Izotopy w środowisku WF-OB-IS

Cel przedmiotu to zapoznanie z tematyką stabilnych i promieniotwórczych izotopów oraz zastosowaniem tego typu badań w ekologii i ochronie środowiska.

Efekty kształcenia:
Wiedza: Student potrafi scharakteryzować budowę atomu i charakteryzuje przestrzeń wokół atomu. Identyfikuje najważniejsze zagadnienia związane z promieniotwórczością. Student definiuje pojęcia związane z właściwościami izotopów. Potrafi wskazywać związki między środowiskiem, chemią środowiska i zdrowiem oraz funkcjonowaniem ludzkiego organizmu. Student potrafi wskazać negatywne i pozytywne skutki oddziaływania pierwiastków i ich izotopów na organizmy żywe, bioróżnorodność.

Umiejętności: Student potrafi odnaleźć literaturę związaną z tematyką izotopową, czyta teksty w języku angielskim, posługuje się słownictwem technicznym tak w języku polskim, jak i angielskim. Student słucha ze zrozumieniem prezentacji ustnej- potrafi w prostych zadaniach (indywidualnie bądź zespołowo) ocenić zasadność zastosowania prezentowanych metod badawczych w zależności od podejmowanego problemu badawczego. Student potrafi krytycznie ocenić informacje o środowisku na podstawie dostępnych wartości proporcji izotopowych.

Kompetencje: Student rozumie konieczność pogłębiania nabytej wiedzy, rolę edukacji, upowszechniania wiedzy w dziedzinie nauk przyrodniczych. Student ma świadomość konsekwencji wykorzystywania izotopów pierwiastków promieniotwórczych np. w energetyce, odnajduje się w tematyce wykorzystywania izotopów przez człowieka.

Od r.a. 2026/27:
Wiedza:
W1 Student określa zagrożenia wynikające z utraty bioróżnorodności; wymienia i opisuje techniki analityczne wykorzystywane w badaniach izotopowych, zna metodologię izotopową jaką można zastosować do rozwiązywania problemów środowiskowych

Umiejętności:
U1 Student dobiera stosowne źródła, interpretuje dane w oparciu o materiały źródłowe (tematy zajęć: 15)

U2 Student dokonuje obliczeń i na ich podstawie interpretuje dane pomiarowe i obliczeniowe zaczerpnięte z symulacji lub studiów przypadku, wyciąga wnioski (tematy zajęć: 1, 6, 10, 15)

U3 Student przygotowuje ustną prezentację na wybrany przez siebie temat dotyczący wykorzystania metod izotopowych w ekologii, ochronie środowiska, uczestniczy w dyskusji (5, 7-15)

Kompetencje:
K1 Student selekcjonuje pozyskane informacje, podchodzi krytycznie do informacji prezentowanych w mediach i innych źródłach uwzględniając możliwe ingerencje sztucznej inteligencji (tematy zajęć: 14 3, 14, 15)

Egzamin 51 - 60% w zależności od frekwencji, każdy następny przedział 10% to coraz lepsza ocena.

Od r. a. 2026/27;
Ocena końcowa z przedmiotu jest wypadkową oceny z prezentacji (40%), testu końcowego (50%) i aktywności (10%)
Aktywność studenta oceniana jest w formie PBL (Project Based Learning)– studenci będą oceniani podczas realizacji pracy w grupach, aktywności ogólnej na zajęciach (ewentualnie debaty oksfordzkiej) oraz rozwiązywania case studies podczas zajęć.
Prezentacja:
Przygotowanie prezentacji multimedialnej w formacie .pptx lub .key na temat wybranej aplikacji badań izotopowych. Student przygotowuje prezentację indywidualnie na podstawie samodzielnie wyszukanego artykułu/ artykułów naukowych dostępnych w trybie otwartym. W prezentacji zawiera slajd z informacją o źródłach z których korzystał (bibliografia). Arkusz oceny prezentacji.
Test końcowy:
Warunkiem podejścia do testu końcowego jest przedstawienie referatu- prezentacja. Test zawiera pytania otwarte i zamknięte.
Kryteria oceniania:
Ocena: bardzo dobry (5)
Prezentacja multimedialna bezbłędna merytorycznie, starannie i estetycznie przygotowana. Zawiera dokładną i szczegółową charakterystykę omawianego zagadnienia. Prezentuje trafne i różnorodne przykłady, ilustrujące omawiane treści. Wynik testu: 100–90%.

Ocena: dobry plus (4+)
Prezentacja multimedialna bezbłędna merytorycznie, dobrze przygotowana. Zawiera ogólną, ale poprawną charakterystykę zagadnienia. Prezentuje odpowiednie przykłady, wspierające treść. Wynik testu: 89–80%.

Ocena: dobry (4)
Prezentacja multimedialna poprawna merytorycznie, estetyczna. Zawiera ogólną charakterystykę omawianego zagadnienia. Podaje co najmniej jeden przykład. Wynik testu: 80–70%.
Ocena: dostateczny plus (3+)
Prezentacja multimedialna poprawna merytorycznie, może zawierać nieliczne drobne błędy. Omawia zagadnienie w sposób ogólny, z jednym lub dwoma przykładami.
Wynik testu: 69–61%.

Ocena: dostateczny (3)
Prezentacja multimedialna poprawna merytorycznie, lecz zawierająca błędy (np. językowe, logiczne lub brak precyzji).
Zawiera ogólną charakterystykę zagadnienia.
Podano jeden przykład.
Wynik testu: 60–50%.

Polański A. Izotopy w geologii. 1979.
Hoefs J. Stable isotope geochemistry. 2015
oraz najnowsze publikacje naukowe

Od r.a. 2026/27
Michener, R., & Lajtha, K. (Eds.). (2008). Stable isotopes in ecology and environmental science. John Wiley & Sons.
Kilka najnowszych artykułów naukowych w dostępie otwartym (aktualna lista podawana na pierwszym wykładzie)
Malec‑Olecha J. Izotopy w służbie biologii. 1964
Cienkosz-Stepańczak, B., Szostek K., Lisowska-Gaczorek A. "Optimizing FTIR method for characterizing diagenetic alteration of skeletal material." Journal of Archaeological Science: Reports 38 (2021): 103059.

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

• Strona przedmiotu WF-OB-IS w USOSweb