Prahistoria ziem polskich WNHS-AR-1-OB.PZP
Celem zajęć jest zapoznanie studentów z najstarszymi śladami obecności człowieka na ziemiach polskich, przemianami klimatycznymi, osadniczymi, gospodarczymi i kulturowymi, które kształtowały rozwój społeczności pradziejowych. Wprowadzenie obejmuje zagadnienia antropogenezy i początków kultury ludzkiej, podstawy chronologii, metody badań archeologicznych oraz znaczenie nauk pomocniczych w rekonstrukcji przeszłości. Główna część zajęć poświęcona jest przemianom od epoki kamienia - aż po epokę żelaza, ze szczególnym uwzględnieniem ziem polskich na tle procesów zachodzących w Europie. Omówione zostaną najważniejsze odkrycia i koncepcje badawcze, zarysowane zostanie zróżnicowanie kultur archeologicznych oraz na wybranych przykładach - znaczenie kontaktów między społecznościami. Zajęcia rozwijają umiejętność interpretacji źródeł archeologicznych z wykorzystaniem wiedzy z różnych dyscyplin m.in. w celu zrozumienia przemian społeczno-kulturowych. Ich dążeniem jest również zachęcenie studentów do samodzielnego pogłębiania wiedzy na podstawie obszernie prezentowanej w trakcie zajęć literatury naukowej - i krytycznego śledzenia nowych odkryć, które mogą prowadzić do weryfikacji dotychczasowych ustaleń dotyczących zwłaszcza najdawniejszych dziejów człowieka.
Grupa przedmiotów ogólnouczenianych
Koordynatorzy przedmiotu
Opis nakładu pracy studenta w ECTS
Poziom przedmiotu
Punkty ECTS
Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się
Typ przedmiotu
Wymagania wstępne
Efekty uczenia się
AR1_W03 Student zna podstawowe koncepcje badawcze, terminologię i problematykę badań nad najdawniejszymi dziejami człowieka, ze szczególnym uwzględnieniem osiągnięć i rozwoju archeologii.
AR1_W10 Student zna chronologię i główne etapy rozwoju społeczności od epoki kamienia - aż po okres epoki produkcji metali, ze szczególnym uwzględnieniem ziem polskich na tle przemian kulturowych zachodzących w Europie.
AR1_W13 Student zna wybrane zagadnienia dotyczące specyfiki źródeł archeologicznych i metod w powiązaniu z osiągnięciami innych dyscyplin w badaniach najstarszych dziejów ziem polskich.
AR1_U06 Student potrafi rozpoznawać i analizować zjawiska społeczno-kulturowe zachodzące w społecznościach pradziejowych oraz wskazywać ich uwarunkowania i konsekwencje, wykorzystując wiedzę archeologiczną i dorobek nauk pomocniczych.
AR1_U24 Student dostrzega potrzebę ciągłego poszerzania wiedzy o najdawniejszych dziejach człowieka oraz potrafi samodzielnie korzystać z literatury naukowej i śledzić nowe odkrycia oraz interpretacje archeologiczne.
AR1_K01 Student wykazuje otwartość na różnorodność kulturową i poszanowanie odmiennych interpretacji przeszłości, dostrzegając znaczenie wiedzy archeologicznej czerpiącej z wielu dyscyplin.
Kryteria oceniania
Do egzaminu dopuszczony jest student, który uczestniczył w zajęciach zgodnie z regulaminem studiów oraz zapoznał się z literaturą wskazaną przez prowadzącego. Student powinien wykazać się podstawową orientacją w rozwoju człowieka, posiada wiedzę o chronologii pradziejów ziem polskich zna główne zagadnienia omawianych podczas wykładów i fachowej literatury.
Metody weryfikacji efektów uczenia się i kryteria oceny końcowej:
- Znajomość literatury (ZL) = 0,2
- Obserwacja i aktywność podczas zajęć (PZ) = 0,1
- Test wiedzy – egzamin (E) = 0,7
Ocena Końcowa = E x 0, 7 + ZL x 0,2 + PZ x 0,1
Kryteria dla poszczególnych ocen:
Ocena bardzo dobra (5,0):
Student charakteryzuje, wyjaśnia, porównuje i interpretuje najważniejsze etapy w rozwoju ludzkości, zna specyfikę pradziejów ziem polskich, prawidłowo posługuje się terminologią archeologiczną, podkreśla dorobek dyscyplin pomocniczych. Wykazuje się bardzo dobrą znajomością chronologii, omawianych kultur archeologicznych, przemian osadniczych, gospodarczych i społeczno-kulturowych oraz ich uwarunkowań. Potrafi wskazać znaczenie wybranych odkryć i koncepcji badawczych, wyjaśnia związki między procesami zachodzącymi na ziemiach polskich i w innych częściach Europy. Zna wskazaną literaturę, włączał się aktywnie w zajęcia dostrzegając znaczenie nowych odkryć i metod badawczych;
na ocenę dobrą (4,0)
Student opisuje, wyjaśnia i porównuje najważniejsze odkrycia dotyczące prahistorii człowieka, zna główne etapy pradziejów ziem polskich, zna podstawową terminologię archeologiczną oraz najważniejsze kultury i przemiany kulturowe. Prawidłowo orientuje się w chronologii i potrafi wskazać podstawowe przyczyny oraz skutki przemian społeczno-gospodarczych. Wykazuje się dobrą znajomością omawianych zagadnień, ale charakter jego wypowiedzi jest mniej szczegółowy, a ilustrowanie przykładami bardziej ograniczone. Uczestniczy w zajęciach i dostrzega znaczenie nowych odkryć dla poszerzania i weryfikowania wiedzy o pradziejach aż po rozwój cywilizacji.
na stopień dostateczny (3,0):
Student wymienia, rozpoznaje i w podstawowym zakresie opisuje najważniejsze odkrycia omawiane podczas zajęć a dotyczące prahistorii, z podziałem na okresy pradziejów ziem polskich; w stopniu podstawowym charakteryzuje wybrane kultury archeologiczne oraz podstawowe przemiany osadnicze i gospodarcze. W ograniczonym zakresie posługuje się terminologią archeologiczną, ma trudności z ich porównywaniem, wyjaśnianiem przyczyn i skutków pomimo podstawowej wiedzy.
Praktyki zawodowe
brak
Literatura
1. Dąbrowski J.; 2009; Polska przed trzema tysiącami lat. Czasy kultury łużyckiej; Warszawa.
2. Józefów-Czerwińska B., 2020, W poszukiwaniu początków oraz prób zrozumienia „zachowań symbolicznych”. Zarys problematyki, Folia Praehistorica Posnaniensia T. XXV, s. 91-108;
3. Kaczanowski P., Kozłowski J.K.; 1998; Wielka historia Polski, Tom 1: Najdawniejsze dzieje ziem polskich do VII wieku; Kraków.
4. Kozłowski J.K., Wielka historia Świata, Tom 1: Świat przed „rewolucją” neolityczną; Kraków 2004.
5. Kruk J., Milisauskas S.; 1999; Rozkwit i upadek społeczeństw rolniczych neolitu; Kraków.
6. Kadrow S. 2001; U progu nowej epoki. Gospodarka i społeczeństwo wczesnego okresu epoki brązu w Europie Środkowej, Kraków.
7. K. Modzelewski, 2004, Barbarzyńska Europa, Warszawa
Literatura uzupełniająca
1. Goodall J.; 2019; Przez dziurkę od klucza. Najważniejsza książka o naszych najbliższych krewnych; Warszawa: Prószyński i S-ka.
The Leakey Foundation: http://www.leakeyfoundation.org/educational_resources/timeline
The Smithsonian Institution, Human Origins Program: http://anthropology.si.edu/humanorigins/
2. Pääbo S.; 2015; Neandertalczyk. W poszukiwaniu zaginionych genomów; Warszawa; Seria: Na Ścieżkach Nauki.
3. Reich D.; 2019; Kim jesteśmy, skąd przyszliśmy… Kopalny DNA i nowa nauka o przeszłości człowieka; Warszawa: Wydawnictwo CiS.
4. Dunbar Robin; 2020; Człowiek. Biografia; Kraków: Copernicus Center Press.
5. Scott J.C.; 2020; Jak udomowiono człowieka.U początków historii pierwszych państw; Warszawa: PWN.
6. + materiały dodatkowe przygotowane pod kątem realizowanej tematyki zajęć
Uwagi
|
W cyklu 2026/27_Z:
brak |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: