Metody geofizyczne w badaniach dziedzictwa kulturowego WNHS-AR-MGZDK

Celem zajęć jest pogłębienie wiedzy dotyczącej metod geofizycznych stosowanych w badaniach archeologicznych i badaniach dziedzictwa kulturowego oraz rozwinięcie umiejętności ich właściwego doboru i interpretacji rezultatów. Na podstawie konkretnych przykładów studenci analizują sposób planowania badań, uwarunkowania środowiskowe i geologiczne, zastosowaną aparaturę i parametry pomiarowe, sposób prezentacji danych oraz możliwości i ograniczenia interpretacyjne poszczególnych metod.
Istotnym elementem zajęć jest samodzielna analiza rzeczywistych przykładów badań geofizycznych, w szczególności dokumentacji i sprawozdań konserwatorskich, oraz ocena przydatności zastosowanych metod do rozwiązania określonego problemu badawczego.

W cyklu 2025/26_L:

Celem zajęć jest szczegółowe omówienie metod geofizycznych stosowanych obecnie w badaniach archeologicznych i przedstawieniu ich praktycznego wykorzystania na konkretnych przykładach, a także rozwinięcie kompetencji w zakresie ich doboru, opracowania danych i interpretacji rezultatów.

Dyscyplina naukowa, do której odnoszą się efekty uczenia się

archeologia

E-Learning

E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych

nie dotyczy

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2022/23_L:

Kamil Rabiega

W cyklu 2026/27_Z:

Kamil Rabiega
Fabian Welc

W cyklu 2024/25_L:

W cyklu 2021/22_L:

W cyklu 2023/24_L:

W cyklu 2025/26_L:

Opis nakładu pracy studenta w ECTS

W cyklu 2022/23_L:

Udział w zajęciach: 30 godz Przygotowanie prezentacji zaliczeniowej (wraz z kwerendą archiwalną): 50 godz Suma godzin: 80 godz. Liczba ECTS: 80 godz./25(30) = 3 ECTS

W cyklu 2023/24_L:

Udział w zajęciach: 30 godz Przygotowanie prezentacji zaliczeniowej (wraz z kwerendą archiwalną): 50 godz Suma godzin: 80 godz. Liczba ECTS: 80 godz./25(30) = 3 ECTS

W cyklu 2024/25_L:

Udział w zajęciach: 30 godz Wykonanie kwerendy w WUOZ: 10 godz. Przygotowanie prezentacji: 10 godz. Przygotowanie referatu pisemnego : 30 godz Suma godzin: 80 godz. = 3 ECTS w tym w kontakcie bezpośrednim z nauczycielem akademickim 30 godz. (1 ECTS)

W cyklu 2025/26_L:

W cyklu 2026/27_Z:

3 ECTS Udział w zajęciach – 30 godz. Kwerenda i pozyskanie materiałów do analizy – 10 godz. Przygotowanie prezentacji – 10 godz. Przygotowanie pracy pisemnej – 30 godz. Łącznie: 80 godz. = 3 ECTS, w tym 30 godz. w bezpośrednim kontakcie z nauczycielem akademickim.

Poziom przedmiotu

średnio-zaawansowany

Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się

AR1_U04 - absolwent umie samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać umiejętności badawcze kierując się wskazówkami opiekuna naukowego AR1_U15 - absolwent potrafi interpretować wyniki specjalistycznych badań źródeł archeologicznych, wyniki badań geofizycznych, prospekcji aerofotograficznej i laserowego skanowania terenu AR1_K04 - absolwent prawidłowo identyfikuje i rozstrzyga dylematy związane z wykonywaniem zawodu archeologa i zarządcy dziedzictwa kulturowego, jest świadom odpowiedzialności za decyzje podejmowane w trakcie prac badawczych oraz konieczności respektowania regulacji prawnych dotyczących prac wykopaliskowych

Typ przedmiotu

obowiązkowy

Wymagania wstępne

Podstawowa wiedza na temat nieinwazyjnych metod badań archeologicznych, w szczególności podstawowych metod geofizycznych stosowanych w badaniach dziedzictwa kulturowego.

Efekty uczenia się

U1 (AR1_U04) – Student wyszukuje, selekcjonuje i wykorzystuje literaturę naukową oraz dokumentację dotyczącą zastosowania metod geofizycznych w badaniach archeologicznych.

U2 (AR1_U04) – Student porównuje rozwiązania badawcze zastosowane w wybranych projektach geofizycznych i formułuje na ich podstawie uzasadnione wnioski.

U3 (AR1_U15) – Student analizuje i interpretuje podstawowe wyniki badań geofizycznych, uwzględniając kontekst archeologiczny i warunki prowadzenia pomiarów.

U4 (AR1_U15) – Student porównuje możliwości i ograniczenia różnych metod geofizycznych oraz dobiera metodę odpowiednią do celu badań, rodzaju stanowiska i warunków terenowych.

K1 (AR1_K04) – Student uwzględnia uwarunkowania prawne i konserwatorskie oraz odpowiedzialność zawodową przy ocenie sposobu prowadzenia i interpretowania badań geofizycznych.

Kryteria oceniania

Efekty U1–U2
Na ocenę 3,0: student wyszukuje podstawową literaturę i dokumentację dotyczącą wybranego przykładu badań, przedstawia zawarte w nich informacje i formułuje podstawowe wnioski.
Na ocenę 4,0: student samodzielnie dobiera odpowiednie źródła i literaturę, porównuje informacje pochodzące z różnych opracowań oraz formułuje uzasadnione wnioski.
Na ocenę 5,0: student przeprowadza samodzielną i pogłębioną kwerendę, krytycznie porównuje źródła i stanowiska badawcze, ocenia ich przydatność oraz formułuje własne, logicznie uzasadnione wnioski.

Efekty U3–U4
Na ocenę 3,0: student rozpoznaje zastosowaną metodę, przedstawia podstawowe wyniki badań i formułuje ich podstawową interpretację oraz wskazuje metodę odpowiednią do typowego problemu badawczego.
Na ocenę 4,0: student samodzielnie analizuje wyniki badań, uwzględnia podstawowe uwarunkowania terenowe i geologiczne, wskazuje ograniczenia interpretacyjne oraz uzasadnia dobór metody.
Na ocenę 5,0: student przeprowadza pogłębioną analizę wyników, krytycznie ocenia jakość danych i sposób ich interpretacji, porównuje możliwości różnych metod i samodzielnie uzasadnia optymalny sposób rozwiązania określonego problemu badawczego.

Efekt K1
Efekt osiągnięty: student przy analizie przypadku uwzględnia wymagania prawne i konserwatorskie, rozpoznaje konsekwencje decyzji badawczych oraz odpowiedzialność związaną z prowadzeniem i interpretacją badań.
Efekt nieosiągnięty: student nie uwzględnia podstawowych uwarunkowań prawnych, konserwatorskich lub konsekwencji podejmowanych decyzji badawczych.

Literatura

Literatura obowiązkowa:
• Misiewicz, K. 2006. Geofizyka archeologiczna. Warszawa: IAiE PAN.
• NID 2020. Standardy prowadzenia badań archeologicznych. Cz. 1. Badania nieinwazyjne lądowe. Kurier Konserwatorski 17.
• Ławecka, D. 2012. Wstęp do archeologii. Warszawa: PWN.

Literatura uzupełniająca:
• Renfrew, C. i P. Bahn 2002. Archeologia. Teorie, metody, praktyka. Warszawa: Prószyński i S-ka.
• Furmanek, M., T. Herbich i M. Mackiewicz 2016. Metody geofizyczne w archeologii polskiej. Wrocław: IAUWr.
• Pawleta, M. i R. Zapłata 2015. Nieinwazyjne rozpoznanie zasobów dziedzictwa archeologicznego: potencjał i możliwości. Poznań: UAM.
• Pospieszny, Ł. 2011. Teoria i praktyka z stosowania magnetometrii w archeologii, [w:] J. Jasiewicz et al. (red.), Metody geoinformacyjne w badaniach archeologicznych. Poznań: BWN.
• Welc, F., K. Rabiega, I. Brzostowska i A. Wagner 2022. From Field Survey to 3D Model – Application of Ground-Penetrating Radar for Studies of Historical Architecture: A Case Study of the Wyszyna Castle in Poland. International Journal of Conservation Science 13 (3): 793–804
• Welc, F., J. Nitychoruk, R. Solecki, K. Rabiega i J. Wysocki 2018. Results of integrated geoarcheological prospection of unique Iron Age hillfort located on Radomno Lake island in North-Eastern Poland. Studia Quaternaria 35 (1): 55–71.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu WNHS-AR-MGZDK w USOSweb