Metody geofizyczne w badaniach dziedzictwa kulturowego WNHS-AR-1-MGBDKc

Celem zajęć jest pogłębienie wiedzy dotyczącej metod geofizycznych stosowanych w badaniach archeologicznych i badaniach dziedzictwa kulturowego oraz rozwinięcie umiejętności ich właściwego doboru i interpretacji rezultatów. Na podstawie konkretnych przykładów studenci analizują sposób planowania badań, uwarunkowania środowiskowe i geologiczne, zastosowaną aparaturę i parametry pomiarowe, sposób prezentacji danych oraz możliwości i ograniczenia interpretacyjne poszczególnych metod.
Istotnym elementem zajęć jest samodzielna analiza rzeczywistych przykładów badań geofizycznych, w szczególności dokumentacji i sprawozdań konserwatorskich, oraz ocena przydatności zastosowanych metod do rozwiązania określonego problemu badawczego.

Dyscyplina naukowa, do której odnoszą się efekty uczenia się

archeologia

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych

nie dotyczy

Koordynatorzy przedmiotu

Kamil Rabiega
Fabian Welc

Opis nakładu pracy studenta w ECTS

3 ECTS Udział w zajęciach – 30 godz. Kwerenda i pozyskanie materiałów do analizy – 10 godz. Przygotowanie prezentacji – 10 godz. Przygotowanie pracy pisemnej – 30 godz. Łącznie: 80 godz. = 3 ECTS, w tym 30 godz. w bezpośrednim kontakcie z nauczycielem akademickim.

Poziom przedmiotu

średnio-zaawansowany

Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się

AR1_W06 - absolwent zna i rozumie w zaawansowanym stopniu metody i techniki archeologicznych badań wykopaliskowych i nieinwazyjnych oraz dokumentacji zabytków archeologicznych AR1_W09 - absolwent zna i rozumie w zaawansowanym stopniu zasady gromadzenia informacji związanych ze źródłami archeologicznymi oraz metody ich analizy i interpretacji w zakresie niezbędnym do prawidłowego prowadzenia badań archeologicznych AR1_U15 - absolwent potrafi interpretować wyniki specjalistycznych badań źródeł archeologicznych, wyniki badań geofizycznych, prospekcji aerofotograficznej i laserowego skanowania terenu

Typ przedmiotu

obowiązkowy

Wymagania wstępne

Podstawowa wiedza na temat nieinwazyjnych metod badań archeologicznych, w szczególności podstawowych metod geofizycznych stosowanych w badaniach dziedzictwa kulturowego.

Efekty uczenia się

W1 (AR1_W06) – Student charakteryzuje podstawowe metody geofizyczne stosowane w badaniach archeologicznych oraz wskazuje ich podstawowe zastosowania.

W2 (AR1_W06) – Student rozróżnia możliwości i ograniczenia poszczególnych metod geofizycznych oraz wyjaśnia wpływ warunków terenowych i środowiskowych na skuteczność badań.

W3 (AR1_W09) – Student charakteryzuje podstawowe etapy pozyskiwania, opracowania, wizualizacji i interpretacji danych geofizycznych oraz wskazuje czynniki wpływające na ich jakość.

U1 (AR1_U15) – Student analizuje i interpretuje wyniki badań geofizycznych w odniesieniu do kontekstu archeologicznego.

U2 (AR1_U15) – Student porównuje wyniki i możliwości różnych metod geofizycznych, ocenia zasadność ich zastosowania oraz formułuje uzasadnione wnioski dotyczące badanego stanowiska.

Kryteria oceniania

Efekty W1–W3
Na ocenę 3,0: student charakteryzuje podstawowe metody geofizyczne, wskazuje ich typowe zastosowania oraz opisuje podstawowe etapy pozyskiwania i interpretacji danych.
Na ocenę 4,0: student poprawnie charakteryzuje większość omawianych metod, wyjaśnia ich możliwości i ograniczenia, wskazuje wpływ podstawowych czynników środowiskowych oraz opisuje sposób pozyskiwania i opracowywania danych.
Na ocenę 5,0: student szczegółowo porównuje omawiane metody, wyjaśnia zależności między właściwościami środowiska, parametrami pomiarów i jakością rezultatów oraz krytycznie ocenia możliwości i ograniczenia poszczególnych sposobów pozyskiwania i interpretacji danych.

Efekty U1–U2
Na ocenę 3,0: student odczytuje podstawowe wyniki badań geofizycznych, rozpoznaje najważniejsze anomalie i przedstawia podstawową interpretację w kontekście archeologicznym.
Na ocenę 4,0: student samodzielnie analizuje wyniki badań, wiąże obserwowane anomalie z kontekstem stanowiska, wskazuje ograniczenia interpretacji oraz porównuje przydatność różnych metod.
Na ocenę 5,0: student przeprowadza pogłębioną i krytyczną analizę wyników, uwzględnia jakość danych, warunki terenowe i geologiczne oraz parametry pomiarowe, porównuje alternatywne interpretacje i formułuje samodzielnie uzasadnione wnioski.

Literatura

Literatura obowiązkowa:
• Misiewicz, K. 2006. Geofizyka archeologiczna. Warszawa: IAiE PAN.
• NID 2020. Standardy prowadzenia badań archeologicznych. Cz. 1. Badania nieinwazyjne lądowe. Kurier Konserwatorski 17.
• Ławecka, D. 2012. Wstęp do archeologii. Warszawa: PWN.

Literatura uzupełniająca:
• Renfrew, C. i P. Bahn 2002. Archeologia. Teorie, metody, praktyka. Warszawa: Prószyński i S-ka.
• Furmanek, M., T. Herbich i M. Mackiewicz 2016. Metody geofizyczne w archeologii polskiej. Wrocław: IAUWr.
• Pawleta, M. i R. Zapłata 2015. Nieinwazyjne rozpoznanie zasobów dziedzictwa archeologicznego: potencjał i możliwości. Poznań: UAM.
• Pospieszny, Ł. 2011. Teoria i praktyka z stosowania magnetometrii w archeologii, [w:] J. Jasiewicz et al. (red.), Metody geoinformacyjne w badaniach archeologicznych. Poznań: BWN.
• Welc, F., K. Rabiega, I. Brzostowska i A. Wagner 2022. From Field Survey to 3D Model – Application of Ground-Penetrating Radar for Studies of Historical Architecture: A Case Study of the Wyszyna Castle in Poland. International Journal of Conservation Science 13 (3): 793–804
• Welc, F., J. Nitychoruk, R. Solecki, K. Rabiega i J. Wysocki 2018. Results of integrated geoarcheological prospection of unique Iron Age hillfort located on Radomno Lake island in North-Eastern Poland. Studia Quaternaria 35 (1): 55–71.

Więcej informacji

Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami:

Archeologia - studia I stopnia stacjonarne

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu WNHS-AR-1-MGBDKc w USOSweb