Ćwiczenia terenowe - Łódź WNHS-HS-ĆTŁODZ
Przedmiot ma formę wyjazdu studyjnego (ćwiczenia terenowe), w którym Łódź staje się narzędziem dydaktycznym: miasto traktowane jest jako medium sztuki i historii sztuki. Oś zajęć stanowi praktyka analizy poszczególnych przestrzeni miasta: interpretacja form, materiałów i detali, relacji skali i funkcji, a także sposobów, w jakie przestrzeń miejska organizuje spojrzenie i wytwarza znaczenia (hierarchie, rytmy, punkty ciężkości, pola niewidzialności).
Kluczowe jest przesunięcie perspektywy: od pojedynczych obiektów ku relacjom między nimi (ciągi urbanistyczne, sąsiedztwa, osie, granice, przejścia), a więc ku miastu jako układowi, w którym architektura, infrastruktura i instytucje tworzą spójną, choć wielogłosową narrację.
W szczególności rozwijane będą następujące elementy:
Historia Łodzi jako kontekst interpretacyjny
Łódź omawiana jest jako miasto dynamicznej modernizacji: gwałtownego wzrostu demograficznego i ekonomicznego, migracji, wieloetniczności i konfliktów społecznych, a następnie przemian XX wieku (wojna i zerwanie ciągłości, powojenna przebudowa instytucjonalna, transformacja po 1989). Historia nie jest tu tłem, lecz narzędziem rozumienia: pozwala odczytywać, dlaczego pewne formy architektury i urbanistyki powstawały właśnie w takim, a nie innym kształcie, oraz jakie fantazje społeczne i ekonomiczne zostały w nich „zapisane”.
Architektura miasta w cieniu przemysłu
Analizowana jest dziewiętnastowieczna kultura przemysłowa jako system form: architektura fabryczna, rezydencjonalna i robotnicza nie są traktowane wyłącznie stylistycznie i autonomicznie, lecz jako powiązany układ reprezentacji i infrastruktury. Interesuje nas to, jak przemysł organizował obraz miasta: monumentalność produkcji, porządek parcelacyjny, typy zabudowy i logiki funkcjonalne, a także „estetyka prestiżu” (oraz jej rewers: estetyka dyscypliny i kontroli) wpisane w materię architektury.
Od historyzmu do modernizmu: architektura jako zapis zmiany
Wątek obejmuje XIX i XX wiek: od historyzmu i eklektyzmu po różne odmiany modernizmu. Zajęcia koncentrują się na rozpoznawaniu języków formy (kompozycja, detal, materiał, rytm elewacji), ale przede wszystkim na tym, co te języki robią kulturowo: jak negocjują nowoczesność, aspiracje klasowe, idee funkcjonalności, higieny, postępu. Studenci uczą się odróżniać „styl” jako etykietę od „stylu” jako narzędzia porządkowania doświadczenia społecznego i projektowania wyobrażeń o tym, jak ma wyglądać „dobre” życie w mieście.
Muzeum jako przestrzeń narracji
Trzeci komponent przenosi uwagę z miasta do instytucji: muzeum traktowane jest jako szczególny rodzaj przestrzeni, w której sztuka zostaje ułożona w opowieść. Analizujemy ekspozycję jako praktykę interpretacyjną: jak scenariusz, architektura wnętrza, rytm przejścia, podpisy i rozwiązania aranżacyjne konstruują znaczenia, hierarchie i „oczywistości” historii sztuki. Innymi słowy: uczymy się czytać muzeum w podobnym trybie jak miasto — jako układ wyborów, wyłączeń i akcentów.
Metody pracy i kompetencje
Zajęcia mają charakter praktyczny: obejmują obserwację kierowaną, krótkie analizy in situ, mini-dyskusje i zadania porównawcze. Studenci ćwiczą:
opis kontekstualny obiektu (forma + funkcja + kontekst historyczny i społeczny),
porównywanie typologii i języków architektonicznych w terenie,
podstawową krytykę narracji instytucjonalnych (wystawienniczych) i miejskich.
|
W cyklu 2023/24_L:
Treści merytoryczne: historia Łodzi, wybrane obiekty zabytkowe na terenie Łodzi, omówienie wybranych prac z kolekcji muzeum ms2, przedstawienie historii muzeum, przedstawienie koncepcji ekspozycji, zapoznanie się z wybranymi wystawami i wydarzeniami artystycznymi w Łodzi. W ramach zajęć studentka/student przygotowuje prezentację, opracowanie wybranego wcześniej tematu związanego z ekspozycją |
W cyklu 2024/25_L:
Zajęcia koncentrują się na bezpośrednim poznawaniu najważniejszych zabytków oraz wybranych kolekcji muzealnych w Łodzi ze szczególnym uwzględnieniem Muzeum Sztuki i jego historii. Zajęcia mają charakter praktyczny, a ich głównym celem jest umożliwienie studentom interpretacji dziedzictwa artystycznego miasta poprzez wizyty w miejscach o wysokiej wartości historycznej, kulturalnej i artystycznej. Podczas zajęć studenci będą mieli okazję zwiedzać zarówno zabytkowe budynki, jak i nowoczesne przestrzenie kultury, poznając bogatą historię Łodzi od czasów jej rozwoju przemysłowego, poprzez okres modernizmu, aż po współczesne realizacje artystyczne. W programie uwzględnione zostaną wizyty w muzeach oraz w przestrzeniach publicznych, gdzie sztuka współgra z urbanistyką i historią miasta. W ramach zajęć studenci przygotują projekt W ramach zajęć studenci zrealizują projekt, którego ocena będzie Projekt studencki: „Łódź – Mapa Sztuki i Historii” Cel projektu: Opis projektu: Architektura przemysłowa (np. Księży Młyn, dawne fabryki) Badania terenowe i dokumentacja – Każdy zespół odwiedza przydzielone miejsca, wykonuje zdjęcia, szkice i zbiera informacje historyczne. Opracowanie treści – zespoły przygotowują krótkie opisy i analizy obiektów, podkreślając ich znaczenie w kontekście historii Łodzi i rozwoju sztuki. Tworzenie mapy Opcja cyfrowa: interaktywna mapa online (np. w Google My Maps) z punktami i opisami. Korzyści dla studentów: |
Dyscyplina naukowa, do której odnoszą się efekty uczenia się
E-Learning
Grupa przedmiotów ogólnouczenianych
Opis nakładu pracy studenta w ECTS
W cyklu 2025/26_L: Udział w zajęciach - 6 godzin
Przygotowanie do zajęć - 10 godzin
Praca po zajęciach - 5 godzin | W cyklu 2023/24_L: Uczestnictwo w zajeciach 6 godzin
przygotowanie do zajęć ok. 6 godzin | W cyklu 2024/25_L: udział w ćwiczeniach terenowych: 6 godz.
praca własna studenta (zapoznanie się z literaturą przedmiotu i przygotowanie referatu): 9-6,5 godz.
suma godzin: ok. 15 |
Poziom przedmiotu
Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się
Typ przedmiotu
Wymagania wstępne
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Po ukończeniu przedmiotu student osiągnie następujące efekty uczenia się:
Wiedza
Opisuje kluczowe etapy rozwoju Łodzi w XIX i XX wieku oraz wyjaśnia ich znaczenie dla kształtowania architektury i kultury wizualnej miasta.
Charakteryzuje podstawowe typologie łódzkiej architektury związanej z przemysłem (fabryczna, rezydencjonalna, robotnicza) oraz objaśnia ich funkcje w systemie reprezentacji i infrastruktury.
Rozróżnia podstawowe języki formy architektonicznej od historyzmu i eklektyzmu po modernizm.
Wyjaśnia rolę instytucji muzealnych jako przestrzeni narracji.
Umiejętności
Analizuje obiekty i zespoły urbanistyczne in situ, uwzględniając formę, materiał, detal, skalę i funkcję oraz ich kontekst historyczny i społeczny.
Porównuje typologie i rozwiązania architektoniczne w terenie oraz wnioskuje o relacjach między obiektami (ciągi, sąsiedztwa, osie, granice, przejścia).
Analizuje wybraną ekspozycję muzealną jako układ narracyjny oraz uzasadnia interpretację, wskazując środki ekspozycyjne i ich konsekwencje znaczeniowe.
Kompetencje społeczne
Współpracuje w zespole podczas badań terenowych, dzieli się zadaniami i koordynuje gromadzenie oraz wstępną analizę materiału.
Przyjmuje odpowiedzialność za rzetelność dokumentacji i stosuje zasady etyki akademickiej w pracy z materiałem wizualnym i opisowym (autorstwo, źródła, podpisy, kontekst).
Kryteria oceniania
1. Merytoryczna jakość opracowania (60%)
a. Dokładność i rzetelność zebranych informacji historycznych i artystycznych (25%)
b. Trafność analizy kontekstu kulturowego i znaczenia obiektów (25%)
c. Poprawność językowa i przejrzystość treści (10%)
2. Kreatywność i innowacyjność (40%)
a. Oryginalność podejścia do przedstawienia zabytków i kolekcji (20%)
b. Atrakcyjność formy prezentacji (20%)
Literatura
|
W cyklu 2023/24_L:
Literatura zostanie podana studentom do poszczególnych zagadnień. |
W cyklu 2024/25_L:
Literatura obowiązkowa Literatura uzupełniająca (zalecana) Aleksandra Jach, Katarzyna Słoboda, Joanna Sokołowska, Magdalena Ziółkowska (red.), „Muzeum Sztuki w Łodzi”, t. 1-2, Łódź 2015. „Łódź poprzez wieki. Historia miasta”, tom 1-4, Łódź 2023. Bomelburg Hans-Jurge „Łódź Historia wielokulturowego miasta przemysłowego w XX wieku”, Łódź 2024 Krzysztof Stefański, „Atlas architektury dawnej Łodzi do 1939”, Łódź 2003. W. Jordan, „W kręgu łódzkiej secesji”, Łódź 2006. „Muzeum Sztuki w Łodzi. Monografia”, tom 1-2, red. Daniel Muzyczuk, Magdalena Ziółkowsk, Łódź 2015. Łukasz Zaremba Jarosław Suchan (red.), „Atlas Nowoczesności. Kolekcja sztuki XX i XXI wieku”, Łódź 2017. „Sztuka w Łodzi”, t. 1-7, Łódź. |
Uwagi
|
W cyklu 2023/24_L:
Brak |
W cyklu 2024/25_L:
ćwiczenia terenowe |
Więcej informacji
Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami:
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: