Dzieje wychodźstwa polskiego w XIX i XX w. WNHS-HI-DzWP

Studenci zapoznają się z podstawowymi mechanizmami migracji, ze szczególnym uwzględnieniem migracji polskich. Poznają dzieje polskiego wychodźstwa od II poł. XVIII w., poprzez emigrację okresu napoleońskiego, wielką emigrację po powstaniu listopadowym oraz innych powstaniach niepodległościowych, a także emigrację zarobkową. Celem wykładu będzie też zaprezentowanie życia Polaków na emigracji – ich najważniejszych instytucji, organizacji, udziału w życiu społecznym i politycznym krajów zamieszkania. Szczególne miejsce zajmą też deportacje sowieckie w XX w. oraz polska emigracja podczas II wojny światowej.

W cyklu 2024/25_L:

1. Emigracja polska u schyłku Rzeczypospolitej szlacheckiej.
2. Emigracja porozbiorowa do 1830 r.
3. Emigracja popowstaniowa oraz deportacje z lat 1831 - 1864
4. Początki emigracji zarobkowej i migracje między zatorowe w pierwszej połowie XIX w.
5. Emigracja polska w USA w I poł XIX w. Polonia wobec polskich dążeń niepodległościowych 1846-64
6. Emigracja i deportacje po powstaniu styczniowym
7. Stosunek Polaków mieszkających w Stanach Zjednoczonych do problemu niewolnictwa i wojny secesyjnej
8. Polityka imigracyjna w państwach docelowych emigracji polskiej w latach 1850-1918
9. Emigracja zarobkowa w II połowie XIX w. oraz wychodźstwo polskie okresu międzywojennego
10. Emigracja Polaków po klęsce wrześniowej 1939 r. Polacy w Wielkiej Brytanii w okresie II wojny światowej
11. Deportacje sowieckie podczas II wojny światowej
12. Emigracja Polaków w okresie PRL

Dyscyplina naukowa, do której odnoszą się efekty uczenia się

historia

E-Learning

W cyklu 2021/22_L:

E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy

W cyklu 2019/20_L:

E-Learning z podziałem na grupy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych

nie dotyczy

Opis nakładu pracy studenta w ECTS

W cyklu 2022/23_L:

2 punkty ECTS: 30 godz. - udział w wykładach 30 godz. - przygotowanie do egzaminu

W cyklu 2025/26_L:

30 godz. - udział w zajęciach. 5 godz. - przygotowanie prezentacji na podstawie wskazanej literatury uzupełniającej. 25 godz. - przygotowanie do ustnego kolokwium zaliczeniowego.

W cyklu 2024/25_L:

2 punkty ECTS: 30 godz. - udział w wykładach 30 godz. - przygotowanie do egzaminu

Poziom przedmiotu

zaawansowany

Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się

HI2_W03 HI2_W06 HI2_W07

Typ przedmiotu

obowiązkowy

Wymagania wstępne

Studenci posiadają wiedzę z zakresu historii Polski XIX i XX wieku oraz histori powszechnej XIX i XX w. na poziomie akademickim.

Koordynatorzy przedmiotu

Waldemar Gliński

Efekty kształcenia

Student wykazuje się uporządkowaną i pogłębionąwiedzę z zakresu historii polskiej emigracji XIX i XX w.; wyjaśnia działania związane z emigracją determinowane podłożem narodowym, politycznym,religijnym i kulturowym; wskazuje i wyjaśnia związki historii z innymi dziedzinami nauk humanistycznych i społecznych w zakresie migracji ludności w okresie XIX i XX w.

Kryteria oceniania

Forma oceny i weryfikacji wiedzy: kolokwium ustne oraz ocena przygotowanej przez studenta na podstawie literatury uzupełniającej prezentacji.
Na ocenę dostateczną: student potrafi określić główne przyczyny emigracji Polaków oraz ich kierunki, czynniki tzw. przyciągające i wypychające.
Na ocenę dobrą: student posiada wiedzę w zakresie przebiegu, zasięgu, skali i struktury społecznej polskiej emigracji politycznej i zarobkowej oraz deportacji.
Na ocenę bardzo dobrą student ma wiedzę na temat wiodących instytucji politycznych, kulturalnych, społecznych i gospodarczych Polaków istniejących w krajach osiedlenia oraz wkładu Polaków w dorobek kulturowy tychże krajów.
Liczba dopuszczalnych nieobecności na zajęciach - 3.

Literatura

W cyklu 2024/25_L:

Literatura podstawowa:
Emigracja z ziem polskich w czasach nowożytnych i najnowszych (XVIII-XX w.), red. A. Plich, Warszawa 1984.
Kołodziej E., Dzieje Polonii w zarysie. 1918-1939, Warszawa 1991.
Polonia w Europie, red. B. Szydłowska-Ceglowa, Poznań 1992.
Polska diaspora, red. A. Walaszek, Kraków 2001.
Literatura pomocnicza:
Dzieje Polonii w Ameryce Łacińskiej, red. M. Kula, Wrocław 1983.
Kałuski M., Polacy w Chinach, Warszawa 2001.
Kuczyński A., Syberia. 400 lat polskiej diaspory. Zesłania, martyrologia i sukcesy cywilizacji Polaków. Rys historyczny, antologia, Krzeszowice 2016.
Paszkowski L., Polacy w Australii Oceanii 1790-1940, Toruń-Melbourne 2008.
Polska – dwa światy. Kraj i Polonia. Materiały z Międzynarodowej Konferencji Naukowej „Polacy w Ameryce Północnej – 400-lecie”, red. W. Gliński, W. J. Wysocki, Warszawa 2009.

W cyklu 2025/26_L:

Literatura pomocnicza:
Dzieje Polonii w Ameryce Łacińskiej, red. M. Kula, Wrocław 1983.
Kałuski M., Polacy w Chinach, Warszawa 2001.
Kuczyński A., Syberia. 400 lat polskiej diaspory. Zesłania, martyrologia i sukcesy cywilizacji Polaków. Rys historyczny, antologia, Krzeszowice 2016.
Paszkowski L., Polacy w Australii Oceanii 1790-1940, Toruń-Melbourne 2008.
Polska – dwa światy. Kraj i Polonia. Materiały z Międzynarodowej Konferencji Naukowej „Polacy w Ameryce Północnej – 400-lecie”, red. W. Gliński, W. J. Wysocki, Warszawa 2009.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu WNHS-HI-DzWP w USOSweb