie nieobecności), każda następna powoduje potrzebę zaliczenia zajęć, na których student/tka byli nieobecni.
Zaliczenie odbywa się na podstawie testu na koniec zajęć

Algorytm ustalania oceny na podstawie testu:
Ocena 2 (niedostateczny) - poniżej 50 % punktów z testu.
Ocena 3 (dostateczny) - 51-70 % puntów uzyskanych z testu.
Ocena 4 (dobry) - 71-90 % punktów uzyskanych z testu.
Ocena 5 (bardzo dobry) 91-100 % punktów uzyskanych z testu.

Praktyki
Studentów obowiązują praktyki zawodowe w szkołach i innych placówkach oświatowych. Podczas praktyk osiągają efekty opisane w ROZPORZĄDZENIEM MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO z dnia 25 lipca 2019 r. w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela (Dz. U. z 2019 r., poz. 1450) z późniejszymi zmianami (Tekst jednolity rozporządzenia w Obwieszczeniu Ministra Edukacji i Nauki z dnia 6 kwietnia 2021 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela (Dz.U. 2021 poz. 890); na podstawie art. 68 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U.poz. 1668, z późn. zm. 2).
Dla pierwszego przedmiotu - liczba godzin 120 oraz 30 godzin praktyk u pedagoga szkolnego.

Literatura podstawowa
1. Arends R.I.: Uczymy się nauczać, WSiP, Warszawa 2002.
2. Fenstermacher G., Soltis I.F., Style nauczania, WSiP, Warszawa 2000.
3. Lewińska B., Dzieło sztuki, jego opis i analiza w kontekście egzaminu maturalnego z historii sztuki, Wyd. Naukowe UKSW, Warszawa 2023.
4. Lewińska B., Kształcenie artystyczne w szkołach plastycznych w Polsce w latach 1944-2017, Wyd. Naukowe UKSW i Centrum Edukacji Artystycznej, Warszawa 2018 (wyłącznie rozdział 13: Historia sztuki w szkołach artystycznych, s. 345-435).
5. Lewińska B., Mierzwiak J., Kozak W., Vademecum Nauczyciela. Wdrażanie podstawy programowej w szkole ponadpodstawowej. Plastyka, Historia sztuki, Ośrodek Rozwoju Edukacji, Warszawa 2019.

Literatura uzupełniająca
1. Lewińska B., Matura z historii sztuki, historii muzyki i wiedzy o tańcu w: Szkoła Artystyczna, zeszyt 2/2018, s. 17-40, wyd. Centrum Edukacji Artystycznej, Warszawa 2018.
2. Lewińska B., Jak formułować wymagania na egzamin dyplomowy na przykładzie szkół plastycznych, Szkoła Artystyczna, zeszyt 1/2018, s. 49-66, wyd. Centrum Edukacji Artystycznej, Warszawa 2018.
3. Dziedzic A., Kozłowska W.,: Drama na lekcjach historii, WSiP Warszawa 1999.
4. Ernst K.: Szkolne gry uczniów, WSiP, Warszawa 2003.

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

• Strona przedmiotu WNHS-HS-DHSiP1 w USOSweb