Geoarcheologia - wykład WNHS-AR-Geow
Celem wykładów jest zapoznanie słuchaczy z podstawami nauk o ziemi i nauk przyrodniczych oraz metodami badań geoarcheologicznych. Po ukończeniu kursu student potrafi wyjaśnić związki archeologii z innymi naukami (interdyscyplinarność dyscypliny). Definiuje procesy prowadzące do powstania skał okruchowych oraz procesy kształtujące powierzchnię ziemi. Rozpoznaje formy morfologiczne charakterystyczne dla poszczególnych środowisk. Student zapoznaje się z przejawami naturalnych i antropogenicznych procesów wpływających na kształtowanie się stanowisk archeologicznych. Nabywa wiedzę i umiejętności związane z metodami prowadzenia badań geoarcheologicznych, ich zastosowaniem oraz planowaniem w kontekście konkretnych problemów badawczych.
W cyklu 2021/22_Z:
Celem wykładów i odpowiadających im ćwiczeń jest zapoznanie słuchaczy z podstawami nauk o ziemi i nauk przyrodniczych: geologii, petrologii, geologii historycznej, paleontologii, paleobotaniki, geomorfologii, sedymentologii, gleboznawstwa oraz klimatologii i kartografii. W szczególności zostaną przybliżone następujące zagadnienia: dynamiczne zjawiska kształtujące rzeźbę terenu (geologia dynamiczna i geomorfologia), glacjologia wraz z charakterystyką czwartorzędowych osadów oraz form glacjalnych i fluwioglacjalnych, pedologia (procesy glebotwórcze). Wszystkie wykłady będą wzbogacone o konkretne przykłady omawianych zjawisk i procesów bazując na trzech różnych stanowiskach archeologicznych: Wilanów, Wiskitki, Sakkara (Egipt). Wykłady przygotowane są w formie prezentacji Power Point z odpowiednio dobranym i wyselekcjonowanym materiałem ilustracyjnym. |
W cyklu 2022/23_Z:
Celem wykładów i odpowiadających im ćwiczeń jest zapoznanie słuchaczy z podstawami nauk o ziemi i nauk przyrodniczych: geologii, petrologii, geologii historycznej, paleontologii, paleobotaniki, geomorfologii, sedymentologii, gleboznawstwa oraz klimatologii i kartografii. W szczególności zostaną przybliżone następujące zagadnienia: dynamiczne zjawiska kształtujące rzeźbę terenu (geologia dynamiczna i geomorfologia), glacjologia wraz z charakterystyką czwartorzędowych osadów oraz form glacjalnych i fluwioglacjalnych, pedologia (procesy glebotwórcze). Wszystkie wykłady będą wzbogacone o konkretne przykłady omawianych zjawisk i procesów bazując na trzech różnych stanowiskach archeologicznych: Wilanów, Wiskitki, Sakkara (Egipt). Wykłady przygotowane są w formie prezentacji Power Point z odpowiednio dobranym i wyselekcjonowanym materiałem ilustracyjnym. |
W cyklu 2023/24_Z:
Celem wykładów i odpowiadających im ćwiczeń jest zapoznanie słuchaczy z podstawami nauk o ziemi i nauk przyrodniczych: geologii, petrologii, geologii historycznej, paleontologii, paleobotaniki, geomorfologii, sedymentologii, gleboznawstwa oraz klimatologii i kartografii. W szczególności zostaną przybliżone następujące zagadnienia: dynamiczne zjawiska kształtujące rzeźbę terenu (geologia dynamiczna i geomorfologia), glacjologia wraz z charakterystyką czwartorzędowych osadów oraz form glacjalnych i fluwioglacjalnych, pedologia (procesy glebotwórcze). Wszystkie wykłady będą wzbogacone o konkretne przykłady omawianych zjawisk i procesów bazując na trzech różnych stanowiskach archeologicznych: Wilanów, Wiskitki, Sakkara (Egipt). Wykłady przygotowane są w formie prezentacji Power Point z odpowiednio dobranym i wyselekcjonowanym materiałem ilustracyjnym. |
W cyklu 2024/25_Z:
Celem wykładów jest zapoznanie słuchaczy z podstawami nauk o ziemi i nauk przyrodniczych oraz metodami badań geoarcheologicznych. Po ukończeniu kursu student potrafi wyjaśnić związki archeologii z innymi naukami (interdyscyplinarność dyscypliny). Definiuje i identyfikuje procesy prowadzące do powstania skał okruchowych oraz procesy kształtujące powierzchnię ziemi. Rozpoznaje formy morfologiczne charakterystyczne dla poszczególnych środowisk. Student zapoznaje się z przejawami naturalnych i antropogenicznych procesów wpływających na kształtowanie się stanowisk archeologicznych. Nabywa wiedzę i umiejętności związane z metodami prowadzenia badań geoarcheologicznych, ich zastosowaniem oraz planowaniem w kontekście konkretnych problemów badawczych. |
Dyscyplina naukowa, do której odnoszą się efekty uczenia się
E-Learning
Grupa przedmiotów ogólnouczenianych
Opis nakładu pracy studenta w ECTS
Poziom przedmiotu
Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się
Typ przedmiotu
Wymagania wstępne
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2021/22_Z: | W cyklu 2024/25_Z: | W cyklu 2023/24_Z: | W cyklu 2022/23_Z: | W cyklu 2020/21_Z: |
Efekty kształcenia
W1 - student wyjaśnia powiązania archeologii z naukami ścisłymi
W2 - student definiuje podstawowe pojęcia z zakresu geologii, sedymentologii i geomorfologii stosowane w geoarcheologii,
W3 - student rozróżnia formy rzeźby terenu właściwe dla środowisk rzecznych, eolicznych i polodowcowych,
W4 - student opisuje wpływ naturalnych i antropogenicznych procesów na kształtowanie się stanowisk archeologicznych,
W5 - student wymienia metody badawcze stosowane w badaniach geoarcheologicznych,
U1 - student planuje badania geoarcheologiczne adekwatne do problemu badawczego,
U2 - student interpretuje wyniki badań geoarcheologicznych np. analizy zawartości fosforu, diagramy palinologiczne,
U3 - student analizuje wpływ człowieka na środowisko na podstawie badań geoarcheologicznych.
Kryteria oceniania
Efekty W1, W2, W3, W4:
na ocenę 5 (bdb) - student wyjaśnia powiązania archeologii z naukami ścisłymi, samodzielnie wymienia nauki najczęściej stosowane w badaniach geoarcheologicznych,
definiuje wszystkie podstawowe pojęcia z zakresu nauk o ziemi poznane na wykładzie,
samodzielnie rozpoznaje zaprezentowane elementy rzeźby terenu i wskazuje na środowisko w jakim powstały,
wymienia naturalne i antropogeniczne procesy wpływające na kształt stanowiska archeologicznego,
samodzielnie wymienia wszystkie poznane metody badawcze stosowane w geoarcheologii,
na ocenę 4 (db) - student wyjaśnia powiązania archeologii z naukami ścisłymi, samodzielnie wymienia nauki najczęściej stosowane w badaniach geoarcheologicznych,
definiuje większość z podstawowych pojęć z zakresu nauk o ziemi poznanych na wykładzie,
samodzielnie rozpoznaje większość zaprezentowanych elementów rzeźby terenu i wskazuje na środowisko w jakim powstały,
wymienia większość naturalnych i antropogenicznych procesów wpływających na kształt stanowiska archeologicznego,
samodzielnie wymienia większość poznanych metod badawczych stosowanych w geoarcheologii,
na ocenę 3 (dst) - z pomocą nauczyciela student wyjaśnia powiązania archeologii z naukami ścisłymi i wymienia kilka najczęściej stosowanych w badaniach geoarcheologicznych,
z pomocą nauczyciela definiuje niektóre pojęcia z zakresu nauk o ziemi poznane na wykładzie,
samodzielnie rozpoznaje niektóre elementy rzeźby terenu, z podpowiedzią wskazuje na środowisko w jakim powstały,
wymienia antropogeniczne i niektóre naturalne procesy wpływające na kształt stanowiska archeologicznego,
z pomocą wymienia niektóre poznane metody badawcze stosowane w geoarcheologii,
Efekty U1, U2, U3:
na ocenę 5 (bdb) - student samodzielnie planuje badania geoarcheologiczne adekwatne do problemu badawczego z wykorzystaniem poznanych metod badawczych,
interpretuje wyniki badań geoarcheologicznych pod kątem wpływu człowieka na środowisko naturalne.
na ocenę 4 (db) - student z niewielką pomocą planuje badania geoarcheologiczne adekwatne do problemu badawczego z wykorzystaniem poznanych metod badawczych,
z niewielką pomocą interpretuje wyniki badań geoarcheologicznych pod kątem wpływu człowieka na środowisko naturalne.
na ocenę 3 (dst) - student z dużą pomocą nauczyciela planuje badania geoarcheologiczne z wykorzystaniem niektórych poznanych metod badawczych,
z dużą pomocą interpretuje wyniki badań geoarcheologicznych pod kątem wpływu człowieka na środowisko naturalne.
Praktyki zawodowe
brak
Literatura
Literatura obowiązkowa:
M. Klimaszewski. Geomorfologia. Warszawa : Wyd. Naukowe PWN; 2002,
P. Migoń, Geomorfologia, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006,(dostępna w BUW w ramach Systemu Wypożyczeń Warszawskich),
Mikroprzeszłość. Badania specjalistyczne w archeologii, red. Kurzawska A., Sobkowiak-Tabaka I., Poznań 2021 (https://repozytorium.amu.edu.pl/items/297a17ef-70cc-49eb-adc7-5087bba03e4e),
M. Zaremba, J. Trzciński, F. Welc. Holocene Lake Sediments as a Source of Building Material in Ancient Egypt; Archeometric Evidence from Wadi Tumilat (Nile Delta). 2017. Studia Quaternaria 34(2) DOI: 10.1515/squa-2017-0009
Literatura dodatkowa:
M. Zaremba. Wytrzymałość cegieł mułowych używanych w starożytnym Egipcie w budownictwie mieszkalnym i obronnym na przykładzie stanowiska Tell el-Retaba. 2017. Praca magisterska. Dostęp: Researchgate
J. Trzciński, M. Zaremba, T. Szczepański, S. Rzepka, F. Welc. PRELIMINARY REPORT ON ENGINEERING PROPERTIES AND ENVIRONMENTAL RESISTANCE OF ANCIENT MUD BRICKS FROM TELL EL-RETABA ARCHAEOLOGICAL SITE IN THE NILE DELTA. 2016 Studia Quaternaria 33(1):47-56
Chapter 4: Techniques for Archaeological Sediments and Soils, [w] Techniques in Archaeological Geology, 2nd ed., [ed.] E. Garrison, Springer, 2016 (udostępnione na platformie moodle).
W cyklu 2021/22_Z:
A. Jachowicz, S. Dybova – Jachowicz, Paleobotanika, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2003. |
W cyklu 2022/23_Z:
A. Jachowicz, S. Dybova – Jachowicz, Paleobotanika, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2003. |
W cyklu 2023/24_Z:
A. Jachowicz, S. Dybova – Jachowicz, Paleobotanika, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2003. |
W cyklu 2024/25_Z:
Literatura obowiązkowa: Literatura dodatkowa: |
Uwagi
W cyklu 2021/22_Z:
wykład I rok archeologii I stopnia |
W cyklu 2022/23_Z:
wykład I rok archeologii I stopnia |
W cyklu 2023/24_Z:
wykład I rok archeologii I stopnia |
W cyklu 2024/25_Z:
wykład I rok archeologii I stopnia |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: