WM: Etyka i język WF-FI-212-WMROZ-25
Celem wykładu jest zapoznanie studentów z etycznymi aspektami czynności językowych. W trakcie zajęć omówiona zostanie specyfika działań, które mają charakter językowy. Studenci zdobędą wiedzę na temat performatywnej funkcji języka, a także nabędą umiejętność wyjaśniania, na czym polega różnica między czynami fizycznymi i językowymi. Najważniejszym problemem, który będzie stanowił przedmiot prowadzonych w czasie wykładu analiz okaże się moralny status aktów mowy. Dlatego najważniejszym celem zajęć jest doskonalenie kompetencji w zakresie dyskusji filozoficznej zrodzonej wokół takich pytań jak: Dlaczego za pomocą słów można coś czynić? Jakie jest źródło ich sprawczej mocy? Jakie są konsekwencje etyczne naszych wypowiedzi i od czego one zależą?
Dyscyplina naukowa, do której odnoszą się efekty uczenia się
E-Learning
Grupa przedmiotów ogólnouczenianych
Opis nakładu pracy studenta w ECTS
Poziom przedmiotu
Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się
Typ przedmiotu
Wymagania wstępne
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
FI2_W06 - student/ka analizuje kluczowe stanowiska filozoficzne dotyczące relacji między językiem a etyką oraz przedstawia bieżący stan badań w tym zakresie.
FI2_W07 - student/ka wyjaśnia, w jaki sposób normy językowe i etyczne współtworzą struktury społeczne oraz interpretuje ich zmienność i wpływ na zachowania jednostek
FI2_W08 - student/ka rozpoznaje i stosuje metody badawcze oraz strategie argumentacyjne charakterystyczne dla filozofii języka i etyki normatywnej.
FI2_U06 - student/ka identyfikuje powiązania między przemianami językowymi a zmianami w rozumieniu wartości moralnych oraz analizuje wpływ języka na kształtowanie postaw etycznych w społeczeństwie.
Weryfikacja efektów:
- egzamin ustny oraz dyskusja na zajęciach
Kryteria oceniania
Kryteria oceny końcowej
Na ocenę końcową składają się:
1. Egzamin ustny - 80%
Egzamin obejmuje:
- Znajomość teorii aktów mowy (Austin, Searle) - 35%
- Umiejętność analizy etycznych aspektów czynności językowych - 30%
- Umiejętność zastosowania teorii do przykładów praktycznych
(krzywda językowa, odpowiedzialność za wypowiedzi) - 15%
Egzamin ustny = 40 pkt (maksymalnie)
2. Aktywność w dyskusjach podczas zajęć - 20%
Prowadzący ocenia merytoryczny udział studentów w dyskusjach dotyczących
performatywności języka, norm etycznych i społecznych:
- Bardzo aktywny (8-10 merytorycznych wypowiedzi w semestrze) = 10 pkt
- Aktywny (5-7 wypowiedzi) = 7-8 pkt
- Umiarkowanie aktywny (3-4 wypowiedzi) = 5-6 pkt
- Mało aktywny (1-2 wypowiedzi) = 3-4 pkt
- Brak aktywności = 0-2 pkt
Aktywność = 10 pkt (maksymalnie)
Przeliczenie punktów na oceny:
Egzamin (40 pkt) + Aktywność (10 pkt) = Razem 50 pkt
44-50 pkt = ocena 5.0 (bardzo dobry)
38-43 pkt = ocena 4.5 (dobry plus)
32-37 pkt = ocena 4.0 (dobry)
26-31 pkt = ocena 3.5 (dostateczny plus)
20-25 pkt = ocena 3.0 (dostateczny)
0-19 pkt = ocena 2.0 (niedostateczny)
Szczegółowe kryteria oceniania egzaminu ustnego:
Ocena 5.0 (bardzo dobry) - 34-40 pkt z egzaminu:
- Doskonała znajomość lektur obowiązkowych
- Swobodna orientacja w teorii aktów mowy i performatywności języka
- Precyzyjne rozróżnienie między wypowiedziami performatywnymi
a konstatywnymi
- Umiejętność wyjaśnienia różnicy między aktami illokucyjnymi
i perlokucyjnymi
- Krytyczna analiza etycznych konsekwencji działań językowych
- Samodzielne formułowanie problemów dotyczących odpowiedzialności
za wypowiedzi
- Umiejętność zastosowania teorii do współczesnych przykładów
(mowa nienawiści, krzywda językowa)
- Swobodne posługiwanie się terminologią (performatyw, fortunność,
illokucja, perlokucja, konwencja)
Ocena 4.0 (dobry) - 26-30 pkt z egzaminu:
- Dobra znajomość lektur obowiązkowych
- Poprawne przedstawienie głównych założeń teorii aktów mowy
- Umiejętność rozróżnienia podstawowych typów wypowiedzi
- Poprawna analiza etycznego wymiaru języka
- Umiejętność odniesienia teorii do przykładów
- Zasadniczo poprawne używanie terminologii
Ocena 3.0 (dostateczny) - 18-22 pkt z egzaminu:
- Podstawowa znajomość wybranych fragmentów lektur obowiązkowych
(minimum: Austin lub Searle)
- Ogólna orientacja w koncepcji performatywności
- Powierzchowna znajomość różnicy między performatywami a konstatacjami
- Uproszczone przedstawienie etycznego wymiaru języka
- Fragmentaryczna znajomość terminologii
- Trudności w zastosowaniu teorii do przykładów
Ocena 2.0 (niedostateczny) - 0-17 pkt z egzaminu:
- Brak znajomości lektur obowiązkowych
- Niemożność wyjaśnienia podstawowych pojęć teorii aktów mowy
- Brak rozumienia performatywności języka
- Nieprawidłowe używanie terminologii lub jej brak
- Niemożność analizy etycznych aspektów wypowiedzi
Przebieg egzaminu:
1. Student losuje zestaw 3 pytań:
- 1 pytanie teoretyczne dotyczące Austina lub Searle'a
(np. "Czym są performatywy i jakie są warunki ich fortunności?")
- 1 pytanie dotyczące etycznego wymiaru języka
(np. "Na czym polega odpowiedzialność za działanie językowe?")
- 1 pytanie praktyczne wymagające zastosowania teorii do przykładu
(np. "Przeanalizuj przykład krzywdy językowej używając teorii
aktów mowy")
2. Czas na przygotowanie: 15 minut
3. Odpowiedź studenta: 15-20 minut
4. Pytania dodatkowe egzaminatora: 5-10 minut
Warunki zaliczenia przedmiotu:
1. Obecność na minimum 75% zajęć (dopuszczalne 2 nieobecności)
2. Przeczytanie lektur obowiązkowych
3. Zdanie egzaminu ustnego (uzyskanie minimum 20 punktów = ocena 3.0)
Uwagi:
- Lista pytań egzaminacyjnych zostanie udostępniona 2 tygodnie przed sesją
- Fragmenty lektur do przeczytania będą wskazane podczas wykładu
i udostępnione na platformie e-learningowej
- Aktywny udział w dyskusjach podczas wykładu jest mile widziany
i może poprawić ocenę końcową
- Studenci są zachęcani do analizowania współczesnych przykładów
działań językowych (social media, mowa nienawiści, performanse polityczne)
Literatura
Literatura obowiązkowa
1. John L. Austin, Mówienie i poznawanie: rozprawy i wykłady filozoficzne, przeł. B. Chwedeńczuk, Warszawa 1993 (fragmenty czytane w czasie wykładu)
2. John R. Searle, Czynności mowy: rozważania z filozofii języka, przeł. B. Chwedeńczuk, Warszawa 1987 (fragmenty czytane w czasie wykładu)
3. W. Janikowski, Obrażanie, zniesławianie i czucie się obrażonym, http://etykapraktyczna.pl/wpis/2012/06/27/obrazy-i-znieslawienia.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: