Przemoc duchowa a współczesne metamorfozy religii chrześcijańskiej WF-FI-OGUN-KOB23
Głównym celem wykładu jest analiza wybranych przykładów przemocy duchowej i wskazanie zasad etycznych, które powinny być respektowane w nowych ruchach i wspólnotach religijnych. Przemoc duchowa oznacza różne formy sprawowania władzy i kontroli nad ludźmi za pomocą religii, wiary i przekonań światopoglądowych. Przemoc duchowa jest także nazywana nadużyciami religijnymi lub nadużyciami duchowymi.
Tego rodzaju nadużycia występują we wspólnotach religijnych, ale także w relacjach społecznych i zawodowych lub w życiu rodzinnym. Głównymi elementami nadużyć duchowych są takie działania jak zniewolenie, przymus, ograniczenie wolności osobistej, manipulacja, niewłaściwa perswazja, ingerowanie w intymność i prywatność jednostki, przejmowanie władzy psychicznej nad innymi ludźmi itd.
W takich krajach jak Stany Zjednoczone czy Wielka Brytania poddaje się przemoc duchową pogłębionym analizom filozoficznym, psychologicznym, socjologicznym. Niezwykle istotna jest także adekwatna ocena etyczna. Jedynym krajem na świecie, w którym podjęto kompleksową i systemową walkę z nadużyciami duchowymi jest Francja. Punktem zwrotnym w podejściu do tego problemu była publikacja książki pt. „Kradzież mózgów. Czarna księga oddziaływania psychiczno-duchowego”. Opracowanie zostało wydane we wrześniu 2012 r. przez Centrum Przeciwko Manipulacji Psychicznej. Książka wywołała szeroką dyskusję na temat funkcjonowania grup religijnych i ruchów kościelnych w kraju nad Sekwaną.
Grupa przedmiotów ogólnouczenianych
Koordynatorzy przedmiotu
Opis nakładu pracy studenta w ECTS
Poziom przedmiotu
Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się
Typ przedmiotu
Wymagania wstępne
Efekty uczenia się
WIEDZA
Student zna podstawowe pojęcia etyczne dotyczące przemocy duchowej, definiuje współczesne spory religijne, zna różne rodzaje argumentacji filozoficznej w wybranych kwestiach związanych z obecnymi debatami światopoglądowymi.
UMIEJĘTNOŚCI
Student potrafi analizować i interpretować teksty z zakresu etyki i filozofii religii, przeprowadzać argumentację filozoficzną i uzasadniać racjonalnie konkretne rozstrzygnięcia dotyczące różnego rodzaju dylematów religijnych i światopoglądowych.
KOMPETENCJE
Student dostrzega potrzebę argumentacji filozoficznej w debacie religijnej i kulturowej, widzi konieczność szerszej edukacji etycznej i różnych form ochrony godności ludzkiej.
Kryteria oceniania
Podstawę zaliczenia stanowi udział w zajęciach, znajomość przekazanej wiedzy i przygotowanie lektur obowiązkowych. Szczegółowe zasady będą podane na pierwszym wykładzie.
Praktyki zawodowe
Brak praktyk zawodowych.
Literatura
Lektury obowiązkowe:
Kobyliński A., Problem psychomanipulacji religijnej w kontekście globalnej pentekostalizacji chrześcijaństwa, „Człowiek i Społeczeństwo” 54 (2022), s. 99-115.
Kobyliński A., Hermeneutyka nieciągłości i pentekostalizacja. Współczesne metamorfozy religii chrześcijańskiej, „Teologia i Moralność” 20 (2016) nr 2, s. 245-261.
Kobyliński A., Etyczne aspekty współczesnej pentekostalizacji chrześcijaństwa, „Studia Philosophiae Christianae” 50 (2014) nr 3, s. 93-130.
Lektury uzupełniające:
Anderson, A.H., An Introduction to Pentecostalism: Global Charismatic Christianity, Cambridge University Press, Cambridge 2013.
Delsol Ch., Koniec świata chrześcijańskiego. Inwersja normatywna i nowa era, tłum. P. Napiwodzki, Wydawnictwo WAM, Kraków 2023.
Kobyliński A., Religijny koktajl – rozmowę prowadzi Monika Białkowska, „W drodze” 2022 nr 11, s. 8-17.
Kobyliński A., Furtki złego ducha – rozmowę prowadzi Tomasz Maćkowiak, „W drodze” 548 (2019) nr 4, s. 50-59.
Kobyliński A., Egzorcyzm nad Polską i pentekostalizacja, „Do Rzeczy” (2017) nr 27, s. 64-66.
Kobyliński A., Religia potrzebuje rozumu – rozmowę prowadzi Marcin Żyła, „Tygodnik Powszechny” (2015) nr 49, s. 28-31.
Kućko W., Wyzwania etyczne „teologii dobrobytu” w świetle nauczania papieża Franciszka, „Studia Nauk Teologicznych PAN” 15 (2020), s. 53–71.
Siemieniewski A., Pentekostalizacja chrześcijaństwa. Przewodnik teologiczno-pastoralny, Papieski Wydział Teologiczny we Wrocławiu, Wrocław 2020.
Spadaro A., Figueroa M., The Prosperity Gospel: Dangerous and Different, „La Civiltà Cattolica”, 4034 (2018) nr 3, s. 105–118.
Uwagi
|
W cyklu 2023/24_L:
Zajęcia prowadzone w formie on line na platformie MS Teams. |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: