Kultura umysłowa na Mazowszu WNHS-HI-KultMaz
W trakcie zajęć omówione zostaną następujące tematy:
1. Kultura umysłowa jako przedmiot badań historycznych
2. Statuty książąt mazowieckich
3. Zaginiony Rocznik Mazowiecki
4. Europejski sukces traktatu Mikołaja Z Błonia
5. Kalendarz Płocki z XIV wieku
6. Mazowiecki ,,Horatius Sarmaticus”
7. Stanisław Łubieński. Biskup i historyk
8. Kultura w Warszawie Wazów
9. Collegium Nobilium
10. Szkoła Rycerska
11. Liceum Warszawskie
12. Szkolnictwo na Mazowszu w dobie rozbiorów
13. Królewski Uniwersytet Warszawski
14. Towarzystwa Przyjaciół Nauk
15. Od Wydziału Teologicznego do Uniwersytetu – Historia UKSW
|
W cyklu 2025/26_Z:
1. Kultura umysłowa jako przedmiot badań historycznych |
Dyscyplina naukowa, do której odnoszą się efekty uczenia się
E-Learning
Grupa przedmiotów ogólnouczenianych
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2020/21_Z: | W cyklu 2022/23_Z: | W cyklu 2021/22_L: | W cyklu 2023/24_Z: | W cyklu 2024/25_Z: | W cyklu 2026/27_Z: | W cyklu 2025/26_Z: |
Opis nakładu pracy studenta w ECTS
W cyklu 2024/25_Z: 15 godz. – udział w konwersatorium
65 godz. – analiza zadanych materiałów (samodzielna i podczas konsultacji)
30 godz. – przygotowanie pracy pisemnej
Razem 110 godzin = 4 punkty ECTS | W cyklu 2025/26_Z: 30 godz. – udział w konwersatorium
30 godzin - przygotowanie pracy pisemnej
50 godz. – przygotowanie do zajęć
Razem 110 godzin = 4 punkty ECTS | W cyklu 2026/27_Z: 30 godz. – udział w konwersatorium
60 godz. – przygotowanie do zajęć
20 godzin - przygotowanie do kolokwium
Razem 110 godzin = 4 punkty ECTS |
Poziom przedmiotu
Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się
Typ przedmiotu
Wymagania wstępne
Efekty uczenia się
HI1 W05
Student zna faktografię historii kultury umysłowej na Mazowszu.
HI1 W06
Student analizuje fakty z dziejów kultury umysłowej uwzględniając ich podłoże społeczne, polityczne i religijne.
HI1 W07
Student omawia związki pomiędzy procesami zachodzącymi w historii kultury umysłowej.
HI1U02
Student przeprowadza krytykę źródeł do dziejów kultury umysłowej. Wyjaśnia ich treść oraz analizuje ich rolę w dziejach kultury Mazowsza.
Kryteria oceniania
Ocenie podlega udział w konwersatorium, praca pisemna oraz wynik pisemnego testu.
• Na ocenę bardzo dobrą
- Student zna całą przedstawioną na zajęciach faktografię historii kultury umysłowej Mazowsza.
- Student analizuje wszystkie omawiane na konwersatorium fakty z dziejów kultury umysłowej uwzględniając ich podłoże społeczne, polityczne i religijne.
- Student omawia wszystkie analizowane w trakcie zajęć związki pomiędzy procesami zachodzącymi w historii kultury umysłowej.
- Student przeprowadza krytykę wszystkich przedstawionych na konwersatorium źródeł do dziejów kultury umysłowej. Wyjaśnia ich treść oraz analizuje ich rolę w dziejach kultury Mazowsza.
• Na ocenę dobrą
- Student zna większość przedstawionej na zajęciach faktografii historii kultury umysłowej Mazowsza.
- Student analizuje większość z omawianych na konwersatorium faktów z dziejów kultury umysłowej uwzględniając ich podłoże społeczne, polityczne i religijne.
- Student omawia większość z analizowanych w trakcie zajęć związków pomiędzy procesami zachodzącymi w historii kultury umysłowej.
- Student przeprowadza krytykę większości przedstawionych na konwersatorium źródeł do dziejów kultury umysłowej. Wyjaśnia ich treść oraz analizuje ich rolę w dziejach kultury Mazowsza.
• Na ocenę dostateczną
- Student zna niektóre przedstawioną na zajęciach fakty z historii kultury umysłowej Mazowsza.
- Student analizuje niektóre z omawianych na konwersatorium faktów z dziejów kultury umysłowej uwzględniając ich podłoże społeczne, polityczne i religijne.
- Student omawia niektóre analizowane w trakcie zajęć związki pomiędzy procesami zachodzącymi w historii kultury umysłowej.
- Student przeprowadza krytykę niektórych przedstawionych na konwersatorium źródeł do dziejów kultury umysłowej. Wyjaśnia ich treść oraz analizuje ich rolę w dziejach kultury Mazowsza.
Dopuszczalna jedna nieobecność. Kolejne nieobecności odrabiane są w formie rozmowy na dyżurze (Kampus Wóycickiego, bud. 23, pok. 315) we wtorki w godzinach: 16:45 - 18:15 lub po indywidualnym ustaleniu.
Literatura
Literatura obowiązkowa
Źrodła
Calendarium plocense, [w:] Monumenta Poloniae Historica. Pomniki dziejowe Polski, t. 5, ed. A. Bielowski, Lwów 1886, s. 444–461.
Jarzębski A., Gościniec abo krótkie opisanie Warszawy, oprac. W. Tomkiewicz, Warszawa 1974.
Kaliszewski A., Rozmowa o celu y naypierwszym edukacyi końcu, W Warszawie: in Collegio Scholarum Piarum, [1757].
Korespondencja Macieja Kazimierza Sarbiewskiego ze Stanisławem Łubieńskim, przeł. i oprac. J. Starnawski, Warszawa 1986. Łubieński S., Droga do Szwecji Zygmunta III, króla polskiego i szwedzkiego, w 1593 roku, przeł. A. B. Jocher; Rozruchy domowe w Polsce w latach 1606-1608, przeł. S. Szczygieł, wyd. J. Byliński i W. Kaczorowski, Opole 2009.
Maciesza A., Stefan i Halina Rutscy. Zasługi ich na polu organizacji nauki w Płocku. Odczyt wygł. na uroczystem posiedz. Tow. Naukowego Płockiego w dniu 23 kwietnia 1933 r., Płock 1933.
Mikołaj z Błonia, De sacramentis. Traktat kapłański o sakramentach i świętych oficjach oraz o ich szafarzach, tłum. K. Alexandrowicz et al., Warszawa 2025.
Popis publiczny uczniów Szkoły Wojewódzkiey XX. Benedyktynów w Pułtusku, Warszawa: Drukarnia Rządowa, 1821-1826.
Roczniki Towarzystwa Warszawskiego Przyiaciół Nauk, Warszawa: w Drukarni Xięży Pijarów, 1802-1811.
Sarbiewski M. K., Poezje, wybrał i wstępem opatrzył Z. Jerzyna, Warszawa 2005.Starodawne prawa polskiego pomniki, t. 1, wyd. Z. Helcel, Warszawa 1856, s. 269-274, 280-290.
Tymczasowe urządzenie wewnętrzne Uniwersytetu Królewsko-Warszawskiego, Warszawa: [s. typogr.], 1818.
Urządzenie Królewskiego Liceum Warszawskiego, Warszawa: J. C. G. Ragoczy, 1804.
Zbiór pism tyczących się moralnej edukacji młodzi Korpusu Kadetów, [Warszawa: Piotr Dufour, 1774].
OPRACOWANIA
Literatura obowiązkowa
Bartnicki R., Korzenie UKSW. Z dziejów uczelni na warszawskich Bielanach, Warszawa 2017.
Białowąs K., Organizacyjno-programowy model kształcenia kadetów w Szkole Rycerskiej, [w:] Szkoła Rycerska Kadetów Jego Królewskiej Mości i Rzeczypospolitej, red. W. Bednaruk, Lublin 2016, s. 45-51.
Grabowski J., Świętosław z Wojcieszyna, autor polskiego tłumaczenia statutów koronnych. Przyczynek do roli uczonych w średniowiecznej Polsce [w:] Historia, memoria, scriptum. Księga jubileuszowa z okazji osiemdziesięciolecia urodzin profesora Edwarda Potkowskiego, red. J. Krochmal, s. 330-337.
Graczyk W., Stanisław Łubieński. Pasterz, polityk i pisarz 1574-1640, Kraków 2005.
Herod P., Skryptorium katedralne płockie do XIV wieku, „Archiwa , Biblioteki I Muzea Kościelne”, 99 (2013), s. 29-42.
Kruszewski Z., Towarzystwo Naukowe Płockie w dwusetlecie istnienia, „Rocznik Towarzystwa Naukowego Płockiego”, 12 (2020), s. 167–183.
Lichański J. Z., Maciej Kazimierz Sarbiewski - droga życia i twórczości, [w:] Maciej Kazimierz Sarbiewski i jego epoka. Próba syntezy, red. J. Z. Lichański, Pułtusk 2006, s. 47-66.
Mączyński R., Kulturotwórcza rola warszawskiego Collegium Regium i Collegium Nobilium Scholarum Piarum, [w]: Przestrzeń klasztoru, przestrzeń kultury. Piśmiennictwo, książka, edukacja, red. J. Pietrzak Thébault, Ł. Cybulski, Warszawa 2017, s. 83–123.
Mycielski M., Uniwersytet Królewski 1816-1831, [w:] Dzieje Uniwersytetu Warszawskiego 1816−1915, red. T. Kizwalter, Warszawa 2016, s. 53-362.
Nowakowski T., Źródła Jana Długosza do dziejów Mazowsza w XI–XIV wieku. W poszukiwaniu rocznika płockiego, Bydgoszcz 2012.
Pieńkowska A., Wkład Warszawy w kulturalny i polityczny rozwój Mazowsza za panowania Wazów, [w:] Polska-Mazowsze. Dzieje polityczno-militarne, gospodarka i kultura. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Januszowi Szczepańskiemu w 65. rocznicę urodzin i 40-lecie pracy naukowej, red. A. Koseski, R. Turkowski, Pułtusk 2013, s. 253–266.
Poznański K., Losy szkolnictwa polskiego na ziemiach zaboru pruskiego, [w:] Historia wychowania , t. 2, red. Ł. Kurdybacha, Warszawa 1967, s. 106–114.
Wiśniewski K., Szkolnictwo benedyktyńskie w Pułtusku w latach 1781–1833, „Nasza Przeszłość”, 117 (2012), s. 205–214.
Zwiercan M., Mikołaj z Błonia (1. poł. XV w.), [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. XXI Wrocław 1976, s. 102-104.
Zybała A., Wokół kultury umysłowej w Polsce — jej źródła i przejawy, „Kultura i Społeczeństwo”, 61 (2017), nr 4, s. 103-123.
Literatura uzupełniająca
Chudzyński M., Szkolnictwo średnie Mazowsza w latach 1795–1863, [w:] Dzieje Mazowsza, t. 3, Lata 1795-1918, red. J. Szczepański, Pułtusk 2012, s. 207–248.
Kuczyński S. K., Rozwój kultury na Mazowszu (połowa XIII-XVI w.), [w:] Dzieje Mazowsza, t. 1, red. J. Szczepański, Pułtusk 2006.
Lolo R., Szkoły jezuickie na Mazowszu, [w:] Dzieje Mazowsza, t. 2, Lata 1527-1794, red. J. Tyszkiewicz, Pułtusk 2015, s. 409-434.
Schiller J., Portret zbiorowy nauczycieli warszawskich szkół średnich. 1795-1862, Warszawa 1998.
Stawarz A., Życie kulturalne na Mazowszu w latach 1865-1914/1918, [w:] Dzieje Mazowsza, t. 3, Lata 1795-1918, red. J. Szczepański, Pułtusk 2012, s. 565-622.
Święcki C. K., Kultura literacka Płocka w średniowieczu, Warszawa - Siedlce 2007.
|
W cyklu 2025/26_Z:
Literatura obowiązkowa Literatur uzupełniająca |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: