Lean Healthcare Management WMCM-LE-LHM
Lean Healthcare Management stanowi podejście do organizacji procesów medycznych i niemedycznych w podmiotach leczniczych, którego celem jest zwiększanie wartości dla pacjenta, ograniczanie marnotrawstwa, poprawa jakości, bezpieczeństwa, dostępności świadczeń oraz efektywności wykorzystania zasobów. Dla studentów kierunku lekarskiego przedmiot ten ma znaczenie praktyczne, ponieważ przygotowuje do świadomego uczestnictwa w organizacji pracy klinicznej, współpracy interdyscyplinarnej, analizie procesów opieki oraz wdrażaniu usprawnień w codziennej praktyce medycznej.
Cel główny
Przygotowanie studenta do rozumienia i stosowania podstaw Lean Healthcare Management w środowisku ochrony zdrowia, ze szczególnym uwzględnieniem organizacji procesów klinicznych, bezpieczeństwa pacjenta oraz ciągłego doskonalenia jakości opieki.
Cele szczegółowe
Student:
1. poznaje podstawowe założenia Lean Management i ich adaptację do ochrony zdrowia;
2. rozumie pojęcie wartości z perspektywy pacjenta i organizacji medycznej;
3. identyfikuje podstawowe źródła marnotrawstwa w procesach klinicznych i administracyjnych;
4. poznaje wybrane narzędzia Lean stosowane w szpitalach i innych podmiotach leczniczych;
5. analizuje przepływ pacjenta, informacji, materiałów i pracy personelu;
6. rozumie znaczenie standaryzacji, wizualizacji, pracy zespołowej i kultury ciągłego doskonalenia;
7. potrafi wskazać możliwości usprawnienia wybranych procesów medycznych;
8. rozwija kompetencje współpracy interdyscyplinarnej i odpowiedzialności za jakość opieki
Wykłady
1. Wprowadzenie do Lean Healthcare Management
Geneza Lean Management. Adaptacja Lean do ochrony zdrowia. Różnice między przemysłem a środowiskiem medycznym. Wartość dla pacjenta.
2. Pacjent jako centralny punkt procesu opieki
Wartość kliniczna, organizacyjna i doświadczenie pacjenta. Przepływ pacjenta przez system opieki.
3. Marnotrawstwo w ochronie zdrowia
Rodzaje strat w procesach medycznych i administracyjnych: oczekiwanie, zbędny ruch, nadmierne zapasy, błędy, zbędne czynności, nadprodukcja informacji, niewykorzystany potencjał personelu.
4. Procesy kliniczne i ich analiza
Myślenie procesowe w szpitalu i ambulatoryjnej opiece zdrowotnej. Ścieżka pacjenta. Wąskie gardła. Czas przejścia procesu.
5. Podstawowe narzędzia Lean w ochronie zdrowia
5S, standaryzacja pracy, zarządzanie wizualne, checklisty, huddles, Kaizen, PDCA, analiza przyczyn źródłowych, VSM.
6. Lean a bezpieczeństwo pacjenta i jakość opieki
Błędy medyczne i organizacyjne. Jakość u źródła. Rola standardów, komunikacji i szybkiego reagowania na problemy.
7. Rola lekarza i zespołu medycznego w doskonaleniu procesów
Przywództwo kliniczne, kultura organizacyjna, odpowiedzialność za proces leczenia, współpraca międzyprofesjonalna.
8. Bariery i warunki skutecznego wdrażania Lean w podmiotach leczniczych
Opór wobec zmian, ograniczenia systemowe, znaczenie danych, zaangażowanie kierownictwa, kultura ciągłego doskonalenia.
Ćwiczenia / warsztaty
1. Identyfikacja wartości i strat w procesie przyjęcia pacjenta
Praca na prostym studium przypadku.
2. Analiza ścieżki pacjenta
Opis i diagnoza procesu, np. pacjent na SOR, pacjent planowy, pacjent ambulatoryjny.
3. Mapowanie prostego procesu klinicznego
Tworzenie uproszczonej mapy procesu lub mapy strumienia wartości.
4. Analiza przyczyn źródłowych problemu jakościowego lub organizacyjnego
Praca z narzędziami: 5 Why, diagram Ishikawy.
5. Projekt usprawnienia procesu
Opracowanie propozycji zmiany organizacyjnej dla wybranego obszaru.
6. Prezentacja zespołowa
Omówienie problemu, diagnozy oraz rekomendacji usprawnień.
7. Metody dydaktyczne
• wykład informacyjny i problemowy,
• analiza case study,
• warsztaty zespołowe,
• dyskusja moderowana,
• analiza procesu na przykładach z praktyki klinicznej,
• elementy project-based learning,
• krótkie ćwiczenia diagnostyczne i projektowe.
Nakład pracy studenta
Przykład dla 2 ECTS:
• udział w zajęciach: 30 godz.
• przygotowanie do ćwiczeń i analiza materiałów: 10 godz.
• przygotowanie pracy/projektu: 10 godz.
• przygotowanie do zaliczenia: 10 godz.
Przedmiot wspiera rozwój kompetencji przyszłego lekarza w obszarze:
• rozumienia organizacyjnych uwarunkowań procesu leczenia,
• współpracy zespołowej,
• bezpieczeństwa pacjenta,
• jakości świadczeń zdrowotnych,
• zarządzania zmianą w praktyce klinicznej,
• odpowiedzialnego wykorzystania zasobów systemu ochrony zdrowia.
Dyscyplina naukowa, do której odnoszą się efekty uczenia się
E-Learning
Grupa przedmiotów ogólnouczenianych
Koordynatorzy przedmiotu
Poziom przedmiotu
Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się
Typ przedmiotu
Wymagania wstępne
Efekty uczenia się
Wiedza
Student:
- zna podstawowe pojęcia Lean Management i Lean Healthcare Management;
- rozumie zasady identyfikacji wartości i marnotrawstwa w procesach opieki zdrowotnej;
- zna podstawowe narzędzia Lean stosowane w ochronie zdrowia, takie jak: mapowanie strumienia wartości, 5S, standaryzacja pracy, zarządzanie wizualne, Kaizen, PDCA, analiza przyczyn źródłowych;
- rozumie znaczenie organizacji procesów klinicznych dla jakości, bezpieczeństwa pacjenta i efektywności działania podmiotu leczniczego;
W5. zna rolę personelu medycznego, liderów klinicznych i zespołów interdyscyplinarnych w doskonaleniu procesów.
Umiejętności
Student:
- potrafi rozpoznać problemy organizacyjne w prostym procesie medycznym;
- potrafi wskazać przykłady marnotrawstwa w ścieżce pacjenta;
- potrafi opisać i wstępnie przeanalizować wybrany proces kliniczny lub administracyjno-medyczny;
- potrafi zaproponować działania usprawniające z wykorzystaniem podstawowych narzędzi Lean;
- potrafi współpracować w grupie nad analizą przypadku organizacyjnego z obszaru ochrony zdrowia.
Kompetencje społeczne
Student:
- dostrzega znaczenie jakości organizacyjnej dla wyników leczenia i bezpieczeństwa pacjenta;
- jest gotów do współpracy z innymi grupami zawodowymi w celu usprawniania opieki;
- rozumie potrzebę ciągłego doskonalenia procesów i własnej praktyki zawodowej;
- wykazuje odpowiedzialność za racjonalne wykorzystanie zasobów w ochronie zdrowia.
Kryteria oceniania
Struktura zaliczenia
• aktywność na zajęciach: 20%
• praca zespołowa / analiza przypadku: 30%
• projekt usprawnienia procesu lub prezentacja: 30%
• test zaliczeniowy / kolokwium końcowe: 20%
Kryteria oceny
Student uzyskuje ocenę pozytywną, jeśli:
• zna podstawowe pojęcia i narzędzia Lean Healthcare,
• potrafi rozpoznać źródła marnotrawstwa w prostym procesie medycznym,
• potrafi zaproponować racjonalne działania usprawniające,
• wykazuje zrozumienie związku między organizacją procesu a bezpieczeństwem pacjenta.
Literatura
Literatura podstawowa
1. Grucza B. (red.), Lean Healthcare Management, PIM MSWiA, Warszawa 2024
2. Graban, M., Lean Hospitals: Improving Quality, Patient Safety, and Employee Engagement. 3rd ed. New York: Productivity Press / Routledge 2016/2018.
3. Toussaint, J. S., Berry, L. L., The Promise of Lean in Health Care. Mayo Clinic Proceedings, 88(1) 2013, 74–82.
4. Womack, J. P., Jones, D. T. , Lean Thinking: Banish Waste and Create Wealth in Your Corporation. Revised and Updated. New York: Simon & Schuster 2003.
5. Mazzocato, P., Savage, C., Brommels, M., Aronsson, H., Thor, J., Lean thinking in healthcare: a realist review of the literature. BMJ Quality & Safety, 19(5) 2010, 376–382..
Literatura uzupełniająca
1. Fillingham, D., Lean Healthcare: Improving the Patient’s Experience. Chichester: Kingsham Press 2008.
2. Mann, D., Creating a Lean Culture: Tools to Sustain Lean Conversions. 3rd ed. Boca Raton: CRC Press 2015.
3. Ohno, T., Toyota Production System: Beyond Large-Scale Production. Cambridge, MA: Productivity Press 1988.
4. Moraros, J., Lemstra, M., Nwankwo, C., Lean interventions in healthcare: do they actually work? A systematic literature review. International Journal for Quality in Health Care, 28(2) 2016, 150–165..
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: