Fizjologia WMCM-PG-FIZ
Na przedmiot składają się wykłady w wymiarze 45 godzin dydaktycznych, których celem jest omówienie podstaw funkcjonowania organizmu człowieka, mechanizmów regulacji neurohormonalnej oraz fizjologii poszczególnych układów i narządów, ze szczególnym uwzględnieniem ich wzajemnych zależności oraz znaczenia dla utrzymania homeostazy organizmu.
Przedmiot obejmuje również ćwiczenia w wymiarze 20 godzin dydaktycznych, realizowane w formie zajęć z zakresu fizjologii klinicznej. Celem ćwiczeń jest rozwijanie umiejętności interpretacji podstawowych parametrów fizjologicznych oraz wybranych wyników badań laboratoryjnych i diagnostycznych wykorzystywanych w praktyce pielęgniarskiej. Zajęcia obejmują analizę prawidłowych parametrów funkcjonowania organizmu, ocenę mechanizmów odpowiedzialnych za utrzymanie homeostazy oraz rozwiązywanie prostych problemów klinicznych wymagających zastosowania wiedzy z zakresu fizjologii.
Temat/blok zajęć: Liczba godzin
1 Homeostaza organizmu i fizjologia komórki
• Homeostaza organizmu i mechanizmy jej utrzymania.
• Środowisko wewnętrzne organizmu.
• Płyny wewnątrz- i zewnątrzkomórkowe.
• Transport przez błony komórkowe.
• Mechanizmy sprzężenia zwrotnego dodatniego i ujemnego. 4
2 Fizjologia komórki pobudliwej i układu nerwowego
• Potencjał spoczynkowy i czynnościowy.
• Przewodnictwo nerwowe.
• Synapsy i neurotransmitery.
• Organizacja ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego.
• Odruchy. 4
3 Autonomiczny układ nerwowy i wyższe czynności OUN
• Układ współczulny i przywspółczulny.
• Regulacja czynności narządów.
• Wyższe czynności nerwowe.
• Układ limbiczny
• Pamięć i uczenie się.
• Fizjologia bólu. 4
4 Fizjologia mięśni i narządów zmysłów
• Fizjologia mięśni szkieletowych, gładkich i mięśnia sercowego.
• Mechanizm skurczu mięśni.
• Jednostka motoryczna.
• Fizjologia wzroku, słuchu, równowagi, smaku i węchu. 4
5 Fizjologia układu hormonalnego
• Mechanizmy działania hormonów.
• Regulacja neurohormonalna.
• Oś podwzgórze–przysadka–gruczoły dokrewne.
• Regulacja glikemii.
• Gospodarka wapniowo-fosforanowa.
• Fizjologia układu rozrodczego i cyklu miesiączkowego. 4
6 Fizjologia krwi, układu immunologicznego i limfatycznego.
• Skład i funkcje krwi.
• Hematopoeza.
• Hemostaza.
• Mechanizmy odporności wrodzonej i nabytej.
• Homeostatyczna rola krwi.
7 Fizjologia układu krążenia
• Elektrofizjologia serca.
• Cykl pracy serca.
• Regulacja pracy serca.
• Hemodynamika.
• Regulacja ciśnienia tętniczego.
• Krążenie narządowe. 4
8 Fizjologia układu oddechowego
• Mechanika oddychania.
• Wymiana gazowa.
• Transport gazów oddechowych.
• Regulacja oddychania.
• Adaptacja układu oddechowego do wysiłku. 4
9 Fizjologia nerek i gospodarki wodno-elektrolitowej
• Budowa czynnościowa nefronu.
• Powstawanie moczu.
• Regulacja gospodarki wodno-elektrolitowej.
• Równowaga kwasowo-zasadowa.
• Hormonalna regulacja funkcji nerek. 4
10 Fizjologia układu pokarmowego i metabolizmu
• Motoryka przewodu pokarmowego.
• Trawienie i wchłanianie składników odżywczych.
• Fizjologia wątroby i trzustki.
• Regulacja metabolizmu energetycznego. 4
11 Integracja funkcji organizmu
• Termoregulacja.
• Adaptacja organizmu do wysiłku fizycznego.
• Integracja czynności układów narządowych.
• Fizjologiczne podstawy utrzymania homeostazy w różnych stanach organizmu.
• Podsumowanie najważniejszych zagadnień fizjologii człowieka. 5
ĆWICZENIA
12 Ocena podstawowych parametrów fizjologicznych
• Pomiar temperatury ciała.
• Pomiar tętna.
• Pomiar ciśnienia tętniczego.
• Ocena częstości oddechów.
• Pomiar saturacji.
• Interpretacja uzyskanych wyników. 2
13 Ocena czynności układu oddechowego
• Oglądanie klatki piersiowej.
• Ocena toru i częstości oddechu.
• Osłuchiwanie prawidłowych szmerów oddechowych.
• Interpretacja podstawowych zmian osłuchowych. 2
14 Elektrokardiografia
• Zasady wykonania badania EKG.
• Analiza prawidłowego zapisu.
• Wyznaczanie częstości rytmu serca.
• Rozpoznawanie podstawowych nieprawidłowości zapisu. 2
15 Ocena funkcji nerek
• Interpretacja stężenia kreatyniny.
• Obliczanie wskaźnika eGFR.
• Bilans płynów.
• Ocena diurezy.
16 Badanie ogólne moczu
• Wykonywanie testu paskowego.
• Interpretacja parametrów moczu (pH, ciężar właściwy, białko, glukoza, ketony, leukocyty, azotyny, bilirubina, krew).
• Analiza przykładowych wyników. 2
17 Morfologia i Grupy krwi
• Układ grupowy AB0.
• Układ Rh.
• Próba zgodności serologicznej.
• Znaczenie kliniczne zgodności grup krwi. 2
18 Fizjologia snu i zapis EEG
• Fazy snu.
• Rytm dobowy.
• Podstawy elektroencefalografii.
• Interpretacja prawidłowego zapisu EEG. 2
19 Interpretacja podstawowych badań laboratoryjnych
• Morfologia krwi w zakresie wartości fizjologicznych.
• Parametry gospodarki wodno-elektrolitowej.
• Glikemia.
• Białko całkowite i albuminy.
• Interpretacja wyników w odniesieniu do fizjologii organizmu. 2
20 Podstawowe badanie neurologiczne
• Ocena odruchów fizjologicznych.
• Ocena reakcji źrenic.
• Wybrane elementy badania nerwów czaszkowych.
• Ocena podstawowych funkcji układu nerwowego. 2
21 Analiza przypadków klinicznych
• Interpretacja parametrów fizjologicznych.
• Ocena zaburzeń homeostazy.
• Analiza wyników badań laboratoryjnych.
• Rozwiązywanie prostych przypadków klinicznych wymagających wykorzystania wiedzy z zakresu fizjologii. 2
Dyscyplina naukowa, do której odnoszą się efekty uczenia się
E-Learning
Grupa przedmiotów ogólnouczenianych
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2020/21_Z: | W cyklu 2023/24_Z: | W cyklu 2025/26_Z: | W cyklu 2024/25_Z: | W cyklu 2022/23_Z: | W cyklu 2021/22_Z: | W cyklu 2026/27_Z: |
Opis nakładu pracy studenta w ECTS
W cyklu 2022/23_Z: Wykłady 40 godzin
Ćwiczenia 20 godzin
Samokształcenie 10 godzin
Łącznie - 2 ECTS | W cyklu 2025/26_Z: 3 |
Poziom przedmiotu
Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się
Typ przedmiotu
Wymagania wstępne
Efekty uczenia się
CMP_A.W2 neurohormonalną regulację procesów fizjologicznych
i elektrofizjologicznych zachodzących w organizmie
CMP_A.W3 udział układów i narządów organizmu w utrzymaniu
jego homeostazy;
CMP_A.W4 fizjologię poszczególnych układów i narządów
organizmu;
CMP_A.W5 podstawy działania układów regulacji (homeostaza)
oraz rolę sprzężenia zwrotnego dodatniego i
ujemnego;
CMP_A.W6 mechanizmy odporności wrodzonej i nabytej, humoralnej i komórkowej
CMP_A.U2 interpretować procesy fizjologiczne, ze szczególnym uwzględnieniem
neurohormonalnej regulacji procesów fizjologicznych
Wykłady 45 godzin
Ćwiczenia 20 godzin
Samokształcenie 10 godzin
Łącznie - 3 ECTS
Kryteria oceniania
Wszystkie zajęcia dydaktyczne (wykłady i ćwiczenia) są obowiązkowe.
Studenci uczestniczą w zajęciach zgodnie z podziałem na grupy przekazanym przez Dziekanat. Zmiana grupy jest możliwa wyłącznie w przypadku studentów posiadających Indywidualną Organizację Studiów (IOS) lub pisemną zgodę dziekana. Kopię zgody należy przekazać koordynatorowi przedmiotu przed rozpoczęciem zajęć.
Każda nieobecność, niezależnie od jej przyczyny, wymaga odrobienia w terminie i formie wyznaczonej przez koordynatora przedmiotu lub osobę prowadzącą ćwiczenia.
Zaliczenie ćwiczeń odbywa się na podstawie aktywnego uczestnictwa w zajęciach, wykonania zleconych zadań oraz poprawnej interpretacji omawianych zagadnień z zakresu fizjologii.
W celu weryfikacji przygotowania studentów do zajęć prowadzący może przeprowadzać krótkie pisemne sprawdziany (wejściówki) na początku lub na zakończenie wybranych wykładów i ćwiczeń. Nieuzyskanie zaliczenia trzech lub większej liczby wejściówek, również z powodu nieobecności, skutkuje obowiązkiem zaliczenia kolokwium obejmującego materiał z całego semestru w terminie wyznaczonym przez koordynatora przedmiotu.
Warunkiem uzyskania zaliczenia przedmiotu jest:
• obecność oraz zaliczenie wszystkich ćwiczeń,
• uzyskanie pozytywnej oceny z wymaganych form weryfikacji efektów uczenia się,
• spełnienie wszystkich wymagań określonych przez koordynatora przedmiotu.
Warunkiem dopuszczenia do egzaminu końcowego jest uzyskanie zaliczenia z przedmiotu.
Egzamin końcowy ma formę testu jednokrotnego wyboru i obejmuje 50 pytań sprawdzających wiedzę z zakresu treści programowych realizowanych podczas wykładów i ćwiczeń. Warunkiem uzyskania pozytywnej oceny jest zdobycie co najmniej 60% maksymalnej liczby punktów.
Skala ocen:
0–29 pkt – niedostateczny (2,0)
30–33 pkt – dostateczny (3,0)
34–37 pkt – dostateczny plus (3,5)
38–41 pkt – dobry (4,0)
42–46 pkt – dobry plus (4,5)
47–50 pkt – bardzo dobry (5,0)
Literatura
Literatura obowiązkowa:
1. Traczyk W.Z., Fizjologia człowieka w zarysie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2023.
2. Badowska-Kozakiewicz A. M. (red. nauk.), Fizjologia człowieka w zarysie. Zintegrowane podejście, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2019.
Literatura uzupełniająca:
1. Silverthorn D.U., Johnson B.R., Fizjologia człowieka. Zintegrowane podejście, red. wyd. pol. B. Ponikowska, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2021
Więcej informacji
Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami:
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: