Podstawy gleboznawstwa WF-OB-PGZ

Wykład:
OB1_W01 - student definiuje glebę i jej funkcje w ekosystemie; wymienia i charakteryzuje podstawowe składniki fazy stałej, ciekłej i gazowej gleby; opisuje kluczowe właściwości fizyczne gleby, takie jak tekstura, struktura, gęstość, porowatość, barwa i temperatura; wyjaśnia zasady retencji i przepływu wody w glebie.
OB1_W03 - student wyjaśnia rolę koloidów glebowych i kompleksu sorpcyjnego w kształtowaniu właściwości chemicznych gleby; analizuje wpływ odczynu (pH) i buforowości na dostępność składników pokarmowych i życie biologiczne w glebie; opisuje procesy rozkładu materii organicznej i powstawania próchnicy oraz jej znaczenie dla żyzności gleby; identyfikuje główne grupy organizmów glebowych i ich rolę w cyklach biogeochemicznych.
OB1_W04 - student opisuje procesy glebotwórcze (wietrzenie, humifikacja, bielicowanie, procesy glejowe); analizuje wpływ pięciu głównych czynników glebotwórczych (skała macierzysta, klimat, organizmy, rzeźba terenu, czas) na rozwój i zróżnicowanie gleb; rozpoznaje i charakteryzuje główne poziomy genetyczne w profilu glebowym; klasyfikuje gleby na podstawie ich właściwości i genezy, posługując się podstawami systematyki.
OB1_W09 - student wymienia i opisuje główne procesy degradacji gleb, w tym erozję wodną i wietrzną oraz zanieczyszczenia chemiczne; proponuje podstawowe metody ochrony i rekultywacji gleb oraz uzasadnia potrzebę prowadzenia monitoringu stanu środowiska glebowego.
OB1_U01 - student interpretuje dane dotyczące składu granulometrycznego, odczynu pH, zawartości materii organicznej i składu kompleksu sorpcyjnego gleby; wykorzystuje wiedzę o profilu glebowym do wstępnej oceny procesów glebotwórczych i typu gleby.
OB1_U02 - student wnioskuje o potencjalnej żyzności i przydatności rolniczej gleby na podstawie jej właściwości fizycznych i chemicznych; przewiduje potencjalne skutki różnych form użytkowania terenu (np. wylesienie, intensywne rolnictwo) dla stanu i właściwości gleby.
OB1_K01 - student zachowuje otwartość na złożoność systemu glebowego i potrzebę interdyscyplinarnego podejścia w jego badaniu i ochronie; dostrzega znaczenie gleby jako nieodnawialnego zasobu przyrodniczego, kluczowego dla produkcji żywności i zachowania bioróżnorodności.
Ćwiczenia:
OB1_U01: student przygotowuje próbkę gleby do analizy, wykonując czynności takie jak suszenie, rozcieranie i przesiewanie. określa grupę granulometryczną gleby i interpretuje wyniki. Student oznacza podstawowe właściwości chemiczne gleby i interpretuje ich znaczenie posługuje się podstawowym sprzętem laboratoryjnym oraz sporządza sprawozdanie z analiz.
OB1_U02: student opisuje makroskopowo profil glebowy, wyróżnia i oznacza jego główne poziomy genetyczne oraz wprowadza uzyskane dane do arkuszy wykorzystując odpowiednie oprogramowanie komputerowe, w tym sporządza sprawozdanie z otrzymanych danych.
OB1_K03: student pracuje samodzielnie i współpracuje w zespole laboratoryjnym, przestrzegając zasad bezpieczeństwa i higieny oraz wykonuje powierzone zadania badawcze w sposób odpowiedzialny, precyzyjny, a także ocenia krytycznie uzyskane wyniki.

Wykład: Ocena końcowa z przedmiotu wystawiana jest na podstawie egzaminu pisemnego (100%).
Egzamin zaliczeniowy: Test składający się z pytań wielokrotnego wyboru oraz pytań otwartych dotyczących zagadnień z zakresu podstaw gleboznawstwa.
Warunki zaliczenia: Uzyskanie minimum 60% poprawnych odpowiedzi z egzaminu.
Kryteria oceniania:
Bardzo dobry (5,0): 90-100% - student wykazuje się dogłębną znajomością wszystkich zagadnień z programu, potrafi samodzielnie analizować złożone problemy i procesy zachodzące w środowisku glebowym, a także proponować rozwiązania w zakresie ochrony i rekultywacji gleb.
Dobry plus (4,5): 85-89% - student poprawnie charakteryzuje większość zagadnień i wyczerpująco wyjaśnia złożone powiązania między właściwościami fizycznymi, chemicznymi i biologicznymi gleby a procesami w niej zachodzącymi.
Dobry (4,0): 75-84% - student zna podstawowe zagadnienia, potrafi poprawnie scharakteryzować główne typy gleb, czynniki i procesy glebotwórcze.
Dostateczny plus (3,5): 65-74% - student zna podstawowe pojęcia, definicje i zjawiska z zakresu gleboznawstwa.
Dostateczny (3,0): 60-64% - student wykazuje się podstawową, fragmentaryczną wiedzą z zakresu gleboznawstwa, pozwalającą na zaliczenie przedmiotu.
Obecność: Student nie powinien opuścić więcej niż dwóch wykładów. W przypadku większej liczby nieobecności konieczne jest zaliczenie materiału w formie ustalonej z prowadzącym.
Ćwiczenia: Ocena końcowa z przedmiotu wystawiana jest na podstawie poprawnych i terminowo wykonanych sprawozdań z ćwiczeń.
Warunki zaliczenia: Terminowe oddawanie i poprawne wykonanie sprawozdań z ćwiczeń.
Kryteria oceniania:
Bardzo dobry (5,0): 90-100% - sprawozdania są kompletne, przejrzyste i bezbłędne; student samodzielnie, logicznie i wnikliwie interpretuje wyniki, a wszystkie obliczenia i opisy są wykonane precyzyjnie.
Dobry plus (4,5): 85-89% - sprawozdania są staranne i poprawne merytorycznie; interpretacja wyników jest trafna, a ewentualne błędy mają charakter drobnych uchybień.
Dobry (4,0): 75-84% - sprawozdania zawierają wszystkie podstawowe elementy analizy; wyniki są opisane poprawnie, choć mogą pojawiać się pojedyncze błędy lub braki w interpretacji.
Dostateczny plus (3,5): 65-74% - sprawozdania obejmują najważniejsze informacje, choć mogą być niepełne; w obliczeniach lub interpretacji mogą występować niewielkie błędy, ale całość jest zrozumiała.
Dostateczny (3,0): 60-64% - sprawozdania zawierają minimum wymaganych treści; wyniki są przedstawione w sposób podstawowy, a interpretacja jest ograniczona, lecz wystarczająca do zaliczenia.
Obecność: Student nie powinien opuścić więcej niż dwóch ćwiczeń. W przypadku większej liczby nieobecności konieczne jest zaliczenie materiału w formie ustalonej z prowadzącym.

Wykład:
Literatura obowiązkowa:
1. Błońska, E., Brożek, S., Gąsiorek, M., Gruba, P., Lasota, J., Mazurek, R., Nicia, P., Pacanowski, P., Wanic, T., Zadrożny, P., Zaleski, T., Zwydak, M., 2013. Gleby w środowisku przyrodniczym i krajobrazach Europy: monografia. Wydawnictwo Uniwersytetu Rolniczego, Kraków.
2. Mocek, A., 2021. Gleboznawstwo. Wydanie I. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Literatura uzupełniająca:
1. Brożek, S., 2017. Gleboznawstwo leśne: synteza wiedzy o glebach zbliżonych do naturalnych i o ich relacjach z roślinnością w lasach Polski. Wydawnictwo Uniwersytetu Rolniczego, Kraków.
2. Tołoczko, W., 2020. Gleby orne makro- i mezoregionów fizycznogeograficznych Polski. Wydawnictwo Uniwersytetu Lódzkiego, Łódź.
Ćwiczenia:
Literatura obowiązkowa:
1. Myślińska, E., 2016. Laboratoryjne badania gruntów i gleb. Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.
Literatura uzupełniająca:
1. Siebielec, G. 2012. Monitoring chemizmu gleb ornych w Polsce w latach 2010-2012, Biblioteka Monitoringu Środowiska. Inspekcja Ochrony Środowiska, Warszawa.
2. Tołoczko, W., 2020. Gleby orne makro- i mezoregionów fizycznogeograficznych Polski. Wydawnictwo Uniwersytetu Lódzkiego , Łódź.

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

• Strona przedmiotu WF-OB-PGZ w USOSweb