Przedawnienie karania w prawie i praktyce Kościoła katolickiego WK-N-Wm-Pk
Popełnienie naruszeń, które Kościół uznał za przestępstwa kanoniczne, pociąga lub może pociągać za sobą różne skutki i to nie tylko w odniesieniu do sprawcy tychże naruszeń. Pomiędzy tymi skutkami znajduje się m.in. prawo ścigania karnego oraz wykonania kary. Ponadto prawo do naprawienia szkód powstałych z popełnionego przestępstwa oraz prawo zastosowania procedury wydalenia z instytutu zakonnego.
W pierwszej kolejności, skutki spowodowane przestępstwem występują na płaszczyźnie kanonicznego prawa karnego – materialnego i formalnego. W sposób szczególny będzie tutaj chodziło o powstanie prawa ścigania (actio criminalis), a następnie ewentualnie prawa wykonania kary (actio ad poenam exsequendam). Wspomniane prawo, z różnych względów, m.in. natury procesowej, jest jednak ograniczone w czasie. Innymi słowy, po upływnie określonego w prawie czasu, ustaje możliwość ścigania za popełnione przestępstwo, a więc wszczęcia procesu karnego, kontynuowania go i ewentualnie wykonania wymierzonej kary. Zasady te dotyczą zarówno kar ferendae sententiae, jak i latae sententiae oraz tych przestępstw, które zostały zastrzeżone dla Dykasterii Nauki Wiary. Abstrahując od ewentualnej dyskusji dotyczącej czasokresów przedawnienia, wydaje się konieczne uzupełnienie luki w prawie dotyczącej instytucji przerwy i zawieszenia biegu przedawnienie actio criminalis i poenalis. Ustawodawca kodeksowy z 1983 roku, przewidując przedawnienie ścigania karnego, nie uwzględnił jednak odnośnych dyspozycji mówiących o przerwie i/lub zawieszeniu biegu przedawnienia. Wprowadzenie w tej kwestii odnośnych dyspozycji w 2021n r. rozwiało istniejące do tej pory wątpliwości dotyczące biegu przedawnienia w czasie trwania procesu karnego.
|
W cyklu 2026/27_Z:
Popełnienie naruszeń, które Kościół uznał za przestępstwa kanoniczne, pociąga lub może pociągać za sobą różne skutki i to nie tylko w odniesieniu do sprawcy tychże naruszeń. Pomiędzy tymi skutkami znajduje się m.in. prawo ścigania karnego oraz wykonania kary. Ponadto prawo do naprawienia szkód powstałych z popełnionego przestępstwa oraz prawo zastosowania procedury wydalenia z instytutu zakonnego. W pierwszej kolejności, skutki spowodowane przestępstwem występują na płaszczyźnie kanonicznego prawa karnego – materialnego i formalnego. W sposób szczególny będzie tutaj chodziło o powstanie prawa ścigania (actio criminalis), a następnie ewentualnie prawa wykonania kary (actio ad poenam exsequendam). Wspomniane prawo, z różnych względów, m.in. natury procesowej, jest jednak ograniczone w czasie. Innymi słowy, po upływnie określonego w prawie czasu, ustaje możliwość ścigania za popełnione przestępstwo, a więc wszczęcia procesu karnego, kontynuowania go i ewentualnie wykonania wymierzonej kary. Zasady te dotyczą zarówno kar ferendae sententiae, jak i latae sententiae oraz tych przestępstw, które zostały zastrzeżone dla Dykasterii Nauki Wiary. Abstrahując od ewentualnej dyskusji dotyczącej czasokresów przedawnienia, wydaje się konieczne uzupełnienie luki w prawie dotyczącej instytucji przerwy i zawieszenia biegu przedawnienie actio criminalis i poenalis. Ustawodawca kodeksowy z 1983 roku, przewidując przedawnienie ścigania karnego, nie uwzględnił jednak odnośnych dyspozycji mówiących o przerwie i/lub zawieszeniu biegu przedawnienia. Wprowadzenie w tej kwestii odnośnych dyspozycji w 2021n r. rozwiało istniejące do tej pory wątpliwości dotyczące biegu przedawnienia w czasie trwania procesu karnego. |
Grupa przedmiotów ogólnouczenianych
Koordynatorzy przedmiotu
Poziom przedmiotu
Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się
Typ przedmiotu
Wymagania wstępne
Efekty uczenia się
Wiedza:
EK 1 - student identyfikuje podstawową terminologię prawniczą z zakresu instytucji przedawnienia karania
EK 2 - student klasyfikuje podstawowe zagadnienia z zakresu instytucji przedawnienia karania
EK 3 - student diagnozuje najważniejsze dyskusje prowadzone na gruncie instytucji przedawnienia karania
Umiejętności:
EK 4 - student analizuje teksty z zakresu instytucji przedawnienia karania
EK 5 - student interpretuje w mowie i na piśmie przepisy z zakresu instytucji przedawnienia karania oraz potrafi odpowiednio rekonstruować i uzasadniać poszczególne stanowiska
EK 6 - student dobiera i wykorzystuje rzetelne źródła informacji z zakresu instytucji przedawnienia karania
Kompetencje:
EK 7 - student organizuje indywidualną pracę mającą na celu zrealizowanie zadania badawczego i przyswojenie treści z zakresu instytucji przedawnienia karania
EK 8 - student aktywnie angażuje się w przebieg prowadzonych zajęć biorąc udział w dyskusjach, formułując własne wypowiedzi oraz konstruktywne uwagi krytyczne
Kryteria oceniania
Oceną końcowa jest ocena z zaliczenia ustnego, przeprowadzone na podstawie wcześniej udostępnionych tez z zakresu instytucji przedawnienia karania.
Wiedza (EW 1-4)
ocena 3 (dst): student w zakresie instytucji przedawnienia karania: rozpoznaje i nazywa podstawowe pojęcia, odtwarza informacje faktograficzne, wskazuje pojedyncze elementy zagadnienia bez powiązań między nimi, odnosi wiedzę do przykładu wyłącznie po wskazaniu go przez prowadzącego, posługuje się notatkami lub materiałami pomocniczymi.
ocena 4 (db): student w zakresie instytucji przedawnienia karania: podaje definicje podstawowych pojęć, dopuszczalne są drobne nieścisłości, opisuje główne elementy i fakty związane z zagadnieniem, rozpoznaje zależności między pojęciami, bez ich pogłębionego wyjaśnienia, odnosi wiedzę do prostych przykładów, korzysta z literatury wskazanej przez prowadzącego
ocena 5 (bdb): student w zakresie instytucji przedawnienia karania: definiuje pojęcia i terminy specjalistyczne bez błędów merytorycznych, wyjaśnia zależności i relacje między faktami, teoriami lub koncepcjami, porównuje różne ujęcia danego zagadnienia, wskazując ich podobieństwa i różnice, stosuje wiedzę teoretyczną do interpretacji przykładów lub problemów, argumentuje swoje odpowiedzi, odwołując się do literatury lub źródeł.
Umiejętności (EU_1-3)
ocena 3 (dst): student w zakresie instytucji przedawnienia karania: wykonuje zadanie wyłącznie według instrukcji krok po kroku, stosuje podstawowe narzędzia, po wcześniejszym wskazaniu, rozwiązuje zadania rutynowe bez modyfikacji sposobu działania, wymaga stałego wsparcia prowadzącego, przedstawia efekty pracy w formie nieuporządkowanej.
ocena 4 (db): student w zakresie instytucji przedawnienia karania: realizuje zadanie według przedstawionego planu lub przykładu, stosuje właściwe metody i narzędzia, dopuszczalne są drobne błędy, rozwiązuje typowe problemy pojawiające się w trakcie zadania, wprowadza korekty po otrzymaniu wskazówek, przedstawia efekty pracy w sposób logiczny, choć nie w pełni uporządkowany.
ocena 5 (bdb): student w zakresie instytucji przedawnienia karania: samodzielnie planuje przebieg zadania i dobiera metody jego realizacji, wykonuje zadania zgodnie z przyjętą metodą, bez błędów proceduralnych, analizuje problem i proponuje rozwiązania, uzasadniając ich wybór, modyfikuje sposób działania w odpowiedzi na zmieniające się warunki, prezentuje efekty swojej pracy w sposób uporządkowany i zrozumiały.
Kompetencje (EK_1):
ocena 3 (dst): student w zakresie instytucji przedawnienia karania: realizuje działania wyłącznie według instrukcji lub podanego wzoru, korzysta z jednego, wskazanego środka działania bez uzasadnienia wyboru, wskazuje pojedyncze skutki swoich działań bez ich analizy, odtwarza wiedzę kierunkową bez jej powiązania z działaniem, wymaga stałego wsparcia prowadzącego w trakcie realizacji zadania.
ocena 4 (db): student w zakresie instytucji przedawnienia karania: realizuje działania po przedstawieniu celu lub przykładu, bez potrzeby szczegółowej instrukcji krok po kroku, dobiera środki działania z listy zaproponowanych możliwości i potrafi wskazać podstawową przyczynę wyboru, rozpoznaje skutki swoich działań, ale nie analizuje ich w szerszym kontekście, stosuje wiedzę kierunkową zgodnie z podanym schematem lub wzorem, wprowadza korekty po otrzymaniu jednoznacznej informacji zwrotnej.
ocena 5 (bdb): student w zakresie instytucji przedawnienia karania: samodzielnie inicjuje działania i decyzje (bez instrukcji prowadzącego), dobiera środki działania (media, formy komunikacji, narzędzia) na podstawie analizy kontekstu i potrafi ustnie lub pisemnie uzasadnić wybór, analizuje skutki swoich działań, wskazując zarówno efekty zamierzone, jak i potencjalne konsekwencje uboczne, integruje wiedzę kierunkową z działaniem społecznym (odwołuje się do pojęć, metod lub standardów właściwych dla kierunku), modyfikuje swoje działania w odpowiedzi na informację zwrotną lub zmianę sytuacji.
Praktyki zawodowe
Nie dotyczy
Literatura
Literatura obowiązkowa:
Borek D., Przedawnienie skarg i działań tytułu naruszeń będących przestępstwami kanonicznymi, „Prawo Kanoniczne” 62(2019) nr 3, s. 55-88.
Borek D., Przerwanie biegu przedawnienia skargi kryminalnej w kanonicznym procesie karnym, „Prawo Kanoniczne” 63(2020) n. 3, s. 61-86.
Materiały przekazana na zajęciach.
Literatura pomocnicza:
Czajka S., Przedawnienie w prawie karnem kanonicznem, Lublin 1934.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: