WM: Spór nowego ateizmu ze współczesnym teizmem WF-FI-212-WMMAZ-25

FI2_W06 - student/ka prezentuje i porównuje stanowiska wybranych przedstawicieli nowego ateizmu i współczesnego teizmu, zna ich filozoficzne źródła oraz analizuje ich wpływ na filozoficzną debatę o istnieniu Boga.
FI2_W07 - wyjaśnia, w jaki sposób spór między nowym ateizmem a teizmem odzwierciedla przemiany społeczne, kulturowe i instytucjonalne w kontekście współczesnych norm światopoglądowych.
FI2_W08 - identyfikuje strategie argumentacyjne wykorzystywane w debacie między nowym ateizmem a teizmem oraz posługuje się metodami właściwymi dla metafizyki, filozofii religii i epistemologii.
FI2_U06 - analizuje źródła i wzajemne powiązania między ideami filozoficznymi nowego ateizmu i współczesnego teizmu a szerszymi procesami kulturowymi i społecznymi zachodzącymi w XXI wieku.

Kryteria oceny końcowej

Na ocenę końcową składają się:

1. Egzamin ustny - 80%

Egzamin obejmuje:
- Znajomość argumentów nowego ateizmu (Dawkins, Dennett, Harris, Hitchens)
i ich krytyka - 40%
- Znajomość argumentów za istnieniem Boga (kosmologiczne, antropologiczne,
ontologiczne) - 25%
- Umiejętność analizy sporu ateizm-teizm w kontekście filozoficznym
i kulturowym - 15%

Egzamin ustny = 40 pkt (maksymalnie)

2. Aktywność w dyskusjach podczas zajęć - 20%

Prowadzący ocenia merytoryczny udział studentów w dyskusjach dotyczących
argumentacji ateistycznej i teistycznej:

- Bardzo aktywny (8-10 merytorycznych wypowiedzi w semestrze) = 10 pkt
- Aktywny (5-7 wypowiedzi merytorycznych) = 8 pkt
- Umiarkowanie aktywny (3-4 wypowiedzi) = 6 pkt
- Mało aktywny (1-2 wypowiedzi) = 4 pkt
- Brak aktywności = 0 pkt

Aktywność = 10 pkt (maksymalnie)

Przeliczenie punktów na oceny:

Egzamin (40 pkt) + Aktywność (10 pkt) = Razem 50 pkt

46-50 pkt = ocena 5.0 (bardzo dobry)
41-45 pkt = ocena 4.5 (dobry plus)
36-40 pkt = ocena 4.0 (dobry)
31-35 pkt = ocena 3.5 (dostateczny plus)
26-30 pkt = ocena 3.0 (dostateczny)
0-25 pkt = ocena 2.0 (niedostateczny)

Szczegółowe kryteria oceniania egzaminu ustnego:

Ocena 5.0 (bardzo dobry) - 37-40 pkt z egzaminu:
- Doskonała znajomość lektur obowiązkowych
- Swobodna orientacja w poglądach reprezentantów nowego ateizmu
(Dawkins, Dennett, Harris, Hitchens)
- Dogłębna znajomość krytyki metafizyki przez Kanta
- Umiejętność rekonstrukcji krytyki religii u Schopenhauera i Nietzschego
- Precyzyjne przedstawienie różnych rodzajów argumentów za istnieniem Boga:
* Argumenty kosmologiczne (przyczynowość, kontyngencja)
* Argumenty antropologiczne (moralność, rozumność, doświadczenie religijne)
* Argumenty ontologiczne (Anzelm, Kartezjusz, współczesne wersje)
- Krytyczna analiza problemu zła jako argumentu przeciw istnieniu Boga
- Znajomość problemów metodologicznych dowodów na istnienie Boga
- Umiejętność analizy sekularyzacji europejskiej i jej wpływu na współczesny
ateizm
- Samodzielne formułowanie problemów i konstruowanie argumentacji
- Swobodne posługiwanie się terminologią filozofii religii

Ocena 4.0 (dobry) - 29-33 pkt z egzaminu:
- Dobra znajomość lektur obowiązkowych
- Poprawne przedstawienie głównych tez nowego ateizmu
- Umiejętność wyjaśnienia krytyki Kanta wobec dowodów na istnienie Boga
- Znajomość przynajmniej dwóch rodzajów argumentów za istnieniem Boga
- Umiejętność odniesienia sporu ateizm-teizm do kontekstu współczesnego
- Poprawne odtworzenie głównych argumentów obu stron
- Zasadniczo poprawne używanie terminologii

Ocena 3.0 (dostateczny) - 21-25 pkt z egzaminu:
- Podstawowa znajomość wybranych fragmentów lektur obowiązkowych
- Ogólna orientacja w poglądach przynajmniej dwóch reprezentantów
nowego ateizmu
- Powierzchowna znajomość przynajmniej jednego rodzaju argumentów
za istnieniem Boga
- Fragmentaryczna znajomość argumentacji obu stron sporu
- Podstawowa znajomość głównych pojęć (ateizm, teizm, agnostycyzm,
sekularyzacja)
- Terminologia używana z błędami

Ocena 2.0 (niedostateczny) - 0-20 pkt z egzaminu:
- Brak znajomości lektur obowiązkowych
- Niemożność przedstawienia poglądów reprezentantów nowego ateizmu
- Brak znajomości argumentów za istnieniem Boga
- Nieprawidłowe używanie terminologii lub jej brak

Przebieg egzaminu:
1. Student losuje zestaw 3 pytań z przygotowanej listy:
- 1 pytanie dotyczące nowego ateizmu
(np. "Przedstaw główne tezy R. Dawkinsa z 'Boga urojenia'")
- 1 pytanie dotyczące argumentów za istnieniem Boga
(np. "Omów współczesną wersję argumentu kosmologicznego")
- 1 pytanie problemowe wymagające zestawienia różnych stanowisk
(np. "Problem cierpienia jako argument na rzecz ateizmu - analiza
i ocena")
2. Czas na przygotowanie: 15 minut
3. Odpowiedź studenta: 15-20 minut
4. Pytania dodatkowe prowadzącego: 5-10 minut

Przykładowe pytania egzaminacyjne:
- Różne rodzaje współczesnego ateizmu
- Główne etapy europejskiej sekularyzacji
- Filozofia Kanta a nowożytny agnostycyzm
- Schopenhauer i jego propozycja "świeckiego zbawienia"
- Nietzscheańska krytyka idei Boga i religii
- Zjawisko "nowego ateizmu" - charakterystyka
- Problem cierpienia jako argument na rzecz ateizmu
- Problemy metodologiczne dowodzenia istnienia Boga
- Rodzaje argumentów za istnieniem Boga
- Edyta Stein: od ateizmu do świętości
- Jak dyskutować z ateistami? - strategie dialogu

Warunki zaliczenia przedmiotu:
1. Obecność na minimum 75% zajęć (dopuszczalne 2 nieobecności)
2. Przeczytanie lektur obowiązkowych
3. Zdanie egzaminu ustnego (uzyskanie minimum 26 punktów = ocena 3.0)

Uwagi:
- Lista pytań egzaminacyjnych zostanie udostępniona na platformie
e-learningowej 2 tygodnie przed sesją
- Aktywny udział w dyskusjach podczas wykładu jest bardzo ceniony -
może znacząco podnieść ocenę końcową
- Studenci zachęcani są do formułowania własnych pytań i problemów
dotyczących sporu ateizm-teizm
- Zalecane jest śledzenie współczesnej debaty filozoficznej i naukowej
na temat istnienia Boga.

- Buckley Michael J., "Ateizm w sporze z religią", tłum. M. Frankiewicz, Wydawnictwo WAM, Kraków 2009.

- Benisz H., “Schopenhauer – Nietzsche – Heidegger. Fundamentalne kwestie filozofii życia”, Kęty 2015.

- Mazanka P., „Źródła sekularyzacji i sekularyzmu w kulturze europejskiej”, Warszawa 2003.

- Novak M., „Boga nikt nie widzi. Noc ciemna ateistów i wierzących”, tłum., M. Pasiciak, Kraków 2010.

- Flew A., “Bóg istnieje”, tłum. R. Pucek, Warszawa 2011.

- Adamski F., (red.), „Ateizm oraz irreligia i sekularyzacja”, Kraków 2011.

- Wojtysiak J., „Spór o istnienie Boga. Analityczno-intuicyjny argument na rzecz teizmu”, Poznań 2012.

- Heschel A. J., “Man Is Not Alone: A Philosophy of Religion”, New York 1979.

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

• Strona przedmiotu WF-FI-212-WMMAZ-25 w USOSweb