OB. Historia filozofi WNHS-AR-1-O.HF
- https://brak
- https://Brak (w cyklu 2025/26_Z)
- https://Brak (w cyklu 2026/27_Z)
Przedmiot służy zapoznaniu studentek i studentów z podstawowymi koncepcjami filozoficznymi oraz sposobami formułowania i rozwiązywania problemów filozoficznych. Ukazuje filozofię jako dziedzinę wiedzy, która wywarła istotny wpływ na rozwój europejskiej kultury intelektualnej, nauki i refleksji nad człowiekiem.
Wykład prowadzony jest w ujęciu historyczno-problemowym, pozwalającym zrozumieć zarówno specyfikę poszczególnych stanowisk, jak i zachodzące między nimi związki. Szczególną uwagę poświęca się podstawowej terminologii filozoficznej, rozpoznawaniu pytań i argumentów oraz odróżnianiu konkurencyjnych sposobów wyjaśniania rzeczywistości.
Po ukończeniu przedmiotu studentka lub student potrafi scharakteryzować wybrane stanowiska filozoficzne, wyjaśnić najważniejsze pojęcia, wskazać podstawowe zależności między koncepcjami oraz rozpoznać znaczenie refleksji filozoficznej dla rozumienia zjawisk kulturowych. Potrafi także wykorzystać wybrane pojęcia filozoficzne do interpretacji omawianych na zajęciach dzieł sztuki. Zdobyta wiedza stanowi podstawę do dalszego studiowania dyscyplin humanistycznych, ze szczególnym uwzględnieniem historii sztuki.
|
W cyklu 2025/26_Z:
Przedmiot wprowadza w wielowiekową tradycję refleksji filozoficznej, ukazując ją jako fundament europejskiej kultury intelektualnej i źródło współczesnych pojęć naukowych, etycznych i estetycznych. Wykład śledzi proces kształtowania się podstawowych sposobów myślenia o rzeczywistości, człowieku i poznaniu – od mitologiczno-racjonalnych prób wyjaśnienia świata w starożytnej Grecji, przez rozwój scholastyki i myśli chrześcijańskiej, aż po filozofię nowoczesną i współczesne spory o sens rozumu, języka i wolności. Zajęcia prowadzone są w perspektywie historyczno-problemowej: obok prezentacji głównych nurtów i postaci analizowane są ich wzajemne oddziaływania, kontynuacje oraz zerwania tradycji. Uczestnik kursu poznaje różne modele filozofowania. Szczególny nacisk położony jest na rozumienie filozofii jako żywego dialogu między przeszłością a teraźniejszością. Studenci uczą się dostrzegać, w jaki sposób dawne pytania o byt, poznanie, wartości czy wspólnotę powracają w nowych kontekstach – w etyce, nauce, kulturze i technice. Zajęcia kształcą zdolność interpretacji tekstów źródłowych, formułowania argumentów, a także krytycznego myślenia o współczesnym świecie i miejscu człowieka w zmieniającej się rzeczywistości. W rezultacie student zdobywa narzędzia nie tylko do zrozumienia dziejów filozofii, lecz także do samodzielnego stosowania jej kategorii w refleksji nad problemami własnej dyscypliny i życia społecznego. Wykład ma charakter formacyjny: rozwija intelektualną wrażliwość, zdolność dialogu i świadomość odpowiedzialności za sens słowa, czynu i poznania. |
W cyklu 2026/27_Z:
|
Grupa przedmiotów ogólnouczenianych
Koordynatorzy przedmiotu
Opis nakładu pracy studenta w ECTS
W cyklu 2025/26_Z: Udział w wykładach 30 h
Lektura literatury 15 h
Przygotowanie do testu końcowego 15 h
Łączny nakład pracy studenta 60 h
Punkty 2 ECTS
Podstawą oceny jest wiedza studentki / studenta. Przy czym obecność na zajęciach jest integralną częścią procesu dydaktycznego i traktowana jest jako obowiązkowa do jego zliczenia.
Dopuszcza się maksymalnie dwie nieobecności w semestrze, które nie wymagają usprawiedliwienia.
W przypadku przekroczenia tego limitu studentka/student ma odjęte po 5 punktów za każdą nieusprawiedliwioną nieobecność (powyżej limitu np. 3 nieobecności -5 pkt, 4 -10 pkt itd.). | W cyklu 2026/27_Z: Udział w wykładach: 30 godzin.
Samodzielna lektura literatury obowiązkowej: 15 godzin.
Przygotowanie do egzaminu końcowego: 15 godzin.
Łączny nakład pracy studentki lub studenta: 60 godzin.
Liczba punktów ECTS: 2. |
Poziom przedmiotu
Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się
Typ przedmiotu
Wymagania wstępne
Efekty uczenia się
Studentka lub student zna główne nurty i koncepcje filozoficzne od starożytności po współczesność, rozumie podstawowe pojęcia i problemy filozoficzne oraz dostrzega związki między wybranymi stanowiskami i tradycjami myślowymi.
Studentka lub student zna podstawowe zagadnienia i metody refleksji filozoficznej, rozumie jej znaczenie dla rozwoju kultury europejskiej oraz dostrzega związki filozofii z innymi naukami humanistycznymi, w szczególności historią sztuki.
Studentka lub student wykorzystuje wybrane pojęcia i koncepcje filozoficzne, łącząc je z wiedzą z historii sztuki, do interpretacji omawianych na zajęciach dzieł sztuki.
Kryteria oceniania
Podstawą zaliczenia przedmiotu jest egzamin pisemny, sprawdzający osiągnięcie przedmiotowych efektów uczenia się W1, W2 i U1.
Ocenie podlegają:
1. Znajomość najważniejszych nurtów, koncepcji i postaci filozoficznych.
2. Poprawność rozumienia i wyjaśniania podstawowej terminologii filozoficznej.
3. Znajomość założeń wybranych stanowisk filozoficznych.
4. Rozpoznawanie podstawowych zależności i różnic między koncepcjami.
5. Umiejętność przedstawienia zagadnienia filozoficznego w sposób logiczny, uporządkowany i poprawny merytorycznie.
6. Rozumienie znaczenia filozofii dla rozwoju kultury europejskiej oraz jej związków z innymi naukami humanistycznymi.
7. Trafność zastosowania wybranych pojęć filozoficznych do interpretacji omawianego na zajęciach dzieła sztuki oraz uzasadnienie tej interpretacji.
Warunki dopuszczenia do egzaminu
Do egzaminu mogą przystąpić studentki i studenci uprawnieni do zaliczania przedmiotu w danym cyklu dydaktycznym, zgodnie z Regulaminem studiów UKSW, po spełnieniu poniższych warunków uczestnictwa w zajęciach. Poza testem zaliczającym materiał opuszczonych wykładów w przypadkach opisanych poniżej nie przewiduje się dodatkowego kolokwium, pracy pisemnej ani innych odrębnych zadań stanowiących warunek dopuszczenia do egzaminu.
Zasady uczestnictwa w zajęciach i dopuszczenia do egzaminu
1. Obowiązek uczestnictwa w zajęciach
Uczestnictwo w wykładach jest obowiązkowe i stanowi jeden z warunków dopuszczenia do egzaminu końcowego.
2. Dopuszczalne nieobecności
W semestrze dopuszcza się maksymalnie dwie nieobecności, niezależnie od ich przyczyny. Nie wymagają one usprawiedliwienia ani przedstawiania zwolnień lekarskich.
3. Nieobecności przekraczające dopuszczalny limit
W przypadku od trzech do sześciu nieobecności studentka lub student ma obowiązek zaliczyć opuszczone zajęcia w formie dodatkowego testu obejmującego materiał opuszczonych wykładów.
Warunkiem dopuszczenia do egzaminu końcowego jest uzyskanie pozytywnego wyniku tego testu. Sposób punktowania i próg zaliczenia testu są podawane przed jego przeprowadzeniem.
4. Nieobecności przekraczające sześć spotkań
Przekroczenie sześciu nieobecności zasadniczo uniemożliwia dopuszczenie do egzaminu.
W przypadku długotrwałej choroby lub innych szczególnie ważnych okoliczności studentka lub student może ubiegać się o indywidualne rozpatrzenie sytuacji. Wymagane są wiarygodne udokumentowanie przyczyn nieobecności oraz zgoda dziekana właściwego do spraw studenckich na dopuszczenie do egzaminu.
Udzielenie zgody nie zwalnia z obowiązku uzupełnienia brakującego materiału w formie określonej przez prowadzącego.
5. Potwierdzanie obecności
Obecność na zajęciach potwierdzana jest własnoręcznym podpisem na liście obecności udostępnianej podczas wykładu.
Brak podpisu jest równoważny z nieobecnością, z wyjątkiem sytuacji, w której lista obecności nie została udostępniona.
Nie przewiduje się późniejszego uzupełniania podpisów ani potwierdzania obecności wyłącznie na podstawie oświadczeń innych osób. Nie wyłącza to możliwości sprostowania potwierdzonego błędu w ewidencji obecności ani uprawnień wynikających z Regulaminu studiów UKSW.
Za dopilnowanie wpisu na udostępnionej liście odpowiada studentka lub student.
6. Wpływ obecności na ocenę końcową
Obecność nie jest dodatkowo punktowana. Nieobecności nie powodują potrącania punktów egzaminacyjnych.
Po spełnieniu warunków dopuszczenia do egzaminu ocena końcowa zależy wyłącznie od wyniku egzaminu.
Szczegółową punktację oraz algorytm ustalania oceny określono w sekcji „Kryteria oceny końcowej”.
Praktyki zawodowe
Brak
Literatura
|
W cyklu 2025/26_Z:
Literatura obowiązkowa Otfried Höffe, „Mała historia filozofii”, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, różne wydania. Literatura uzupełniająca Cykl wykładów dostępny on-line Starożytność Pierre Hadot, „Czym jest filozofia starożytna?”, przeł. Piotr Domański, Warszawa: Aletheia, 2000. Anthony Kenny, „Ancient Philosophy”, Oxford: Oxford University Press, 2004. Giovanni Reale, „Historia filozofii starożytnej”, t. 1–5, Lublin: RW KUL, 1993–2002. Średniowiecze i renesans Anthony Kenny, „Medieval Philosophy”, Oxford: Oxford University Press, 2005. Ernst Cassirer, „Indywiduum i kosmos w filozofii renesansu”, przeł. Bogdan Baran, Warszawa: Aletheia, 2000. Kurt Flasch, „Filozofia i chrześcijaństwo. Siedemset lat poszukiwań prawdy”, przeł. Piotr Augustyniak, Kraków: Znak, 2015. Nowożytność (XVII–XVIII wiek) Roger Scruton, „A Short History of Modern Philosophy: From Descartes to Wittgenstein”, London: Routledge, 2002. Steven Nadler, „The Best of All Possible Worlds: A Story of Philosophers, God, and Evil”, Princeton: Princeton University Press, 2008. XIX wiek Charles Taylor, „Hegel”, Cambridge: Cambridge University Press, 1975 (wyd. nowsze 2015). Andrzej Leder, „Nieświadomość jako pustka. Wstęp do filozofii współczesnej”, Warszawa: PWN, 2013. Leszek Kołakowski, „Hegel, marksizm i jego następstwa”, Kraków: Znak, 2019 (wyd. rozszerzone). XX wiek Tadeusz Gadacz, „Historia filozofii XX wieku: nurty”, t. 1–2, Warszawa: Znak, 2009. Julian Young, „The Philosophy of Tragedy: From Plato to Žižek”, Cambridge: Cambridge University Press, 2013. Simon Critchley, „Continental Philosophy: A Very Short Introduction”, Oxford: Oxford University Press, 2001. Thomas Baldwin (ed.), „The Cambridge History of Philosophy 1870–1945”, Cambridge: Cambridge University Press, 2003. Hans Sluga, „The Cambridge Companion to Wittgenstein”, Cambridge: Cambridge University Press, 2018. Filozofia współczesna i najnowsze nurty Scott Soames, „The World Philosophy Made: From Plato to the Digital Age”, Princeton: Princeton University Press, 2019. Byung-Chul Han, „Społeczeństwo zmęczenia”, przeł. Aleksandra Lipińska, Warszawa: PWN, 2015. Martha C. Nussbaum, „Nie dla zysku. Dlaczego demokracja potrzebuje humanistyki”, przeł. Łukasz Pawłowski, Warszawa: PWN, 2016. Markus Gabriel, „Dlaczego świat nie istnieje”, przeł. Maciej Czarnocki, Kraków: Copernicus Center Press, 2015. Slavoj Žižek, „Przewodnik po materializmie dialektycznym”, przeł. Jakub Majmurek, Warszawa: Krytyka Polityczna, 2014. Alain Badiou, „Etyka. Wykład o świadomości zła”, przeł. Paweł Mościcki, Warszawa: Sic!, 2003. Quentin Meillassoux, „Po skończoności. Esej o konieczności przygodności”, przeł. Michał Kozłowski, Warszawa: Fundacja Nowej Kultury Bęc Zmiana, 2015. |
Uwagi
|
W cyklu 2025/26_Z:
Brak |
W cyklu 2026/27_Z:
Brak |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: