Metody geofizyczne w badaniach dziedzictwa kulturowego WNHS-AR-1-MGBDK
Zakres tematyczny:
Wprowadzenie do badań niedestrukcyjnych:
Wprowadzenie do pojęć i znaczenia badań niedestrukcyjnych.
Przegląd dostępnych technologii.
Teledetekcja w badaniach dziedzictwa kulturowego:
Fotogrametria z wykorzystaniem dronów i lotnicza.
Analiza zdjęć satelitarnych.
Techniki LIDAR (Light Detection and Ranging).
Obrazowanie multispektralne i hiperspektralne.
Geofizyczne metody badań:
Georadar (GPR - Ground Penetrating Radar).
Magnetometria.
Elektryczna tomografia oporowa (ERT).
E-Learning
W cyklu 2019/20_L: E-Learning z podziałem na grupy | W cyklu 2021/22_Z: E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy | W cyklu 2025/26_Z: E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy | W cyklu 2026/27_Z: E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy |
Grupa przedmiotów ogólnouczenianych
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2021/22_Z: | W cyklu 2019/20_L: | W cyklu 2026/27_Z: | W cyklu 2023/24_Z: | W cyklu 2025/26_Z: | W cyklu 2022/23_Z: | W cyklu 2024/25_Z: |
Opis nakładu pracy studenta w ECTS
W cyklu 2024/25_Z: Student bierze udział w wykładach. | W cyklu 2025/26_Z: Student bierze udział w wykładach. | W cyklu 2026/27_Z: 3 ECTS = 80 godzin pracy przeciętnego studenta:
- udział w wykładzie: 30 godz.,
- konsultacje oraz egzamin: 5 godz.,
- bieżące przygotowanie do zajęć i lektura literatury obowiązkowej: 25 godz.,
- przygotowanie do egzaminu: 20 godz.
Razem: 80 godz., w tym 35 godz. w bezpośrednim kontakcie z nauczycielem akademickim. |
Poziom przedmiotu
Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się
Typ przedmiotu
Wymagania wstępne
Efekty uczenia się
W1 - student wyjaśnia fizyczne podstawy metod geofizycznych stosowanych w badaniach dziedzictwa kulturowego: georadaru, magnetometrii i tomografii elektrooporowej;
W2 - student charakteryzuje właściwości ośrodka gruntowego decydujące o wykrywalności obiektów archeologicznych poszczególnymi metodami;
W3 - student opisuje procedurę pomiarową badania georadarowego i magnetycznego: rozstaw profili, gęstość próbkowania, nawiązanie geodezyjne i dokumentację pomiaru;
W4 - student wymienia etapy przetwarzania danych georadarowych i magnetycznych oraz wyjaśnia ich wpływ na obraz końcowy;
W5 - student rozróżnia anomalie pochodzenia antropogenicznego i naturalnego oraz rozpoznaje typowe zakłócenia pomiarowe;
U1 - student dobiera metodę geofizyczną do postawionego problemu badawczego i do warunków terenowych;
U2 - student interpretuje przekroje georadarowe, mapy rozkładu amplitud (time slices) oraz mapy anomalii magnetycznych i formułuje na ich podstawie wnioski archeologiczne;
U3 - student oddziela obserwację pomiarową od interpretacji archeologicznej i uzasadnia stopień pewności formułowanych wniosków;
K1 - student ocenia krytycznie ograniczenia prospekcji nieinwazyjnej i wskazuje ustalenia wymagające weryfikacji wykopaliskowej.
Kryteria oceniania
Efekty W1, W2, W3, W4, W5:
na ocenę 5 (bdb) - student samodzielnie wyjaśnia podstawy fizyczne omawianych metod, charakteryzuje właściwości ośrodka gruntowego decydujące o wykrywalności obiektów, opisuje przebieg pomiaru i wymienia etapy przetwarzania danych oraz poprawnie rozróżnia anomalie antropogeniczne i naturalne na przedstawionych przykładach;
na ocenę 4 (db) - student wyjaśnia podstawy fizyczne omawianych metod, wskazuje najważniejsze właściwości ośrodka gruntowego, opisuje przebieg pomiaru w zarysie, wymienia większość etapów przetwarzania danych i rozróżnia anomalie antropogeniczne i naturalne na większości przedstawionych przykładów;
na ocenę 3 (dst) - student z pomocą prowadzącego wyjaśnia podstawy fizyczne omawianych metod, wymienia podstawowe właściwości ośrodka gruntowego, opisuje ogólnie przebieg pomiaru i z podpowiedzią rozróżnia anomalie antropogeniczne i naturalne.
Efekty U1, U2, U3:
na ocenę 5 (bdb) - student samodzielnie dobiera metodę geofizyczną do opisanej sytuacji terenowej, interpretuje przedstawione przekroje i mapy formułując poprawne wnioski archeologiczne i oddziela obserwację od interpretacji;
na ocenę 4 (db) - student z niewielką pomocą dobiera metodę do opisanej sytuacji terenowej i interpretuje przedstawione przekroje i mapy, formułując w większości poprawne wnioski;
na ocenę 3 (dst) - student z pomocą prowadzącego dobiera metodę do prostej sytuacji terenowej, opisuje główne elementy przedstawionego obrazu pomiarowego i formułuje wnioski ogólne.
Efekt K1 oceniany jest w kategoriach osiągnął / nie osiągnął: student osiąga efekt, jeżeli wskazuje ograniczenia zastosowanej metody i określa, które wnioski wymagają weryfikacji wykopaliskowej.
Literatura
Literatura obowiązkowa:
K. Misiewicz, Geofizyka archeologiczna, Wydawnictwo Instytutu Archeologii i Etnologii PAN, Warszawa 1998.
L. B. Conyers, Ground-Penetrating Radar for Archaeology, wyd. 3, AltaMira Press, Lanham 2013.
A. Aspinall, C. Gaffney, A. Schmidt, Magnetometry for Archaeologists, AltaMira Press, Lanham 2008.
Literatura uzupełniająca:
A. Schmidt, P. Linford, N. Linford, A. David, C. Gaffney, EAC Guidelines for the Use of Geophysics in Archaeology, EAC Guidelines 2, Namur 2015 - dostęp otwarty: https://www.archprospection.org/wp-content/uploads/files/EAC_Guidelines_2_Geophysics.pdf
|
W cyklu 2025/26_Z:
R. Lasaponara, N. Masini, Satellite Remote Sensing: A New Tool for Archaeology, Springer, 2012. |
Uwagi
|
W cyklu 2025/26_Z:
Zaliczanie na ocenę, egzamin. |
Więcej informacji
Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami:
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: