Bio-kulturowe aspekty życia naszych przodków SzD-NB-ASP
Wykłady
1/ Obrządek pogrzebowy, zwyczaje grzebalne. Interakcje pomiędzy szczątkami a otoczeniem grobowym. (diageneza), ciałopalenie - problemy metodologiczne związane z analizą materiałów ciałopalnych. Zmiany morfologiczne i chemiczne zachodzące w szczątkach ludzkich w trakcie procesu ciało-palenia,
2/ Definicja dyscypliny: czym zajmuje się biologia populacji pradziejowych i antropologia molekularna?, metody badawcze.
3/ Człowiek jako biologiczna komponenta środowiska.
4/ Działalność kulturowa człowieka w aspekcie jego kondycji biologicznej, ocena "jakości życia"
5/ Transformacje biokulturowe i ich wpływ na biologię człowieka
6/ Szkielet jako źródło informacji o wieku, płci, przeżytych schorzeniach, urazach i ogólnym stanie biologicznym w chwili zgonu,
7/ Wyznaczniki stresu biologicznego obserwowane na szkielecie pozaczaszkowym i czaszce, ocena kondycji biologicznej na podstawie analiz fizykochemicznych kości i zębów (stan odżywienia, patologie, paleostratygrafia)
8/Opis zastosowań stabilnych izotopów tlenu, węgla, azotu i strontu w badaniach bioarcheologicznych.
Grupa przedmiotów ogólnouczenianych
Koordynatorzy przedmiotu
Opis nakładu pracy studenta w ECTS
Poziom przedmiotu
Punkty ECTS
Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się
Typ przedmiotu
Wymagania wstępne
Efekty uczenia się
W1/ zna paradygmaty relacji człowiek-kultura-natura oraz z zakresu szeroko rozumianej zmienności człowieka tak w czasie jak i przestrzeni i właściwie i rozumie rekonstrukcję stanu biologicznego, diety oraz procesów migracyjnych pradziejowych i historycznych populacji ludzkich. Temat zajęć:1-8. (SzD_W_01)
W2/ zna reguły zmienności biokulturowej naszego gatunku w odniesieniu do środowiska i transformacji biokulturowych. Wykazuje znajomość podstawowych kategorii pojęciowych i terminologii z zakresu biologii człowieka. Temat zajęć: 1-8.(SzD_W_02)
W3/ rozumie biologiczne konsekwencje zmian kulturowych i cywilizacyjnych na przestrzeni dziejów, Temat zajęć:1-8. (SzD_W_05)
U1/ Zna wybrane techniki i narzędzia badawcze stosowane w badaniach interakcji organizmu człowieka ze środowiskiem. Rozpoznaje problemy badawcze z pogranicza nauk biologicznych, które wymagają zastosowania zaawansowanych narzędzi z obszaru nauk ścisłych. Utrwala i poszerza treści prezentowane na wykładzie przez lekturę pozycji książkowych. Temat zajęć:1-8. (SzD_U_05)
K1/ Student ma świadomość złożoności zjawisk i procesów biologicznych. Konsekwentnie stosuje i upowszechnia zasadę ścisłego, opartego na danych empirycznych interpretowania zjawisk i procesów biologicznych w pracy badawczej i działaniach praktycznych. Temat zajęć:1-8. ( SzD_K_03)
Kryteria oceniania
Egzamin na ocenę (test) przeprowadzony w trakcie zajęć stacjonarnych. W celu zaliczenia przedmiotu student powinien uzyskać, co najmniej 50% z maksymalnej liczby punktów wynikających z testu.
Egzamin odbywa się w postaci testu jednokrotnego wyboru i zwiera informacje przekazane w trakcie wykładów, prezentacji w postaci mp4 oraz przesłanych pomocy naukowych w pdf.
Dopuszczalna nieobecność na dwóch zajęciach. Nadrobienie nieobecności jest ustalane z prowadzącym. Przypadki dłuższych chorób będą rozpatrywane indywidualnie.
Kryteria oceniania na podstawie egzaminu końcowego:
bardzo dobry 86-100%
dobry plus 80-85%
dobry 71-79%
dostateczny plus 60-70%
dostateczny 51% -59%
Literatura
Wykład jest prowadzony w oparciu o najnowsze prace z danej dziedziny oraz o badania własne
Literatura uzupełniająca:
1/ Katzenberg MA, Saunders SR. 2000.Biological anthropology of the human skeleton. Wiley-Liss NY.
2/ Pollard M, Batt, Stern B, Young SMM. 2007. Analytical Chemistry in Archaeology. Cambridge University Press.
3/ Larsen CS, 2007. Bioarchaeology – Interpreting behaviour from the human skeleton. Cambridge University Press
4/ Pearsal D M. 2008. Paleoethnobotany – a handbook of procedures. MPG Books Ltd, Bodmin, Cornwal.
5/ Saunders SR, Katzenberg A, Skeletal biology of past peoples: research methods. Willet-Liss, 1992.
6/ Schutkowski H, Human ecology- biocultural adaptations in human communities. Springer, 2006.
Sandford MK, Investigations of ancient human tissue – chemical analyses in anthropology. Gordon and Breach, 1993.
7/ Czech K, Szostek K. 2023. Tajemnice naszych przodków – proces odstawienia od piersi w świetle zintegrowanych nadań antropologicznych. Wydawnictwo Naukowe UKSW. ISBN 978-83-8281-153-7 (wersja drukowana), ISBN 978-83-8281-154-4.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: