WM: Specyfika debaty bioetycznej we Włoszech WF-FI-212-WMKO-25
W wielu krajach świata zagadnienia bioetyczne stały się przedmiotem ostrych sporów filozoficznych, religijnych, prawnych i politycznych. Jednym z państw, w którym od kilkudziesięciu lat toczy się ożywiona i bardzo merytoryczna debata bioetyczna są także Włochy. Głównym celem wykładu jest analiza filozoficzna tej dyskusji i ukazanie jej najważniejszych elementów. Specyfiką włoskiej debaty bioetycznej jest powstanie dwóch odrębnych paradygmatów, czyli zbiorów pojęć i teorii naukowych: bioetyki laickiej i bioetyki katolickiej. Do najważniejszych elementów pierwszego paradygmatu zalicza się zasadę samowystarczalności człowieka i agnostyczną lub ateistyczną wizji rzeczywistości. Zwolennicy bioetyki laickiej odrzucają istnienie transcendentnego wymiaru życia człowieka i metafizycznej struktury bytu ludzkiego. W konsekwencji negują m.in. prawo naturalne i obiektywne normy moralne. Z kolei do najważniejszych idei, głoszonych przez przedstawicieli bioetyki katolickiej, należy wartość i godność życia ludzkiego oraz postrzeganie człowieka jako bytu osobowego, interpretowanego w świetle różnych nurtów personalizmu. Tego rodzaju wizja bytu ludzkiego zakłada istnienie m.in. prawa naturalnego, natury ludzkiej i obiektywnego porządku moralnego.
E-Learning
Grupa przedmiotów ogólnouczenianych
Opis nakładu pracy studenta w ECTS
Poziom przedmiotu
Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się
Typ przedmiotu
Wymagania wstępne
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
FI2_W06 - Student rekonstruuje i interpretuje stanowiska wybranych autorów uczestniczących w debacie bioetycznej we Włoszech oraz przedstawia aktualny stan dyskusji filozoficznej dotyczącej bioetyki w tym kontekście kulturowym.
FI2_W07 - Student analizuje włoski kontekst instytucjonalny i normatywny w zakresie bioetyki oraz wyjaśnia źródła i społeczne uwarunkowania obowiązujących norm prawnych i etycznych.
FI2_W08 - Student rozpoznaje i stosuje metody badawcze oraz strategie argumentacyjne właściwe dla filozofii moralnej i bioetyki, ze szczególnym uwzględnieniem kontekstów kulturowych.
FI2_U06 - Student analizuje związki między ideami filozoficznymi a przemianami społecznymi i politycznymi we Włoszech, wskazując, w jaki sposób te procesy wpływają na bioetyczne spory publiczne.
Sposoby weryfikacji efektów uczenia się: dyskusja dydaktyczna, egzamin ustny.
Kryteria oceniania
Ocena końcowa ustalana jest na podstawie egzaminu ustnego - 100%
Egzamin ustny obejmuje:
1. Znajomość lektury obowiązkowej (Kobyliński "Osoba w centrum?") - 50%
2. Umiejętność analizy specyfiki włoskiej debaty bioetycznej
(bioetyka laicka vs katolicka) - 30%
3. Umiejętność konstruowania argumentacji filozoficznej
w kontekście bioetycznym - 20%
Szczegółowe kryteria ocen:
Ocena 5.0 (bardzo dobry):
- Doskonała znajomość lektury obowiązkowej (Kobyliński) oraz znacznej
części literatury uzupełniającej
- Samodzielna, krytyczna analiza różnic między bioetyka laicką
a katolicką we Włoszech
- Umiejętność porównania stanowisk wybranych autorów (Scarpelli, Lecaldano,
Vattimo, Sgreccia, Possenti, Valori, Esposito)
- Znajomość działalności Narodowego Komitetu ds. Bioetyki i jego roli
w debacie publicznej
- Umiejętność analizy konkretnych problemów (prokreacja wspomagana,
godność życia ludzkiego, personalizm w bioetyce)
- Spójna, oryginalna argumentacja z wykorzystaniem przykładów z włoskiego
kontekstu kulturowego
- Swobodne posługiwanie się terminologią z zakresu bioetyki i filozofii moralnej
Ocena 4.5 (dobry plus):
- Bardzo dobra znajomość lektury obowiązkowej i wybranych fragmentów
literatury uzupełniającej
- Trafna analiza głównych nurtów włoskiej bioetyki
- Umiejętność zestawiania różnych stanowisk filozoficznych
- Logiczna i spójna argumentacja
- Właściwe używanie terminologii specjalistycznej
Ocena 4.0 (dobry):
- Dobra znajomość lektury obowiązkowej
- Poprawna analiza podstawowych różnic między bioetyka laicką a katolicką
- Umiejętność przedstawienia głównych stanowisk (przynajmniej 3-4 autorów)
- Poprawna argumentacja z drobnymi uchybieniami
- Zasadniczo poprawne używanie terminologii
Ocena 3.5 (dostateczny plus):
- Znajomość podstawowych treści z lektury obowiązkowej
- Częściowa analiza wybranych zagadnień debaty bioetycznej
- Umiejętność przedstawienia wybranych stanowisk (przynajmniej 2 autorów)
- Argumentacja wymaga dopracowania
- Terminologia używana z drobnymi błędami
Ocena 3.0 (dostateczny):
- Znajomość wybranych fragmentów lektury obowiązkowej
- Powierzchowna znajomość różnicy między bioetyka laicką a katolicką
- Uproszczone przedstawienie przynajmniej jednego stanowiska filozoficznego
- Argumentacja fragmentaryczna
- Terminologia używana z błędami
Ocena 2.0 (niedostateczny):
- Brak znajomości lektury obowiązkowej lub niemożność jej omówienia
- Brak umiejętności analizy włoskiej debaty bioetycznej
- Brak poprawnej argumentacji
- Nieprawidłowe używanie terminologii lub jej brak
Przebieg egzaminu:
1. Student losuje jedno z 15 pytań egzaminacyjnych odpowiadających
tematom wykładu (lista pytań dostępna na platformie e-learningowej
2 tygodnie przed sesją)
2. Czas na przygotowanie odpowiedzi: 15 minut
3. Odpowiedź studenta: 10-15 minut
4. Pytania dodatkowe egzaminatora: 5-10 minut
Przykładowe pytania egzaminacyjne:
- Scharakteryzuj główne nurty bioetyczne we Włoszech
- Omów specyfikę bioetyki laickiej (Scarpelli, Lecaldano, Vattimo)
- Przedstaw założenia bioetyki personalistycznej (Sgreccia, Possenti)
- Jaka jest rola Narodowego Komitetu ds. Bioetyki?
- Wpływ filozofii analitycznej na bioetykę według Scarpelliego
- Bioetyka postmetafizyczna Vattima
- Metoda fenomenologiczna w bioetyce według Valoriego
- Negacja pojęcia osoby w filozofii Esposita
- Debata dotycząca prokreacji wspomaganej medycznie
- Rola personalizmu w ochronie godności życia ludzkiego
Warunki zaliczenia przedmiotu:
1. Obecność na minimum 75% zajęć (dopuszczalne 2 nieobecności)
2. Przeczytanie lektury obowiązkowej (Kobyliński "Osoba w centrum?",
fragmenty wskazane przez prowadzącego)
3. Zdanie egzaminu ustnego (uzyskanie oceny minimum 3.0)
Uwagi:
- Student może poprawić ocenę z egzaminu w terminie poprawkowym
- Aktywny udział w dyskusjach dydaktycznych na wykładzie jest mile widziany
i może być uwzględniony przy ocenach granicznych
- Fragmenty lektury obowiązkowej do przeczytania zostaną wskazane
podczas wykładu
- W przypadku nieobecności na egzaminie w pierwszym terminie z przyczyn
losowych, student przystępuje do egzaminu w terminie poprawkowym.
Praktyki zawodowe
n/d
Literatura
Lektury obowiązkowe:
Kobyliński A., Osoba w centrum? Specyfika debaty bioetycznej we Włoszech, Warszawa 2024, s. 1-236.
Lektury uzupełniające:
Esposito R., Pojęcia polityczne. Wspólnota, immunizacja, biopolityka, tłum. K. Burzyk, M. Burzyk i in., Kraków 2016.
Lucas Lucas R., Bioetyka dla każdego, tłum. A. Wojnowski, Częstochowa 2005.
Mietelski T., Koncepcja etyki fenomenologicznej Paola Valoriego. Studium analityczno-krytyczne, Kraków 2024.
Possenti V., Filozofia po nihilizmie, tłum. J. Merecki, Lublin 2003.
Possenti V., Osoba nową zasadą, tłum. J. Merecki, Lublin 2017.
Szczodry M., Bioetyka katolicka i bioetyka laicka – dialog czy konfrontacja?, „Studia Paradyskie” 28 (2018), s. 103-115.
Uwagi
|
W cyklu 2025/26_Z:
Brak |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: